{"id":58325,"date":"2022-02-28T22:35:10","date_gmt":"2022-02-28T21:35:10","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/?p=58325"},"modified":"2022-02-28T22:53:12","modified_gmt":"2022-02-28T21:53:12","slug":"martesa-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/","title":{"rendered":"Martesa."},"content":{"rendered":"<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Martesa<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0\u00a0\u00a0Q\u00ebllimi i familjes s\u00eb krishter\u00eb. <\/strong>Familja p\u00ebrb\u00ebn b\u00ebrtham\u00ebn themelore t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb Kish\u00ebn militante t\u00eb Krishtit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsi baz\u00eb e trupit t\u00eb Kish\u00ebs. Prandaj, n\u00eb shkrimet e Apostullit, familja e krishter\u00eb \u00ebsht\u00eb quajtur n\u00eb vetvete nj\u00eb &#8220;Kish\u00eb&#8221;. &#8220;P\u00ebrsh\u00ebndet Prishil\u00ebn dhe Akuil\u00ebn, bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e mi n\u00eb Jisu Krishtin&#8230; si dhe Kish\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tyre&#8221; (Rom. 16:3, 5); &#8220;P\u00ebrsh\u00ebndetni Nimf\u00ebn edhe Kish\u00ebn q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb atij&#8221; (Kol. 4:15). Nga k\u00ebto kuptohet se \u00e7far\u00eb kujdesi i madh i duhet dh\u00ebn\u00eb familjes nga pik\u00ebpamja e Kish\u00ebs, k\u00ebshtu q\u00eb familja t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb q\u00ebllimin e t\u00eb qenit nj\u00eb &#8220;kish\u00eb&#8221; e vog\u00ebl, si\u00e7 shprehet sh\u00ebn Joan Gojarti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0Gjithashtu \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb rrug\u00eb tjet\u00ebr jete personale, e cila \u00ebsht\u00eb e bekuar n\u00eb Krishterim: virgj\u00ebria ose celibati. Celibati p\u00ebr hir t\u00eb Krishtit ka krijuar nj\u00eb lloj tjet\u00ebr t\u00eb nj\u00ebsis\u00eb sociale t\u00eb krishter\u00eb: murg\u00ebrin\u00eb. Kisha e vendos at\u00eb mbi jet\u00ebn martesore, dhe me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ka qen\u00eb n\u00eb historin\u00eb e Kish\u00ebs nj\u00eb element drejtues dhe udh\u00ebheq\u00ebs, nj\u00eb mb\u00ebshtjeje e Kish\u00ebs n\u00eb realizimin e shkall\u00ebve m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb ligjit moral t\u00eb Ungjillit. Por, jo t\u00eb gjith\u00eb mund t\u00eb marrin mbi vete premtimin e virgj\u00ebris\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Krishtit dhe t\u00eb Kish\u00ebs. Prandaj Kisha e bekon gjithashtu jet\u00ebn martesore, p\u00ebr hir t\u00eb atyre q\u00ebllimeve t\u00eb larta dhe t\u00eb v\u00ebshtira q\u00eb jan\u00eb v\u00ebn\u00eb para familjes s\u00eb krishter\u00eb, dhe ky bekim \u00ebsht\u00eb njohur si mister.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0Shkrimi i Shenjt\u00eb dhe historia njer\u00ebzore fillon dhe mbaron me nj\u00eb martes\u00eb. Adami me Ev\u00ebn bashkohen n\u00eb martes\u00eb, n\u00eb Parajs\u00eb, para R\u00ebnies, duke e treguar martes\u00ebn si nj\u00eb pjes\u00eb e planit t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzimin n\u00eb mes t\u00eb krijimit (Gjen. 2:22-25). Historia mbyllet me martes\u00ebn e Nuses me Qengjin (Zbul. 19:7-9), martesa tok\u00ebsore e p\u00ebrmbushur n\u00eb qiell, duke treguar natyr\u00ebn e p\u00ebrjetshme t\u00eb misterit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0\u00a0\u00a0Martesa si institucion hyjnor.