![](\"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/51941655578_3a1e579ee4_b.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ky dishepull i shk\u00eblqyer i Zotit lindi n\u00eb nj\u00eb fshat t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb Bitinis\u00eb, rreth vitit 1020. I ndri\u00e7uar nga hiri, shk\u00eblqeu n\u00eb studime, gjat\u00eb t\u00eb cilave m\u00ebsoi t\u00eb p\u00ebrbuzte gj\u00ebrat e p\u00ebrkohshme e t\u00eb parap\u00eblqente t\u00eb p\u00ebrjetshmet. Prind\u00ebrit i kishin rregulluar, kund\u00ebr vullnetit t\u00eb tij, fejes\u00ebn me nj\u00eb vajz\u00eb nga familje e mir\u00eb, ndaj u largua fshehtas p\u00ebr n\u00eb malin Olimp, ku u b\u00eb nx\u00ebn\u00ebs i nj\u00eb jerondi t\u00eb shquar p\u00ebr urt\u00ebsin\u00eb dhe dijen rreth gj\u00ebrave t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb. U vesh me skim\u00ebn engj\u00ebllore me emrin Kristodhul dhe nisi p\u00ebrpjekjet q\u00eb t\u00eb imitonte n\u00eb gjith\u00e7ka sjelljen e atit t\u00eb tij shpirt\u00ebror, t\u00eb cilin e shikonte si ikon\u00eb t\u00eb gjall\u00eb t\u00eb Krishtit. E mposhti mishin me kreshm\u00eb dhe i kalonte gjith\u00eb net\u00ebt n\u00eb lutje.<\/p>\n
Pas tre vjet\u00ebsh jerondi vdiq dhe Kristodhuli, nga frika se mos prind\u00ebrit e rikthenin n\u00eb bot\u00eb, u nis p\u00ebr pelegrinazh n\u00eb Rom\u00eb, ku nderoi me p\u00ebrkushtim lipsanet e apostujve t\u00eb shenjt\u00eb Petro dhe Pav\u00ebl, t\u00eb cil\u00ebt i zbuluan n\u00eb \u00ebnd\u00ebrr jet\u00ebn e tij t\u00eb ardhshme. Prej andej shkoi n\u00eb Tok\u00ebn e Shenjt\u00eb dhe jetoi me asket\u00ebt n\u00eb shkret\u00ebtirat e egra t\u00eb Palestin\u00ebs. M\u00eb pas hyri n\u00eb nj\u00eb manastir, ku b\u00ebri jet\u00eb shembullore, por iu desh t\u00eb largohej p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimit t\u00eb pushtimit turk. Lundroi me disa murgj p\u00ebr n\u00eb Azin\u00eb e Vog\u00ebl dhe u strehua n\u00eb qendr\u00ebn e ndritur monakale t\u00eb malit Latros, ku rinisi me shum\u00eb zell p\u00ebrpjekjet asketike, saq\u00eb bashk\u00ebmurgjit e admironin. Ushqehej me buk\u00eb elbi dhe uj\u00eb dhe n\u00eb festat e m\u00ebdha hante nga t\u00eb gjitha, q\u00eb t\u00eb mos vepronte si heretik\u00ebt (manikeasit), t\u00eb cil\u00ebt i p\u00ebrbuznin ushqimet.<\/p>\n
Murgjve t\u00eb manastirit u ra n\u00eb sy dallueshm\u00ebria e shenjtit dhe k\u00ebrkuan ta zgjidhnin igumen. N\u00eb fillim kund\u00ebrshtoi, nga frika se mos humbiste thesarin e tij m\u00eb t\u00eb \u00e7muar, hezikin\u00eb (qet\u00ebsin\u00eb), por p\u00ebrfundimisht, me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb patriarkut Kozma (1075-1081), pranoi. Filloi menj\u00ebher\u00eb t\u00eb ndreqte disa parregullsi n\u00eb lidhje me funksionimin e manastirit dhe, i shtr\u00ebnguar nga v\u00ebrshimi k\u00ebrc\u00ebnues i turqve selxhuk\u00eb, q\u00eb po e zaptonin t\u00ebr\u00eb Azin\u00eb e Vog\u00ebl pas betej\u00ebs s\u00eb kobshme t\u00eb Manxikertit (1071), pas tre vjet\u00ebsh u detyrua t\u00eb jepte dor\u00ebheqjen dhe u t\u00ebrhoq p\u00ebrs\u00ebri. U fut n\u00eb nj\u00eb nga manastiret e Strobilos dhe, me propozimin e igumenit Arsen Skinuri, pranoi t\u00eb merrte n\u00eb ngarkim metoqin e manastirit, q\u00eb ndodhej n\u00eb ishullin Kos, ku themeloi nj\u00eb manastir dedikuar Hyjlind\u00ebses. Por shqet\u00ebsimet q\u00eb i shkaktonin vizitat e shumta t\u00eb besimtar\u00ebve, e detyruan t\u00eb k\u00ebrkonte streh\u00eb tjet\u00ebr, m\u00eb t\u00eb favorshme p\u00ebr jet\u00ebn sodit\u00ebse.