{"id":66042,"date":"2024-04-21T21:38:00","date_gmt":"2024-04-21T19:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/?p=66042"},"modified":"2024-04-21T21:41:03","modified_gmt":"2024-04-21T19:41:03","slug":"doli-ne-qarkullim-libri-liturgjik-i-ungjillit-te-shenjte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2024\/04\/21\/doli-ne-qarkullim-libri-liturgjik-i-ungjillit-te-shenjte\/","title":{"rendered":"Doli N\u00eb Qarkullim Libri Liturgjik I Ungjillit T\u00eb Shenjt\u00eb."},"content":{"rendered":"

<\/h4>\n

Doli N\u00eb Qarkullim Libri Liturgjik I Ungjillit T\u00eb Shenjt\u00eb.<\/strong><\/h4>\n

Pas nj\u00eb pun\u00eb intensive sapo doli n\u00eb qarkullim libri liturgjik i Ungjillit t\u00eb shenjt\u00eb.<\/p>\n

Ky lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb Ungjilli i shenjt\u00eb i fragmentizuar sipas nj\u00eb sistemi t\u00eb hersh\u00ebm fragmentesh, t\u00eb p\u00ebrzgjedhura ose sipas vazhdim\u00ebsis\u00eb, ku paraqiten k\u00ebto dhe koha e leximit t\u00eb tyre.<\/p>\n

Ai p\u00ebrb\u00ebhet nga disa pjes\u00eb:<\/strong><\/p>\n

1) Pjesa e par\u00eb, paraqet leximin n\u00eb vazhdim t\u00eb ungjijve, t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb pjes\u00eb, q\u00eb quhen ndryshe edhe perikope, \u00e7do dit\u00eb nga e Diela e Pashk\u00ebs deri n\u00eb Jav\u00ebn e Madhe. Fillon me Ungjillin sipas Joanit, nga Pashka deri n\u00eb Pentikosti, pason Ungjilli sipas Mattheut nga e h\u00ebna pas Pentikostis\u00eb deri n\u00eb mes t\u00eb shtatorit, pastaj Ungjilli sipas Llukait nga e h\u00ebna pas s\u00eb Diel\u00ebs pas Lart\u00ebsimit t\u00eb Kryqit (pra t\u00eb vitit t\u00eb ri kishtar) deri n\u00eb fillim t\u00eb Kreshm\u00ebs s\u00eb Madhe dhe n\u00eb fund Ungjilli sipas Markut tre jav\u00eb p\u00ebrpara Triodit e duke vazhduar gjat\u00eb Kreshm\u00ebs s\u00eb Madhe.<\/p>\n

2) Pjesa e dyt\u00eb paraqet fragmentet (perikopet\u00eb) q\u00eb lexohen gjat\u00eb Jav\u00ebs s\u00eb Madhe dhe ato nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb ngjall\u00ebsor\u00eb t\u00eb s\u00eb dielave, q\u00eb quhen ndryshe ungjijt\u00eb m\u00ebngjesor\u00eb ngjall\u00ebsor\u00eb.<\/p>\n

3) Pjesa e tret\u00eb vazhdon me fragmentet (perikopet\u00eb) e p\u00ebrzgjedhura sipas Mujores: nga 1 shtator deri n\u00eb 31 gusht, sipas t\u00eb kremteve dhe kujtimeve t\u00eb shenjtor\u00ebve kremtues.<\/p>\n

4) Pjes\u00eb e kat\u00ebrt, sjell fragmentet (perikopet\u00eb) e p\u00ebrzgjedhura p\u00ebr mistere dhe raste t\u00eb tjera (Pag\u00ebzim, Martes\u00eb, Sh\u00ebrbes\u00ebn e Varrimit etj.).<\/p>\n