<\/strong> Q\u00eb martesa ka bekimin e Zotit, kjo thuhet shum\u00eb her\u00eb n\u00eb Shkrimin e Shenjt\u00eb. N\u00eb Gjenez\u00ebn 1:27-28 shkruhet: &#8220;K\u00ebshtu Per\u00ebndia e krijoi njeriun sipas sh\u00ebmb\u00ebllimit t\u00eb tij, sipas sh\u00ebmb\u00ebllimit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb e krijoi at\u00eb, mashkull dhe fem\u00ebr i krijoi ata. Dhe Per\u00ebndia i bekoi dhe iu tha: shtohuni e shum\u00ebzohuni e mbushni dheun&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0Shp\u00ebtimtari vet\u00eb, duke urdh\u00ebruar q\u00eb besnik\u00ebria duhet t\u00eb ruhet n\u00eb martes\u00eb dhe duke ndaluar divorcin, p\u00ebrmend fjal\u00ebt e librit t\u00eb Gjenez\u00ebs 2:24: &#8220;Prandaj njeriu do t\u00eb ler\u00eb atin dhe n\u00ebn\u00ebn edhe do t\u00eb bashkohet me gruan e tij, dhe t\u00eb dy do t\u00eb jen\u00eb nj\u00eb mish&#8221;, pastaj shton: &#8220;At\u00eb pra q\u00eb Per\u00ebndia e bashkoi njeriu t\u00eb mos e ndaj\u00eb&#8221;. K\u00ebto fjal\u00eb t\u00eb Zotit e tregojn\u00eb qart\u00eb dinjitetin moral t\u00eb martes\u00ebs. Zoti Jisu Krisht e shenjt\u00ebroi martes\u00ebn me an\u00eb t\u00eb pranis\u00eb s\u00eb tij n\u00eb Kana t\u00eb Galiles\u00eb, ku kreu mrekullin\u00eb e tij t\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0Apostull Pavli e krahason karakterin mistik t\u00eb Kish\u00ebs me martes\u00ebn: &#8220;Ju burrat duajini grat\u00eb tuaja, sikund\u00ebr edhe Krishti deshi Kish\u00ebn, dhe dha veten e tij p\u00ebr at\u00eb&#8221;, &#8211; dhe m\u00eb tej thot\u00eb &#8211; &#8220;Prandaj, njeriu do e ler\u00eb atin dhe n\u00ebn\u00ebn e tij, dhe do bashkohet me gruan e tij, edhe do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb dy nj\u00eb mish. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mister i madh, po flas n\u00eb lidhje me Krishtin dhe Kish\u00ebn&#8221; (Efes. 5:25, 31-32).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0Martesa nuk \u00ebsht\u00eb thjesht rregullim social dhe civil. N\u00eb Kish\u00eb, ajo kryhet n\u00eb pranin\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb, para altarit t\u00eb shenjt\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb martes\u00eb e shenjt\u00eb, nj\u00eb mister.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0K\u00ebshtu, t\u00eb krishter\u00ebt orthodhoks\u00eb q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb martuar n\u00eb Kish\u00eb, duhet ta shenjt\u00ebrojn\u00eb bashkimin e tyre n\u00eb Krishtin, n\u00ebp\u00ebrmjet Misterit t\u00eb Martes\u00ebs n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse. Ndryshe, ata nuk mund t\u00eb marrin Kungat\u00ebn e Shenjt\u00eb dhe Misteret e tjera t\u00eb Kish\u00ebs. Nj\u00eb orthodhoks i devotsh\u00ebm nuk mund ta p\u00ebrjashtoj\u00eb Krishtin nga nj\u00eb pjes\u00eb kaq e r\u00ebnd\u00ebsishme e jet\u00ebs, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb martesa. &#8220;N\u00ebse Zoti nuk e nd\u00ebrton sht\u00ebpin\u00eb, m\u00eb kot mundohen nd\u00ebrtuesit&#8221;, thot\u00eb Psalmisti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0N\u00eb Kish\u00ebn e hershme martesa, shihej si nj\u00eb mister. Tertuliani, duke shkruar n\u00eb shek. II, na thot\u00eb se nj\u00eb \u00e7ift i krishter\u00eb q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb martohet, mbasi merr nj\u00eb \u00e7ertifikat\u00eb civile, vjen n\u00eb Kish\u00eb t\u00eb Diel\u00ebn p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb