\n\tN\u00eb skajin per\u00ebndimor t\u00eb uj\u00ebrave t\u00eb kaltra t\u00eb Detit t\u00eb Kret\u00ebs, n\u00ebn mbrojtjen dhe p\u00ebrkujdesjen e Zonj\u00ebs s\u00eb Engj\u00ebjve, nderimi i s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb i pand\u00ebrprer\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend t\u00eb larg\u00ebt t\u00eb Kret\u00ebs q\u00eb ka lindur shenjtor\u00eb dhe burra trima, u mbajt Konferenca e Dyt\u00eb Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Mediave Digjitale dhe e Pimantik\u00ebs Orthodhokse.<\/span><\/p>\n \n\tN\u00ebn p\u00ebrkujdesjen e lart\u00eb t\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00ebris\u00eb s\u00eb Tij, Patriarkut Ekumenik Vartholomeu, me mb\u00ebshtetjen plot dashuri t\u00eb bariut lokal, Hir\u00ebsis\u00eb s\u00eb Tij, Amfilokut, dhe me urat\u00ebn at\u00ebrore e p\u00ebrkujdesjen e T\u00ebr\u00ebosh\u00ebnaris\u00eb s\u00eb Tij t\u00eb ditur, igumenit t\u00eb Manastirit t\u00eb Hirsh\u00ebm t\u00eb Vatopedhit, jerond Efremit, n\u00eb ambientet e Akademis\u00eb s\u00eb Kret\u00ebs u zhvilluan punimet e k\u00ebsaj Konference me 103 fol\u00ebs nga 17 vende t\u00eb ndryshme, klerik\u00eb dhe laik\u00eb nga t\u00eb gjitha sferat e jet\u00ebs kishtare dhe akademike, q\u00eb lidhet me funksionimin dhe p\u00ebrhapjen e mediave digjitale n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e sotme dhe n\u00eb jet\u00ebn kishtare.<\/span><\/p>\n \n\tP\u00ebr kat\u00ebr dit\u00eb rresht, nga data 18 deri m\u00eb 21 qershor, u mbajt\u00ebn 25 seanca n\u00eb mbledhjen e plot\u00eb, si dhe paralelisht n\u00eb grupe. U b\u00eb nj\u00eb pun\u00eb e madhe, ku mundi i organizator\u00ebve, d\u00ebshira e mir\u00eb dhe vet\u00ebdisiplina e pjes\u00ebmarr\u00ebsve e mbi t\u00eb gjitha Hiri Hyjnor, bashk\u00ebpunuan q\u00eb k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje t\u00eb diskutoheshin n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e duhur dhe t\u00eb frytshme, brenda korniz\u00ebs s\u00eb caktuar kohore, duke shtjelluar m\u00eb tej pozicionin dhe q\u00ebndrimin e Kish\u00ebs n\u00eb epok\u00ebn digjitale.<\/span><\/p>\n \n\tKonferenca e Par\u00eb, n\u00eb maj t\u00eb vitit 2015, n\u00eb Athin\u00eb, ishte fillimi i pun\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb dhe u hodh\u00ebn bazat p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpunuar m\u00eb tej q\u00ebndrimet dhe tezat. Q\u00ebllimi i k\u00ebsaj Konference t\u00eb dyt\u00eb n\u00eb Kolimbari ishte nisja e nd\u00ebrtimit t\u00eb struktur\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj p\u00ebrpjekjeje, duke iu p\u00ebrqasur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb produktive \u00e7\u00ebshtjeve, q\u00eb t\u00eb hulumtohen dhe t\u00eb gjenden zgjidhjet p\u00ebr problemet dhe t\u2019u jepet p\u00ebrgjigja e duhur pyetjeve t\u00eb ndryshme.<\/span><\/p>\n \n\tP\u00ebr zgjidhjen pimantike t\u00eb sfidave t\u00eb ekosistemit digjital, fol\u00ebsit kryesor\u00eb u bazuan n\u00eb antropologjin\u00eb e Kish\u00ebs Orthodhokse.