<\/p>\n
Pas shum\u00eb k\u00ebrkimesh, gjeti at\u00eb q\u00eb donte: ishullin e Patmosit, i shkret\u00eb dhe pa ngush\u00ebllim njer\u00ebzor, atje ku sh\u00ebn Joan Theologu m\u00ebrgoi dhe mori zbulimet hyjnore. Shkoi menj\u00ebher\u00eb n\u00eb Konstandinopoj\u00eb, p\u00ebr t\u2019i k\u00ebrkuar perandorit Aleks I Komnini (1081-1118), t\u2019i jepte nj\u00eb cop\u00eb toke, q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtonte nj\u00eb manastir kushtuar dishepullit t\u00eb dashur. Sovrani, q\u00eb e p\u00eblqente p\u00ebr hir t\u00eb shenjt\u00ebris\u00eb dhe m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb sjelljes, i propozoi t\u00eb merrte drejtimin e murgjve t\u00eb malit t\u00eb Zagoras\u00eb, n\u00eb Thesali, t\u00eb cil\u00ebt kishin mbetur pa udh\u00ebheq\u00ebs shpirt\u00ebror. Shenjtori iu p\u00ebrgjigj se d\u00ebshironte vet\u00ebm nj\u00eb gj\u00eb: nj\u00eb vend t\u00eb qet\u00eb dhe larg nga pun\u00ebt e bot\u00ebs, q\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtohej n\u00eb lutje. Por p\u00ebr hir t\u00eb bindjes, tha se do t\u00eb shkruante p\u00ebr k\u00ebta murgj nj\u00eb Kanon p\u00ebr jet\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt dhe, n\u00ebse ata do ta pranonin, do t\u00eb merrte drejtimin e tyre.<\/p>\n
Hartoi nj\u00eb Tipikon n\u00eb t\u00eb cilin i k\u00ebshillonte murgjit t\u00eb hiqnin dor\u00eb nga \u00e7do pron\u00eb private dhe nga vullneti i tyre vetjak, q\u00eb t\u00eb jetonin me bindje dhe durim n\u00eb varf\u00ebri, duke shpresuar vet\u00ebm te hiri hyjnor. Meq\u00eb thirrja e vetme e murgjve \u00ebsht\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb p\u00ebrqendruar, t\u00eb p\u00ebrkushtuar ndaj Per\u00ebndis\u00eb dhe shenjtor\u00ebve, i urdh\u00ebronte t\u00eb shmangnin lidhjet me njer\u00ebzit e bot\u00ebs. I porosiste t\u2019i rr\u00ebfenin tek ati shpirt\u00ebror me holl\u00ebsi t\u00eb gjitha mendimet e tyre t\u00eb k\u00ebqija dhe t\u00eb b\u00ebnin tre mij\u00eb metani \u00e7do dit\u00eb dhe po kaq dhe \u00e7do nat\u00eb, duke u lutur me p\u00ebrkushtim dhe pendim, si t\u00eb ishin para gjykimit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb.<\/p>\n
K\u00ebto urdh\u00ebrime t\u00eb shenjta, t\u00eb cilat ishin shprehje besnike e traditave t\u00eb Et\u00ebrve, iu duk\u00ebn t\u00eb hidhura murgjve dembel\u00eb t\u00eb Zagoras\u00eb, prandaj ata nuk e pranonin m\u00eb si drejtuesin e tyre shpirt\u00ebror. P\u00ebr Kristodhulin ishte g\u00ebzim dhe leht\u00ebsim kur m\u00ebsoi k\u00ebt\u00eb, ndaj e p\u00ebrs\u00ebriti k\u00ebrkes\u00ebn e tij dhe perandori i dha ishullin e Patmosit, t\u00eb pavarur nga autoritetet civile dhe t\u00eb p\u00ebrjashtuar nga taksat apo detyrime t\u00eb tjera. Urdh\u00ebroi gjithashtu, q\u00eb nga thesari i tij t\u2019u sigurohej \u00e7do vit murgjve gruri i nevojsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mbijetuar, q\u00eb ata t\u2019i kushtoheshin pa p\u00ebrkujdesje t\u00eb tjera lutjes p\u00ebr shp\u00ebtimin e tij dhe t\u00eb gjith\u00eb perandoris\u00eb.<\/p>\n