Kungimin dhe bekimin e episkopit apo t\u00eb priftit. K\u00ebshtu q\u00eb marr\u00ebveshja civile b\u00ebhet nj\u00eb mister. Mbas bekimit, emrat e tyre &#8211; na thot\u00eb Tertuliani &#8211; &#8220;shkruhen n\u00eb qiell&#8221;, dhe jo n\u00eb &#8220;regjistrin&#8221; qeveritar. Sh\u00ebn Ignati (rreth vitit 100 pas Krishtit) thot\u00eb: &#8220;Ata q\u00eb duan t\u00eb martohen, duhet t\u00eb bashkohen me dijen e episkopit, k\u00ebshtu q\u00eb martesa t\u00eb b\u00ebhet sipas Zotit dhe jo nga d\u00ebshira njer\u00ebzore&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0Fakti q\u00eb martesa n\u00eb Kish\u00ebn e shekujve t\u00eb par\u00eb kryhej (si sot Dor\u00ebzimet) gjat\u00eb Mesh\u00ebs (Liturgjis\u00eb), tregon kuptimin e lart\u00eb dhe t\u00eb thell\u00eb t\u00eb martes\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb. Martesa n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb marr\u00ebveshje midis nj\u00eb burri dhe gruaje p\u00ebr t\u00eb jetuar bashk\u00eb, as &#8220;kryhet&#8221; nga \u00e7ifti vet\u00eb me klerikun dhe bashk\u00ebsin\u00eb si d\u00ebshmitar\u00eb. Bashkimi i tyre &#8211; bazuar n\u00eb vullnetin e lir\u00eb &#8211; b\u00ebhet nj\u00eb mister, sepse ata bashkohen si t\u00eb krishter\u00eb orthodhoks\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb komunitetit Eukaristik, duke ndar\u00eb s\u00eb bashku Trupin dhe Gjakun e Krishtit dhe duke marr\u00eb hirin e Per\u00ebndis\u00eb, p\u00ebr bashkimin e tyre me an\u00eb t\u00eb pjes\u00ebmarrjes s\u00eb t\u00ebr\u00eb Kish\u00ebs n\u00eb personin e episkopit apo priftit dhe n\u00eb pranin\u00eb e popullit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Divorci. <\/strong>Kisha vet\u00ebm n\u00eb raste t\u00eb jasht\u00ebzakoshme e njeh prishjen e martes\u00ebs, vet\u00ebm kur ajo ndyhet nga kurv\u00ebria, ose prishet nga shkaqet e jetes\u00ebs (p. sh. largimi pa fjal\u00eb i nj\u00ebrit nga bashk\u00ebshort\u00ebt). Martesa e dyt\u00eb, mbas vdekjes s\u00eb nj\u00ebrit lejohet nga Kisha, por n\u00eb lutjet p\u00ebr ata q\u00eb martohen p\u00ebr s\u00eb dyti, k\u00ebrkohet falja p\u00ebr m\u00ebkatin e martes\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb. Ai q\u00eb martohet dy her\u00eb, nuk mund t\u00eb dor\u00ebzohet prift. Edhe nj\u00eb martes\u00eb e tret\u00eb tolerohet, por vet\u00ebm si nj\u00eb e keqe m\u00eb e vog\u00ebl, p\u00ebr t\u00eb shmangur nj\u00eb t\u00eb keqe m\u00eb t\u00eb madhe &#8211; nj\u00eb jet\u00eb imorale, si\u00e7 e shpjegon sh\u00ebn Vasili i Madh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ceremonia.<\/strong> Ceremonia e Martes\u00ebs n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse \u00ebsht\u00eb e pasur n\u00eb ritual dhe n\u00eb simbolik\u00eb. \u00c7do akt ka kuptimin e ve\u00e7ant\u00eb. Ajo p\u00ebrb\u00ebhet nga dy sh\u00ebrbesa, at\u00eb t\u00eb Fejes\u00ebs dhe at\u00eb t\u00eb Kuror\u00ebzimit, t\u00eb bashkuara n\u00eb nj\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Unazat. <\/strong>Ato bekohen nga prifti, i cili i merr n\u00eb duart e tij dhe duke b\u00ebr\u00eb kryqin mbi to thot\u00eb: &#8220;Sh\u00ebrb\u00ebtori i Per\u00ebndis\u00eb&#8230; fejohet me sh\u00ebrb\u00ebtoren e Per\u00ebndis\u00eb&#8230; n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Atit, t\u00eb Birit dhe t\u00eb Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pastaj kumbari ua shk\u00ebmben unazat tri her\u00eb. Unazat jan\u00eb simbol i fejes\u00ebs prej koh\u00ebsh