<\/span><\/p>\n \n\tN\u00eb seancat dhe n\u00eb tryezat e rrumbullak\u00ebta u analizuan rreziqet e p\u00ebrdorimit t\u00eb mediave digjitale, k\u00ebsaj radhe n\u00eb nj\u00eb form\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrpunuar. Shum\u00eb her\u00eb v\u00ebmendja u p\u00ebrqendrua n\u00eb ve\u00e7antin\u00eb e moshave t\u00eb reja, p\u00ebr shkak t\u00eb mospasjes s\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs dhe brisht\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre ndaj var\u00ebsis\u00eb, si dhe reagimit ndaj nxitjeve t\u00eb jashtme. Linja kryesore e propozimeve ishte se, duhet t\u00eb krijohet nj\u00eb struktur\u00eb edukimi q\u00eb do t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb rritjen e sensit kritik, s\u00eb bashku me zhvillimin e personalitetit dhe jo ndalimi pa vend i p\u00ebrdorimit t\u00eb mediave digjitale. N\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb u gjykua me vler\u00eb bashk\u00ebpunimi i familjes me atin shpirt\u00ebror dhe p\u00ebrpjekja katekizuese e Kish\u00ebs. U hodh\u00ebn sugjerime interesante n\u00eb lidhje me p\u00ebrdorimin e teknologjis\u00eb digjitale me q\u00ebllim krijimin e kushteve t\u00eb favorshme psiko-edukative, p\u00ebr t\u00eb ndihmuar t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb t\u00eb kuptojn\u00eb dhe t\u00eb pranojn\u00eb konceptet kryesore t\u00eb jet\u00ebs n\u00eb Krishtin. Gjithashtu u b\u00ebn\u00eb edhe sugjerime n\u00eb lidhje me p\u00ebrdorimin e reklam\u00ebs nga Kisha.<\/span><\/p>\n \n\tNj\u00eb num\u00ebr i madh fol\u00ebsish dhe pjes\u00ebmarr\u00ebsish propozuan si m\u00ebnyr\u00eb zgjidhjeje praktik\u00ebn e kreshm\u00ebs, si mjet vet\u00ebzot\u00ebrimi i njeriut mbi pasionet dhe var\u00ebsit\u00eb dhe si rruga e \u00e7lirimit dhe e zgjerimit t\u00eb shqisave shpirt\u00ebrore, q\u00eb njeriu i sot\u00ebm t\u00eb p\u00ebrballet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb asketike me p\u00ebrdorimin e mediave digjitale. Virtytet e qortimit t\u00eb vetes dhe t\u00eb vet\u00ebshqyrtimit, t\u00eb p\u00ebrftuara nga thesari i tradit\u00ebs asketike orthodhokse, u nxor\u00ebn n\u00eb pah si baza t\u00eb formimit t\u00eb brendsh\u00ebm t\u00eb p\u00ebrdoruesit t\u00eb mediave digjitale, p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me tundimet e \u00e7do lloj natyre.<\/span><\/p>\n \n\t\u00c7\u00ebshtjet e b\u00ebrjes s\u00eb lajmit dhe t\u00eb gazetaris\u00eb kishtare, rreziqet q\u00eb mbartin, m\u00ebnyra me t\u00eb cil\u00ebn duhet t\u00eb b\u00ebhen, si edhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ndryshme t\u00eb deontologjis\u00eb dhe etik\u00ebs u analizuan gjer\u00ebsisht nga specialist\u00ebt. Komente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme u b\u00ebn\u00eb n\u00eb lidhje me marr\u00ebdh\u00ebnien e Kish\u00ebs zyrtare dhe nismave personale-autonome teologjike e pimantike n\u00eb mediat digjitale. N\u00eb l\u00ebmin e hierapostullimit u nxor\u00ebn n\u00eb pah t\u00eb dh\u00ebnat e reja q\u00eb krijojn\u00eb mund\u00ebsit\u00eb e mediave digjitale, t\u00eb cilat sjellin ndryshime kozmogonike n\u00eb praktikat e zbatuara deri m\u00eb sot. Nga ana tjet\u00ebr, u theksuan rreziqet nga grupime q\u00eb veprojn\u00eb me mask\u00eb fetare ose kishtare p\u00ebr interesa vetjake dhe u propozuan nisma t\u00eb reja t\u00eb Kish\u00ebs edhe n\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, si ato t\u00eb Bioetik\u00ebs, n\u00ebp\u00ebrmjet organizimit t\u00eb komisioneve t\u00eb ve\u00e7anta, konferencave ose programeve.<\/span><\/p>\n \n\tN\u00eb lidhje me paraqitjen e aktiviteteve adhuruese n\u00eb mediat digjitale u tha se n\u00eb disa raste t\u00eb caktuara krijohen probleme kishtare dhe pimantike. Pra, u propozua t\u00eb rishqyrtohet \u00e7\u00ebshtja n\u00eb frym\u00ebn e dallueshm\u00ebris\u00eb sa i takon k\u00ebsaj fushe, p\u00ebr t\u00eb ruajtur shenjt\u00ebrin\u00eb e mistereve dhe p\u00ebr t\u00eb mbrojtur p\u00ebrdoruesin e mediave digjitale nga tundimi i nj\u00eb konsumizmi t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm shpirt\u00ebror.