Sapo mb\u00ebrriti n\u00eb Patmos, me krisobul\u00ebn q\u00eb afirmonte t\u00eb gjitha t\u00eb drejtat q\u00eb i ishin dh\u00ebn\u00eb mbi ishullin dhe q\u00eb i krijonte mund\u00ebsin\u00eb t\u2019i kushtohej vet\u00ebm jet\u00ebs engj\u00ebllore, p\u00ebrmbysi statuj\u00ebn e vjet\u00ebr t\u00eb Artemid\u00ebs dhe nd\u00ebrmori nd\u00ebrtimin e nj\u00eb kishe kushtuar sh\u00ebn Joan Theologut. Ai i ndihmonte gjith\u00eb dit\u00ebn me duart e tij pun\u00ebtor\u00ebt dhe hante pas per\u00ebndimit t\u00eb diellit. Kur vinte mbr\u00ebmja dhe pun\u00ebtor\u00ebt shkonin p\u00ebr t\u2019u \u00e7lodhur, i ngrinte duart drejt qiellit dhe lutej deri n\u00eb agim. Fama e sh\u00ebn Kristodhulit t\u00ebrhoqi shum\u00eb vizitor\u00eb n\u00eb Patmos, si dhe shum\u00eb banor\u00eb t\u00eb ishujve fqinj, t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb ato koh\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira vuanin nga uria.<\/p>\n
Nj\u00eb dit\u00eb, kur numri i tyre ishte ve\u00e7an\u00ebrisht i madh, shenjtori urdh\u00ebroi q\u00eb t\u2019u jepej p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb t\u00eb gjith\u00ebve. Murgu q\u00eb ishte p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr ushqimet, vuri re q\u00eb rezervat kishin mbaruar. Por, me k\u00ebmb\u00ebnguljen e shenjtorit, e shtroi tryez\u00ebn dhe me hirin e Per\u00ebndis\u00eb turma jo vet\u00ebm q\u00eb u ngop, por tepricat ishin m\u00eb t\u00eb shumta se ushqimi q\u00eb u vu n\u00eb tryez\u00eb.<\/p>\n
Sh\u00ebn Kristodhuli q\u00ebndroi pes\u00eb vjet n\u00eb Patmos, duke mbik\u00ebqyrur nd\u00ebrtimin e manastirit dhe duke organizuar jet\u00ebn n\u00eb kinov sipas tradit\u00ebs m\u00eb t\u00eb past\u00ebr t\u00eb sh\u00ebn Vasilit dhe sh\u00ebn Sav\u00ebs. Fliste dhe k\u00ebmb\u00ebngulte sidomos p\u00ebr ndarjen nga bota dhe shk\u00ebputjen nga \u00e7do lloj tjet\u00ebr preokupimi. Por armiku i gjith\u00e7kaje t\u00eb mir\u00eb, duke p\u00ebrfituar nga fakti se perandori Aleks e kishte kthyer v\u00ebmendjen nga rreziqet q\u00eb vinin nga Per\u00ebndimi, q\u00eb t\u2019i kund\u00ebrvihej invazionit nga norman\u00ebt, krijoi mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr sulme t\u00eb reja nga turqit n\u00eb brigjet e Azis\u00eb s\u00eb Vog\u00ebl dhe n\u00eb ishuj. Manastiri sapo kishte p\u00ebrfunduar, por fortifikimi i tij ishte i pamjaftuesh\u00ebm, ndaj dhe shenjtori u t\u00ebrhoq p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb vend m\u00eb t\u00eb sigurt. I mblodhi murgjit dhe i k\u00ebshilloi t\u00eb shpresonin te Per\u00ebndia dhe t\u2019i shp\u00ebrndanin gjith\u00eb rezervat e manastirit te pun\u00ebtor\u00ebt laik\u00eb, q\u00eb ishin n\u00eb ishull bashk\u00eb me familjet e tyre, para se t\u00eb nisej p\u00ebr n\u00eb Evripo.<\/p>\n