shum\u00eb t\u00eb lashta. Shk\u00ebmbimi do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb n\u00eb jet\u00ebn martesore dob\u00ebsia e nj\u00ebrit do t\u00eb kompesohet nga forca e tjetrit, pap\u00ebrsosm\u00ebria e nj\u00ebrit nga p\u00ebrsosm\u00ebria e tjetrit. Nga vetvetja, t\u00eb porsafejuarit jan\u00eb t\u00eb paplot\u00ebsuar; s\u00eb bashku ata plot\u00ebsohen. K\u00ebshtu shk\u00ebmbimi tregon q\u00eb bashkarisht do t\u00eb plot\u00ebsojn\u00eb vazhdimisht nj\u00ebri-tjetrin. Secili do t\u00eb pasurohet nga bashkimi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Qirinjt\u00eb.<\/strong> Sh\u00ebrbesa e Kuror\u00ebzimit fillon menj\u00ebher\u00eb mbas asaj t\u00eb Fejes\u00ebs. Dh\u00ebndri dhe nusja, gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb sh\u00ebrbes\u00ebs, mbajn\u00eb qirinj. Qirinjt\u00eb jan\u00eb si llambadhat e pes\u00eb virgj\u00ebreshave t\u00eb men\u00e7ura t\u00eb Ungjillit, t\u00eb cilat, ngaq\u00eb kishin mjaft vaj, mund\u00ebn ta pritnin Dh\u00ebndrin, Krishtin, kur erdhi n\u00eb mes t\u00eb nat\u00ebs. Qirinjt\u00eb simbolizojn\u00eb d\u00ebshir\u00ebn shpirt\u00ebrore t\u00eb \u00e7iftit p\u00ebr t\u00eb pritur Krishtin, i cili i bekon ata n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtij misteri.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bashkimi i duarve.<\/strong> Dora e djatht\u00eb e nuses dhe dh\u00ebndrit jan\u00eb t\u00eb bashkuara, kur prifti lexon lutjen q\u00eb i k\u00ebrkon Per\u00ebndis\u00eb t\u00eb &#8220;bashkoj\u00eb k\u00ebta sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebt e tu, n\u00eb nj\u00eb mendje dhe nj\u00eb mish&#8221;. Duart q\u00eb mbahen t\u00eb bashkuara gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb sh\u00ebrbes\u00ebs simbolizojn\u00eb &#8220;b\u00ebrjen nj\u00eb&#8221; t\u00eb \u00e7iftit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kuror\u00ebzimi.<\/strong> Pjesa kryesore e ritit t\u00eb Misterit t\u00eb Martes\u00ebs\/Kuror\u00ebzimit \u00ebsht\u00eb vendosja e kurorave n\u00eb kokat e dh\u00ebndrit dhe nuses me fjal\u00ebt &#8220;sh\u00ebrb\u00ebtori i Per\u00ebndis\u00eb\u00a0<em>(aksh)<\/em>\u00a0kuror\u00ebzohet me sh\u00ebrb\u00ebtoren e Per\u00ebndis\u00eb\u00a0<em>(aksh)<\/em>, n\u00eb em\u00ebrin e Atit, Birit dhe Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb. Amin&#8221;. Kurorat jan\u00eb shenja t\u00eb lavdis\u00eb dhe nderimit me t\u00eb cilat Per\u00ebndia kuror\u00ebzon \u00e7iftin gjat\u00eb misterit. Dh\u00ebndri dhe nusja kuror\u00ebzohen si mbreti dhe mbret\u00ebresha e mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre t\u00eb vog\u00ebl, sht\u00ebpis\u00eb, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ata do t\u00eb mbret\u00ebrojn\u00eb me drejt\u00ebsi, dituri, integritet dhe dashuri.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Disa e interpretojn\u00eb p\u00ebrdorimin e kurorave n\u00eb ceremonin\u00eb orthodhokse t\u00eb Martes\u00ebs si referim tek kurorat e martir\u00ebve, ngaq\u00eb \u00e7do martes\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebrfshin &#8211; vet\u00ebsakrifikime t\u00eb pallogaritshme nga t\u00eb dy an\u00ebt. N\u00eb procesionin rreth tryez\u00ebs k\u00ebndohet nj\u00eb tropar p\u00ebr martir\u00ebt e shenjt\u00eb, ku p\u00ebrmendet kuror\u00ebzimi i tyre.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kupa e p\u00ebrbashk\u00ebt.