<\/span><\/p>\n \n\tEm\u00ebruesi i p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr themelimin e nj\u00eb morali autentik t\u00eb gazetaris\u00eb kishtare, t\u00eb p\u00ebrdorimit hierapostolik t\u00eb mediave digjitale, por edhe t\u00eb paraqitjes prej tyre t\u00eb jet\u00ebs adhuruese \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkimi i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, respekti ndaj jet\u00ebs s\u00eb mistereve, duke i kombinuar gjithmon\u00eb k\u00ebto me mbrojtjen e vler\u00ebs s\u00eb personit dhe t\u00eb liris\u00eb s\u00eb tij.<\/span><\/p>\n \n\tN\u00eb k\u00ebt\u00eb frym\u00eb u konstatua nevoja e krijimit t\u00eb nj\u00eb agjencie kishtare t\u00eb lajmeve, q\u00eb do t\u00eb mbuloj\u00eb boshll\u00ebkun ekzistues n\u00eb ambientin orthodhoks. U b\u00eb i ditur lajmi se n\u00eb vjesht\u00ebn e ardhshme do t\u00eb lind\u00eb nj\u00eb organiz\u00ebm i ri nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr informimin kishtar, me emrin \u201cOrthodhoksia\u201d.<\/span><\/p>\n \n\tN\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb mjaft t\u00eb dobishme ishin referatet n\u00eb lidhje me pranin\u00eb deri m\u00eb tani n\u00eb internet t\u00eb Kish\u00ebs zyrtare n\u00ebp\u00ebrmjet faqeve t\u00eb ndryshme zyrtare t\u00eb Kishave lokale. U konstatua se me gjith\u00eb p\u00ebrpjekjen e mir\u00eb, mbetet ende shum\u00eb pun\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb ato t\u2019u p\u00ebrgjigjen k\u00ebrkesave si\u00e7 duhet, si nivelit pimantik, ashtu edhe atij teologjik. V\u00ebrejtjet n\u00eb lidhje me mungesat apo me paraqitjen e sakt\u00eb t\u00eb burimeve biblike dhe t\u00eb et\u00ebrve t\u00eb Kish\u00ebs n\u00eb form\u00eb digjitale p\u00ebr publikun kishtar dhe m\u00eb n\u00eb ve\u00e7anti p\u00ebr at\u00eb teologjik, ishin mjaft me vend. Propozimet q\u00eb u parashtruan u shquan p\u00ebr vler\u00ebn e tyre praktike.<\/span><\/p>\n \n\tDinamika e jasht\u00ebzakonshme, zhvillimi shum\u00eb i shpejt\u00eb dhe dep\u00ebrtimi i gjer\u00eb i rrjeteve sociale n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb spektrin, jo vet\u00ebm n\u00eb ekosistemin digjital, por edhe n\u00eb jet\u00ebn personale, sociale, ekonomike e politike, ishte tema e diskutimit t\u00eb tryez\u00ebs s\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb rrumbullak\u00ebt. Sfida p\u00ebr Kish\u00ebn Orthodhokse n\u00eb k\u00ebt\u00eb nivel \u00ebsht\u00eb e dyfisht\u00eb. S\u00eb pari, ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me pranin\u00eb dhe pjes\u00ebmarrjen e vet\u00eb Kish\u00ebs n\u00eb rrjetet sociale, q\u00eb nuk mund t\u00eb jet\u00eb e patakt dhe e pakusht\u00ebzuar. Sfida e dyt\u00eb dhe m\u00eb e madhe ndoshta se e para, ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me sjelljen e personit njer\u00ebzor brenda tyre, kultivimin shpirt\u00ebror dhe jet\u00ebn e krishter\u00eb, t\u00eb shprehura me t\u00eb nj\u00ebjtin intensitet dhe korrektes\u00eb si edhe kur ndodhet jasht\u00eb ambientit elektronik. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, me p\u00ebrdorimin e k\u00ebtyre mediave pasuria dhe bukuria e tradit\u00ebs orthodhokse mund t\u00eb p\u00ebrhapet n\u00eb skajet e bot\u00ebs.