5) Pjesa e pest\u00eb – shtojc\u00eb – e mbyll librin me rregullatorin e leximeve, q\u00eb p\u00ebrfshin: Shpjegime p\u00ebr koh\u00ebn dhe leximin e perikopeve ungjillore p\u00ebrgjat\u00eb gjith\u00eb vitit, tabelat e tyre bashk\u00eb me t\u00eb dielat, t\u00eb kremtet, kreshm\u00ebt dhe tingujt t\u00eb periudhave kur Pashka bie m\u00eb 22 mars – 8 maj, tabela e bashk\u00ebleximeve t\u00eb perikopeve ungjillore dhe apostolike t\u00eb jav\u00ebve t\u00eb vitit, gjetja e ciklit t\u00eb l\u00ebvizjes s\u00eb Diellit e t\u00eb H\u00ebn\u00ebs, gjetja e dat\u00ebs s\u00eb Pashk\u00ebs, t\u00eb gjitha k\u00ebto bashk\u00eb me tabelat rregullator\u00eb t\u00eb tyre si edhe t\u00eb gjetjes s\u00eb Pashk\u00ebs sipas kalendarit Julian (kalendari i vjet\u00ebr) dhe kalendarit Julian t\u00eb korrigjuar (kalendari i ri ose Grigorian) dhe s\u00eb fundi tabela e Pashk\u00ebve 1941-2099.<\/p>\n

N\u00eb sh\u00ebnimin e botuesit, Kryepiskopi Anastas shkruan:<\/strong><\/p>\n

\u201cTeksti i k\u00ebtij botimi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkthim n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe i tekstit origjinal n\u00eb gjuh\u00ebn greke dhe lexohet gjat\u00eb vitit liturgjik. \u00cbsht\u00eb bazuar n\u00eb botimin e Dhiat\u00ebs s\u00eb Re t\u00eb Patriarkan\u00ebs Ekumenike, si edhe n\u00eb rishikimet e m\u00ebvonshme t\u00eb tij. Ky botim, si\u00e7 dihet, p\u00ebrmban tekstin bizantin t\u00eb Dhiat\u00ebs s\u00eb Re, ashtu si\u00e7 paraqitet n\u00eb dor\u00ebshkrimet e t\u00eb quajturit \u201cgrup i Konstandinopoj\u00ebs\u201d.<\/em><\/p>\n

N\u00eb frazat hyr\u00ebse dhe mbyll\u00ebse t\u00eb pjes\u00ebve (perikopeve), t\u00eb cilat jan\u00eb shtuar q\u00eb t\u00eb leht\u00ebsojn\u00eb leximin e tyre t\u00eb pavarur, jan\u00eb b\u00ebr\u00eb nd\u00ebrhyrje t\u00eb vogla, me hulumtim t\u00eb kujdessh\u00ebm, rast pas rasti, nga nj\u00eb komision kryeprift\u00ebrinjsh dhe profesor\u00eb universitetesh. U shtuan gjithashtu edhe referencat biblike nga Dhiata e Vjet\u00ebr sipas tekstit t\u00eb t\u00eb Shtat\u00ebdhjet\u00ebve (Septuagint\u00ebs). N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrpunim t\u00eb studiuar u ndreq\u00ebn edhe elemente liturgjike n\u00eb p\u00ebrmbajtjen e aneksit (Rregullatorit t\u00eb leximeve), sipas udh\u00ebzimeve t\u00eb Tipikos\u00eb s\u00eb Patriarkan\u00ebs Ekumenike. P\u00ebr faqosjen dhe dekorin e k\u00ebtij v\u00ebllimi u mor\u00ebn parasysh botime kaligrafike paleotipe, dor\u00ebshkrime Ungjijsh, si dhe dor\u00ebshkrime liturgjike bizantine.<\/em><\/p>\n