<\/strong> Mbas kuror\u00ebzimit lexohet Apostulli dhe Ungjilli. Pjesa e Ungjillit \u00ebsht\u00eb martesa n\u00eb Kana t\u00eb Galiles\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn Krishti e bekoi me pjes\u00ebmarrjen e Tij. Atje Ai ktheu ujin n\u00eb ver\u00eb dhe u dha nga ajo t\u00eb porsamartuarve. N\u00eb kujtim t\u00eb k\u00ebtij bekimi, i jepet ver\u00eb \u00e7iftit. Kjo \u00ebsht\u00eb &#8220;kupa e p\u00ebbashk\u00ebt&#8221; e jet\u00ebs, q\u00eb tregon ndarjen reciproke t\u00eb g\u00ebzimit dhe hidh\u00ebrimit, modeli i nje jete n\u00eb harmoni. Pirja e ver\u00ebs nga kjo kup\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt i tregon \u00e7iftit q\u00eb prej k\u00ebtij momenti ata do pjes\u00ebtojn\u00eb s\u00eb bashku gjith\u00e7ka n\u00eb jet\u00eb, g\u00ebzimet e hidh\u00ebrimet, dhe do mbajn\u00eb &#8220;barr\u00ebt e nj\u00ebri-tjetrit&#8221;. Kupa e p\u00ebrbashk\u00ebt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mbetje e Kungat\u00ebs. N\u00eb Kish\u00ebn e hershme \u00e7ifti e merrte Kungat\u00ebn pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment. Kungata ishte vula e martes\u00ebs. Sot \u00e7ifti e merr Kungat\u00ebn t\u00eb diel\u00ebn para martes\u00ebs.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Procesioni.<\/strong> Prifti i prin dh\u00ebndrit dhe nuses n\u00eb nj\u00eb procesion rreth tavolin\u00ebs ku \u00ebsht\u00eb vendosur Ungjilli dhe Kryqi, nj\u00ebri q\u00eb p\u00ebrmban fjal\u00ebn e Per\u00ebndis\u00eb, tjetri simbol i shp\u00ebtimit ton\u00eb me an\u00eb t\u00eb Jisuit. \u00c7ifti po b\u00ebn hapat e para si t\u00eb martuar, dhe Kisha n\u00eb personin e priftit, i udh\u00ebheq n\u00eb rrug\u00ebn q\u00eb duhet ecur. Procesioni \u00ebsht\u00eb rruga e jet\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb orbit\u00eb e p\u00ebrsosur rreth qendr\u00ebs s\u00eb jet\u00ebs, Jisu Krishtit, Zotit ton\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gjat\u00eb procesionit, k\u00ebndohet nj\u00eb himn p\u00ebr martir\u00ebt e shenjt\u00eb, duke i kujtuar t\u00eb porsamartuarve dashurin\u00eb dhe sakrificat q\u00eb duhet t\u00eb ken\u00eb e t\u00eb b\u00ebjn\u00eb p\u00ebr nj\u00ebri-tjetrin. Fillimisht, ky ishte nj\u00eb procesion p\u00ebr n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e \u00e7iftit, ku prifti iu hiqte kurorat me nj\u00eb lutje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bekimi.<\/strong> Pastaj prifti e bekon dh\u00ebndrin, duke e krahasuar me Abrahamin, Isakun, Jakovin dhe nusen me Sar\u00ebn, Rebek\u00ebn dhe Rakel\u00ebn; duke i treguar \u00e7iftit q\u00eb martesa bekohet nga Per\u00ebndia, i cili \u00ebsht\u00eb i vetmi q\u00eb jep hir, paqe e sh\u00ebndet; dhe \u00ebsht\u00eb Per\u00ebndia, q\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb njer\u00ebzore, ka madh\u00ebruar, bekuar dhe shenjt\u00ebruar martes\u00ebn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Hierodhjakon Joan Pelushi (sot Mitropolit i Kor\u00e7\u00ebs),<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Misteret e shenjta n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse<\/em>,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nga libri: Besimi Orthodhoks,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sht\u00ebpia botuese Bashkimi Orthodhoks Kristian \u201cKryqi i Nderuar\u201d,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Selanik, 1996<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Martesa \u00a0\u00a0\u00a0Q\u00ebllimi i familjes s\u00eb krishter\u00eb. Familja p\u00ebrb\u00ebn