Qeveritari i fuqish\u00ebm i k\u00ebsaj krahine, Efthimi, ishte bir shpirt\u00ebror i shenjtorit, ndaj i priti me g\u00ebzim murgjit dhe iu dha gjith\u00e7ka q\u00eb u nevojitej p\u00ebr t\u00eb mbijetuar. Sh\u00ebn Kristodhuli ngriti aty nj\u00eb manastir t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm. Pastaj, si ndjeu se po i afrohej fundi, thirri dishepullin e tij m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt, Sav\u00ebn, e caktoi si pasues, i dha m\u00ebsimet e fundit p\u00ebr drejtimin e v\u00ebllez\u00ebrve dhe e urdh\u00ebroi t\u00eb kthehej n\u00eb Patmos, q\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatiste rivendosjen e v\u00ebllaz\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
Kur erdhi java e par\u00eb e Kreshm\u00ebs s\u00eb Madhe, ai u mbyll n\u00eb qeli q\u00eb t\u00eb q\u00ebndronte vet\u00ebm me Per\u00ebndin\u00eb dhe n\u00eb fillim t\u00eb jav\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb i thirri v\u00ebllez\u00ebrit, i bekoi dhe u diktoi Testamentin e tij, n\u00eb t\u00eb cilin i nxiste murgjit t\u00eb mos mblidhnin n\u00eb k\u00ebt\u00eb jet\u00eb kalimtare gj\u00ebra t\u00eb prishshme, dhe t\u00eb preferonin qet\u00ebsin\u00eb e vendeve t\u00eb shkreta t\u00eb Patmosit, sesa manastiret e pasura, ku lutja e murgjve turbullohet nga kontakti me njer\u00ebzit e bot\u00ebs.<\/p>\n
Pastaj, pasi u k\u00ebrkoi t\u2019ia merrnin trupin e t\u2019ia \u00e7onin n\u00eb Patmos, dha shpirt (16 mars 1093). Murgjit nuk i lejuan t\u00eb merrnin me vete trupin e shenjtorit, por ata shkuan s\u00ebrish fshehtazi n\u00eb Evripo dhe e zhvendos\u00ebn lipsanin p\u00ebrmes nj\u00eb akti \u201cpiraterie t\u00eb devotshme\u201d. N\u00eb vazhdim, manastiri i Patmosit, i mbrojtur nga mrekullit\u00eb e Kristodhulit, mbeti nj\u00eb nd\u00ebr vendet e spiritualitetit t\u00eb lart\u00eb t\u00eb murg\u00ebris\u00eb orthodhokse, nga ku dol\u00ebn episkop\u00eb dhe patriark\u00eb. Edhe sot atje ruhen dor\u00ebshkrime, ikona e sende t\u00eb \u00e7muara.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Sh\u00ebn Savini lindi n\u00eb nj\u00eb nga familjet m\u00eb t\u00eb famshme t\u00eb Ermopolit, buz\u00eb Nilit dhe u b\u00eb i njohur p\u00ebr p\u00ebrpjekjet n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb Krishterimit. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, sapo nisi persekutimi i madh i Dioklecianit (rreth 303), e k\u00ebrkuan njer\u00ebzit e perandorit. U fsheh bashk\u00eb me gjasht\u00eb t\u00eb krishter\u00eb t\u00eb tjer\u00eb n\u00eb nj\u00eb kasolle disa kilometra larg qytetit, ku vazhdonin t\u00eb luteshin dhe t\u00eb kreshmonin. U denoncuan nga nj\u00eb lypsar, t\u00eb cilit Savini i kishte dh\u00ebn\u00eb shpesh l\u00ebmosh\u00eb. I kap\u00ebn dhe nis\u00ebn t\u2019i torturonin jasht\u00eb qytetit, n\u00eb prani t\u00eb guvernatorit Arian.<\/p>\n