Ky botim liturgjik n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe ka ndjekur form\u00ebn e botimit t\u00eb lartp\u00ebrmendur n\u00eb gjuh\u00ebn greke \u201cUngjilli Hyjnor dhe i Shenjt\u00eb\u201d, botim i Apostolikis Dhiakonias t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Greqis\u00eb (1982). Botimi n\u00eb shqip \u00ebsht\u00eb bazuar n\u00eb tekstin e Dhiat\u00ebs s\u00eb Re, t\u00eb p\u00ebrkthyer nga Konstandin Kristoforidhi n\u00eb dialektin tosk (1879); ribotuar nga Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb, Tiran\u00eb, 1994; p\u00ebrpunuar n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe bashk\u00ebkohore nga nj\u00eb komision i posa\u00e7\u00ebm\u201d.<\/em><\/p>\n

P\u00ebrve\u00e7 t\u00eb tjerash, sa u than\u00eb n\u00eb sh\u00ebnimin e botuesit, libri liturgjik i sapobotuar p\u00ebrmban n\u00eb \u00e7do fragment (perikope): kapitujt dhe vargjet, si edhe temat kryesore t\u00eb perikopeve, t\u00eb gjitha k\u00ebto edhe t\u00eb p\u00ebrmbledhura n\u00eb nj\u00eb tabel\u00eb p\u00ebr \u00e7do ungjill sipas ungjillor\u00ebve.<\/p>\n

Ungjilli liturgjik lexohet n\u00eb sh\u00ebrbesat kishtare vet\u00ebm prej klerik\u00ebve: episkopit, priftit, dhjakonit (sipas rregullave p\u00ebrkat\u00ebse) dhe simbolizon vet\u00eb Zotin Jisu Krisht, Fjal\u00ebn e mish\u00ebruar t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb. Libri liturgjik i Ungjillit t\u00eb shenjt\u00eb temjaniset, nderohet e puthet, nxirret n\u00eb litani ose procesion, vendoset gjithmon\u00eb n\u00eb Tryez\u00ebn e Shenjt\u00eb dhe vishet me kujdes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me kapak\u00eb kryesisht metalik\u00eb dhe ikona e zbukurime sipas tradit\u00ebs orthodhokse. N\u00eb an\u00ebn e p\u00ebrparm\u00eb t\u00eb kapakut paraqitet Kryq\u00ebzimi dhe n\u00eb t\u00eb prapm\u00eb Ngjallja.<\/p>\n

Ungjilli liturgjik n\u00eb shqip, q\u00eb botohet, vjen n\u00eb dy formate p\u00ebrmasash: t\u00eb mes\u00ebm dhe t\u00eb madh. Libri n\u00eb formatin e mes\u00ebm, mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebrve\u00e7 klerik\u00ebve, edhe nga \u00e7do besimtar laik p\u00ebr t\u00eb lexuar, vet\u00eb ose me familjen, sipas nj\u00eb programi shpirt\u00ebror \u00e7do dit\u00eb pjes\u00ebn ungjillore t\u00eb p\u00ebrcaktuar nga kalendari kishtar orthodhoks vjetor.<\/p>\n

Ky lib\u00ebr tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb botimi i dyt\u00eb n\u00eb historikun e llojit t\u00eb vet n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, por tani i p\u00ebrmir\u00ebsuar dhe plot\u00ebsuar, pas 97 vjet\u00ebsh nga botimi i par\u00eb i vitit 1930.<\/p>\n

Kryepiskopi Anastas n\u00eb mbyllje t\u00eb sh\u00ebnimit t\u00eb tij, uron:<\/strong><\/p>\n

\u201c…Ungjilli i shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbledhja e misterit t\u00eb zbules\u00ebs n\u00eb Krishtin. P\u00ebr Kish\u00ebn Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, p\u00ebr \u00e7do an\u00ebtar t\u00eb saj, Ungjilli le t\u00eb jet\u00eb gjithnj\u00eb kriter absolut dhe busull e sakt\u00eb p\u00ebr rrug\u00ebtimin e drejt\u00eb. Le t\u00eb jet\u00eb burim jet\u00ebdh\u00ebn\u00ebs i forc\u00ebs, i dashuris\u00eb dhe i shpres\u00ebs, si edhe i kungimit ton\u00eb me Per\u00ebndin\u00eb Triadik.\u201d<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

Episkop Asti<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\"Doli<\/a>