b\u00ebrtham\u00ebn themelore t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb Kish\u00ebn militante t\u00eb Krishtit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsi baz\u00eb e trupit t\u00eb Kish\u00ebs. Prandaj, n\u00eb shkrimet e Apostullit, familja e krishter\u00eb \u00ebsht\u00eb quajtur n\u00eb vetvete nj\u00eb &#8220;Kish\u00eb&#8221;. &#8220;P\u00ebrsh\u00ebndet Prishil\u00ebn dhe Akuil\u00ebn, bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e mi n\u00eb Jisu Krishtin&#8230; si dhe Kish\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tyre&#8221; (Rom. 16:3, 5); &#8220;P\u00ebrsh\u00ebndetni Nimf\u00ebn<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","inline_featured_image":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[2852],"tags":[2854],"class_list":["post-58325","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-misteret-e-shenjta-ne-kishen-orthodhokse","tag-misteret-e-shenjta-ne-kishen-orthodhokse"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Martesa. - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Martesa. - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Martesa \u00a0\u00a0\u00a0Q\u00ebllimi i familjes s\u00eb krishter\u00eb. Familja p\u00ebrb\u00ebn b\u00ebrtham\u00ebn themelore t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb Kish\u00ebn militante t\u00eb Krishtit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsi baz\u00eb e trupit t\u00eb Kish\u00ebs. Prandaj, n\u00eb shkrimet e Apostullit, familja e krishter\u00eb \u00ebsht\u00eb quajtur n\u00eb vetvete nj\u00eb &#8220;Kish\u00eb&#8221;. &#8220;P\u00ebrsh\u00ebndet Prishil\u00ebn dhe Akuil\u00ebn, bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e mi n\u00eb Jisu Krishtin&#8230; si dhe Kish\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tyre&#8221; (Rom. 16:3, 5); &#8220;P\u00ebrsh\u00ebndetni Nimf\u00ebn\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-02-28T21:35:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-02-28T21:53:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LogoLastALb-200.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"172\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kisha Orthodhokse\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kisha Orthodhokse\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kisha Orthodhokse\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/df745f942b70e045b3dc05a30211f0de\"},\"headline\":\"Martesa.\",\"datePublished\":\"2022-02-28T21:35:10+00:00\",\"dateModified\":\"2022-02-28T21:53:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/\"},\"wordCount\":2015,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization\"},\"keywords\":[\"Misteret e shenjta n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse\"],\"articleSection\":[\"Misteret e shenjta n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/\",\"name\":\"Martesa. - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-02-28T21:35:10+00:00\",\"dateModified\":\"2022-02-28T21:53:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Martesa.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/\",\"name\":\"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Fqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/df745f942b70e045b3dc05a30211f0de\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2676eb8d97178435c9f691a7871595a1da6c33542dec218bce40885573150e28?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2676eb8d97178435c9f691a7871595a1da6c33542dec218bce40885573150e28?