<\/span><\/p>\n \n\tN\u00eb lidhje me artin psaltik u tha se historikisht \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqafuar dhe p\u00ebrdorur \u00e7do zhvillim teknologjik, nga shkrimi e tipografia dhe deri te radioja e televizioni. Mediat digjitale moderne ofrojn\u00eb shum\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb reja komunikimi dhe mjete t\u00eb reja. P\u00ebrgjigjja pimantike ndaj rreziqeve t\u00eb mbartura prej tyre, e cila p\u00ebrftohet nga pasuria e moralit orthodhoks, na ruan nga teprimet e mundshme, duke ruajtur ekuilibrin e k\u00ebrkuar, q\u00eb t\u00eb shfryt\u00ebzohen me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb e tyre t\u00eb m\u00ebdha.<\/span><\/p>\n \n\tNj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi e madhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb konferenc\u00eb iu dha \u00e7\u00ebshtjes t\u00eb vet\u00eb personit njer\u00ebzor brenda ekosistemit digjital, nga ana psikologjike, por kryesisht nga ana teologjike e pimantike. Shum\u00eb diskutime dhe biseda, por edhe tryeza t\u00eb rrumbullak\u00ebta u mor\u00ebn me \u00e7\u00ebshtjen e personit. U n\u00ebnvizua se virtualizimi ekstrem mund t\u00eb tjet\u00ebrsoj\u00eb jo vet\u00ebm natyr\u00ebn e gj\u00ebrave dhe t\u00eb shqisave, por edhe vet\u00eb njeriun. Mund t\u00eb ndikoj\u00eb mbi ontologjin\u00eb orthodhokse t\u00eb personit dhe t\u00eb sjell\u00eb ndryshime t\u00eb dhimbshme n\u00eb identitetin e tij. N\u00eb realitetin e sot\u00ebm teprimi me virtualizimin mbart rrezikun e \u00e7uarjes drejt nj\u00eb \u00e7humanizimi (transhumanism) dhe m\u00eb pas n\u00eb postnjer\u00ebzim (posthumanism). Q\u00eb Kisha t\u00eb shfryt\u00ebzoj\u00eb si\u00e7 duhet mund\u00ebsit\u00eb e m\u00ebdha t\u00eb mediave digjitale p\u00ebr vepr\u00ebn e saj pimantike, duhet t\u00eb gjej\u00eb mb\u00ebshtetje te valvola e siguris\u00eb t\u00eb \u201cminimizimit t\u00eb balancuar\u201d, sa i takon p\u00ebrdorimit dhe p\u00ebrhapjes s\u00eb imazhit virtual.<\/span><\/p>\n \n\tSa i takon \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb ndjeshme t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale, kjo tem\u00eb u shtjellua n\u00eb lidhje me k\u00ebrkimin e sot\u00ebm t\u00eb nj\u00eb inteligjence formaliste dhe deterministike, e cila duke fuqizuar aft\u00ebsit\u00eb njoh\u00ebse t\u00eb trurit njer\u00ebzor do t\u00eb mundet t\u00eb zgjidh\u00eb problemet n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht u shtruan probleme p\u00ebr vet\u00eb natyr\u00ebn e k\u00ebsaj sip\u00ebrmarrjeje, si dhe p\u00ebr dimensionin e saj moral e shpirt\u00ebror. N\u00eb ve\u00e7anti u theksua nga specialist\u00ebt, se mund\u00ebsit\u00eb e jasht\u00ebzakonshme t\u00eb p\u00ebrpunimit t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave mund t\u00eb prodhojn\u00eb fuqi, por kur lihen t\u00eb vetme, pa njeriun, nuk mund t\u00eb japin kuptim. Barra p\u00ebr trajtimin e k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje bie p\u00ebrs\u00ebri mbi vet\u00eb njeriun. N\u00eb k\u00ebt\u00eb nivel personi njer\u00ebzor \u00ebsht\u00eb i paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm dhe mbart plot\u00ebsisht p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb kuptim p\u00ebrdorimit si t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale, ashtu edhe t\u00eb \u00e7do arritjeje t\u00eb lart\u00eb t\u00eb teknologjis\u00eb digjitale.