Kur pa guximin e shenjtorit, ai urdh\u00ebroi q\u00eb t\u00eb fshikullohej eg\u00ebrsisht, derisa e mbuloi gjaku, me bindjen se do t\u00eb mohonte Krishtin. Ngaq\u00eb q\u00ebndronte i heshtur para pyetjeve t\u00eb qeveritarit, nj\u00ebri nga t\u00eb pranishmit tha se Savini kishte humbur mendjen. Martiri at\u00ebher\u00eb u p\u00ebrgjigj: \u201cNuk \u00ebsht\u00eb k\u00ebshtu. Sepse kam arsye, prandaj dhe refuzoj t\u00eb mohoj Krishtin dhe t\u00eb refuzoj t\u2019u sakrifikoj idhujve!\u201d.<\/p>\n
M\u00eb pas, teksa po lundronin n\u00eb lum\u00eb p\u00ebr t\u2019u kthyer n\u00eb qytet, uj\u00ebrat papritmas nis\u00ebn t\u00eb eg\u00ebrsoheshin, si n\u00eb furtun\u00eb, dhe anija q\u00eb transportonte qeveritarin dhe Savinin p\u00ebr pak sa nuk u mbyt. Sapo mb\u00ebrrit\u00ebn n\u00eb destinacion, Ariani e nxori Savinin para gjykat\u00ebs, duke e akuzuar se kishte p\u00ebrdorur magji p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar gjykimit.<\/p>\n
Savini pohoi se ishte i krishter\u00eb dhe se kurr\u00eb nuk do t\u00eb mohonte Zotin dhe u k\u00ebrkoi q\u00eb ta merrnin sa m\u00eb shpejt vendimin p\u00ebr vdekjen e tij, e cila p\u00ebr t\u00eb ishte porta p\u00ebr n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrjetshme. E shtrin\u00eb p\u00ebrtok\u00eb, ia lidh\u00ebn gjymtyr\u00ebt n\u00eb kat\u00ebr hunj, dhe i kaluan mbi trup pishtar\u00eb t\u00eb ndezur, por shenjti nuk pushoi s\u00eb rr\u00ebfyeri Krishtin, q\u00eb p\u00ebr t\u00eb ishte e vetmja shpres\u00eb.<\/p>\n
Pagan\u00ebt, kur pan\u00eb vendosm\u00ebrin\u00eb e tij, i lidh\u00ebn nj\u00eb gur t\u00eb madh n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, e hip\u00ebn n\u00eb nj\u00eb vark\u00eb dhe e hodh\u00ebn n\u00eb lum\u00eb. N\u00eb lutjen e fundit ai vet\u00eb paratha se trupin do t\u2019ia gjenin t\u00eb krishter\u00ebt pas tri dit\u00ebsh. K\u00ebshtu ndodhi dhe ata e varros\u00ebn denj\u00ebsisht, ashtu si\u00e7 u ka hije martir\u00ebve t\u00eb Zotit, s\u00eb bashku me gurin, q\u00eb kishte qen\u00eb mjeti p\u00ebr martirizimin e tij.<\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Osh\u00ebnar\u00ebt Kristodhuli dhe Anini, \u00e7udib\u00ebr\u00ebs. Ky dishepull i shk\u00eblqyer i Zotit lindi n\u00eb nj\u00eb fshat t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb Bitinis\u00eb, rreth vitit 1020. I ndri\u00e7uar nga hiri, shk\u00eblqeu n\u00eb studime, gjat\u00eb t\u00eb cilave m\u00ebsoi t\u00eb p\u00ebrbuzte gj\u00ebrat e p\u00ebrkohshme e t\u00eb parap\u00eblqente t\u00eb p\u00ebrjetshmet. Prind\u00ebrit i kishin rregulluar, kund\u00ebr vullnetit t\u00eb tij, fejes\u00ebn me nj\u00eb vajz\u00eb nga familje e mir\u00eb, ndaj u largua fshehtas p\u00ebr<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":63699,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","inline_featured_image":false,"fifu_image_url":"https:\/\/live.staticflickr.com\/65535\/52748837477_79a79a905f_b.jpg","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[372],"tags":[2103,2101],"class_list":["post-58493","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shenjtoret-e-dites","tag-leximet-e-dites","tag-shenjtori-i-dites"],"acf":[],"yoast_head":"\n