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2676eb8d97178435c9f691a7871595a1da6c33542dec218bce40885573150e28?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Kisha Orthodhokse\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Martesa. - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Martesa. - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","og_description":"Martesa \u00a0\u00a0\u00a0Q\u00ebllimi i familjes s\u00eb krishter\u00eb. Familja p\u00ebrb\u00ebn b\u00ebrtham\u00ebn themelore t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb Kish\u00ebn militante t\u00eb Krishtit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsi baz\u00eb e trupit t\u00eb Kish\u00ebs. Prandaj, n\u00eb shkrimet e Apostullit, familja e krishter\u00eb \u00ebsht\u00eb quajtur n\u00eb vetvete nj\u00eb &#8220;Kish\u00eb&#8221;. &#8220;P\u00ebrsh\u00ebndet Prishil\u00ebn dhe Akuil\u00ebn, bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e mi n\u00eb Jisu Krishtin&#8230; si dhe Kish\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tyre&#8221; (Rom. 16:3, 5); &#8220;P\u00ebrsh\u00ebndetni Nimf\u00ebn","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/","og_site_name":"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","article_published_time":"2022-02-28T21:35:10+00:00","article_modified_time":"2022-02-28T21:53:12+00:00","og_image":[{"width":200,"height":172,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LogoLastALb-200.png","type":"image\/png"}],"author":"Kisha Orthodhokse","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Kisha Orthodhokse","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/"},"author":{"name":"Kisha Orthodhokse","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/df745f942b70e045b3dc05a30211f0de"},"headline":"Martesa.","datePublished":"2022-02-28T21:35:10+00:00","dateModified":"2022-02-28T21:53:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/"},"wordCount":2015,"publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization"},"keywords":["Misteret e shenjta n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse"],"articleSection":["Misteret e shenjta n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/","name":"Martesa. - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website"},"datePublished":"2022-02-28T21:35:10+00:00","dateModified":"2022-02-28T21:53:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2022\/02\/28\/martesa-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Martesa."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/","name":"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Fqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/df745f942b70e045b3dc05a30211f0de","name":"Kisha Orthodhokse","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2676eb8d97178435c9f691a7871595a1da6c33542dec218bce40885573150e28?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2676eb8d97178435c9f691a7871595a1da6c33542dec218bce40885573150e28?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2676eb8d97178435c9f691a7871595a1da6c33542dec218bce40885573150e28?s=96&d=mm&r=g","caption":"Kisha Orthodhokse"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58325"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58325\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58329,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58325\/revisions\/58329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}