<\/span><\/p>\n \n\tKuptimi teologjik, pimantik dhe shpirt\u00ebror i temave t\u00eb lartp\u00ebrmendura u b\u00eb n\u00ebn prizmin e marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb dhe njeriut. Njeriu duhet t\u00eb gjej\u00eb m\u00ebnyrat e duhura t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb ekosistemit digjital, sipas mas\u00ebs q\u00eb kjo marr\u00ebdh\u00ebnie ndikon, frym\u00ebzon dhe udh\u00ebheq personin njer\u00ebzor, duke iu p\u00ebrshtatur krijimit t\u00eb tij sipas ikon\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb dhe thirrjes p\u00ebr t\u2019i ngjasuar Per\u00ebndis\u00eb. Plot\u00ebsia n\u00eb jet\u00ebn misteriale, lut\u00ebse dhe dashuruese u n\u00ebnvizua shum\u00eb her\u00eb gjat\u00eb punimeve t\u00eb Konferenc\u00ebs si elementi kryesor i sh\u00ebndetsh\u00ebm dhe i v\u00ebrtet\u00eb i p\u00ebrdorimit produktiv t\u00eb mediave digjitale. Gjithashtu u theksua edhe nevoja p\u00ebr njohjen e specializuar dhe informimin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb grigj\u00ebs s\u00eb besimtar\u00ebve nga individ\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm dhe me formim n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb. Misteri i rr\u00ebfimit u propozua si kriter i p\u00ebrdorimit t\u00eb mediave digjitale p\u00ebr \u00e7do t\u00eb krishter\u00eb, klerik ose laik. Hapja e zemr\u00ebs brenda misterit t\u00eb at\u00ebsis\u00eb shpirt\u00ebrore e ruan p\u00ebrdoruesin e mediave digjitale nga promovimi egoist i vetes, kultivimi i fantazive t\u00eb s\u00ebmura dhe nga shkat\u00ebrrimi i marr\u00ebdh\u00ebnieve njer\u00ebzore. P\u00ebr k\u00ebto arsye u formulua teza e p\u00ebrbashk\u00ebt, se mediat digjitale mund t\u00eb ofrojn\u00eb sh\u00ebrbime shum\u00eb t\u00eb vyera p\u00ebr udh\u00ebheqjen shpirt\u00ebrore, por ato n\u00eb asnj\u00eb rast nuk mund t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsojn\u00eb misterin e rr\u00ebfimit.<\/span><\/p>\n \n\tKontakti yn\u00eb dhe diskutimet tona nuk mbarojn\u00eb k\u00ebtu, than\u00eb shum\u00eb t\u00eb pranish\u00ebm, por mbetet t\u00eb diskutojm\u00eb edhe shum\u00eb gj\u00ebra t\u00eb tjera n\u00eb t\u00eb ardhmen. Do ta vazhdojm\u00eb m\u00eb tej k\u00ebt\u00eb pun\u00eb n\u00ebn sigl\u00ebn e Bashkimit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Mediave Digjitale p\u00ebr Pimantik\u00ebn Orthodhokse, t\u00eb cil\u00ebn e shpalli n\u00eb referatin e tij drejtori i Pemptusias, Nikolaos Guraros.<\/span><\/p>\n \n\tGjat\u00eb k\u00ebtij takimi p\u00ebrjetuam faktin se bota digjitale \u00ebsht\u00eb nj\u00eb oqean me uj\u00ebra t\u00eb shumta. N\u00ebse mbart\u00ebsi i fjal\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb t\u00eb mrekullueshme, njeriu, realizon q\u00ebllimin e tij, sh\u00ebrimin dhe bashkimin e Hipostaz\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb Krishtin, at\u00ebher\u00eb Zoti do t\u00eb bekoj\u00eb ekosistemin digjital, duke e transformuar n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb dhe vend paqeje, q\u00eb ka si synim Mbret\u00ebrin\u00eb e ardhshme.<\/span><\/p>\n \n\tKy kuptim u p\u00ebrforcua edhe nga Misteri i Eukaristis\u00eb Hyjnore n\u00eb Manastirin e Shenjt\u00eb t\u00eb Gonias, n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e Zonj\u00ebs son\u00eb t\u00eb Engj\u00ebjve, q\u00eb u celebrua nga jerond Efremi, igumeni fort i nderuar i Manastirit t\u00eb shenjt\u00eb dhe t\u00eb madh t\u00eb Vatopedhit.<\/span><\/p>\n \n\t <\/p>\n \n\t <\/p>\n \n\t![\"Konkluzionet](\"https:\/\/farm1.staticflickr.com\/918\/42482102704_c55724f1e0_z.jpg\")