Sa her\u00eb q\u00eb shikoj n\u00eb rrjetet sociale pamjet e shkat\u00ebrrimit t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb sh\u00ebn Athanasit n\u00eb fshatin Dh\u00ebrmi, si besimtar orthodhoks me shtet\u00ebsi dhe komb\u00ebsi shqiptare ndjehem i shokuar dhe i fyer nga kjo nd\u00ebrhyrje vandale tin\u00ebz, deri n\u00eb sakrilegj, n\u00eb prishjen e k\u00ebsaj kishe orthodhokse nga forca e shtetit e quajtur INUK ose INUV, e cila dhe sot e k\u00ebsaj dite q\u00ebndron si nj\u00eb ngrehin\u00eb q\u00eb nuk po gjen zgjidhje si\u00e7 e k\u00ebrkon e drejta e zotit t\u00eb vendit. Si besimtar ngre syt\u00eb n\u00eb qiell edhe them: Deri kur o Zot nuk do vendos\u00ebsh drejt\u00ebsi por duket se para se t\u00eb flas\u00eb Zoti ne njer\u00ebzit, tok\u00ebsor\u00ebt duhet t\u00eb flasim dhe t\u00eb sqarojm\u00eb nj\u00ebri-tjetrin pavar\u00ebsisht statusit q\u00eb t\u00eb gjejm\u00eb nj\u00eb zgjidhje n\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb t\u00eb gjith\u00ebve, shtet-kish\u00eb, qeveri-popull.<\/span><\/p>\n Besoj se si t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt mbas vitit 1991 jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb Republik\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb qeverisur nga qeveri demokratike n\u00eb sistemin pluralist q\u00eb si parim t\u00eb saj fondamental ka respektimin e ligjit dhe vet\u00ebm t\u00eb ligjit p\u00ebr t\u00eb garantuar dhe mbrojtur t\u00eb drejtat, lirin\u00eb, pron\u00ebn, besimin e \u00e7do shtetasi shqiptar si\u00e7 na e garanton kushtetuta e Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/span><\/p>\n Neni 15. 1. T\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb themelore t\u00eb njeriut jan\u00eb t\u00eb pandashme, t\u00eb patjet\u00ebrsueshme e t\u00eb padhunueshme dhe q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb themel t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rendit juridik. 2. Organet e pushtetit publik, n\u00eb p\u00ebrmbushje t\u00eb detyrave t\u00eb tyre, duhet t\u00eb respektojn\u00eb t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb themelore t\u00eb njeriut, si dhe t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb realizimin e tyre.<\/span><\/p>\n Neni 17 i Kushtetut\u00ebs thot\u00eb: 1. Kufizimi i t\u00eb drejtave dhe lirive t\u00eb parashikuara n\u00eb k\u00ebt\u00eb Kushtetut\u00eb mund t\u00eb vendosen me ligj p\u00ebr nj\u00eb interes publik ose p\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve. Kufizimi duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb p\u00ebrpjes\u00ebtim me gjendjen q\u00eb e ka diktuar at\u00eb. 2. K\u00ebto kufizime nuk mund t\u00eb c\u00ebnojn\u00eb thelbin e lirive dhe t\u00eb t\u00eb drejtave dhe n\u00eb asnj\u00eb rast nuk mund t\u00eb kalojm\u00eb kufizimet e parashikuara n\u00eb Konvent\u00ebn Evropiane t\u00eb t\u00eb Drejtave t\u00eb njeriut. Shteti shqiptar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shtet laik dhe k\u00ebt\u00eb na e siguron Kushtetuta ku na thot\u00eb: Neni 10 1. N\u00eb Republik\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb nuk ka fe zyrtare. 2. Shteti \u00ebsht\u00eb asnjan\u00ebs n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e besimit e t\u00eb nd\u00ebrgjegjes dhe garanton lirin\u00eb e shprehjes s\u00eb tyre n\u00eb jet\u00ebn publike. 3. Shteti njeh barazin\u00eb e bashk\u00ebsive fetare. 4. Shteti dhe bashk\u00ebsit\u00eb fetare respektojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nd\u00ebrsjellt\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e nj\u00ebri-tjetrit dhe bashk\u00ebpunojn\u00eb n\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb secilit dhe t\u00eb t\u00eb gjith\u00ebve. 5. Marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrmjet shtetit dhe bashk\u00ebsive fetare rregullohen mbi baz\u00ebn e marr\u00ebveshjeve t\u00eb lidhura nd\u00ebrmjet p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb tyre dhe K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave. K\u00ebto marr\u00ebveshje ratifikohen n\u00eb Kuvend. 6. Bashk\u00ebsit\u00eb fetare jan\u00eb persona juridik\u00eb. Ato kan\u00eb pavar\u00ebsi n\u00eb administrimin e pasurive t\u00eb tyre sipas parimeve, rregullave dhe kanoneve t\u00eb tyre, p\u00ebr sa nuk c\u00ebnohen interesat e t\u00eb tret\u00ebve.<\/span><\/p>\n Duke u bazuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb nen t\u00eb kushtetut\u00ebs n\u00eb 22 01 2019 u ratifikua marr\u00ebveshja n\u00ebp\u00ebrmjet qeveris\u00eb dhe Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, p\u00ebr rregullimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb nd\u00ebrsjellta me ligjin nr 10057 shpallur me dekret nr 6033 dt 29 01 2009 t\u00eb presidentit t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Bamir Topi. Neni 3, pika C thot\u00eb: se q\u00ebllimi k\u00ebsaj marr\u00ebveshje \u00ebsht\u00eb: Q\u00eb shteti t\u00eb njoh\u00eb dhe t\u00eb garantoj\u00eb papreksh\u00ebrin\u00eb e institucioneve t\u00eb kultit p\u00ebr aq sa veprimtaria e tyre nuk vihet n\u00eb kund\u00ebrshtim me ushtrimin e liris\u00eb s\u00eb nd\u00ebrgjegjes dhe t\u00eb fes\u00eb si dhe me ligjet n\u00eb fuqi dhe n\u00eb kanonet dhe traditat e shenjta t\u00eb KOASH-it. Dhe neni 6-t\u00eb i k\u00ebsaj marr\u00ebveshje thot\u00eb: N\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e nd\u00ebrsjellta me KOASH-in shteti p\u00ebrfaq\u00ebsohet nga komiteti shtet\u00ebror p\u00ebr kultet. Kisha bashk\u00ebpunon me Komitetin p\u00ebr mund\u00ebsimin dhe realizimin e nj\u00eb komunikimi aktiv me organet dhe institutcionet shtet\u00ebrore.<\/span><\/p>\n T\u00eb gjitha k\u00ebto akte ligjore i p\u00ebrmend si\u00e7 thot\u00eb edhe nj\u00eb shprehje n\u00eb italisht: \u201ckarta kanta\u201d (letra flet). Kjo ngjarje ka gati dy muaj q\u00eb b\u00ebn jehon\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb n\u00eb mediat vizive dhe t\u00eb shkruara me fakte dhe kund\u00ebr fakte, th\u00ebnie dhe kund\u00ebrth\u00ebnie, opinione nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet, interpelanc\u00eb n\u00eb parlament duke i dh\u00ebn\u00eb liri fjal\u00ebs, sipas s\u00eb drejt\u00ebs legjitime t\u00eb t\u00eb shprehurit pa shpifur dhe pa fyer.<\/span><\/p>\n Por t\u00eb gjitha k\u00ebto p\u00ebr mendimin tim shkojn\u00eb n\u00eb plan t\u00eb dyt\u00eb dhe sfumohen nga pluhuri q\u00eb u p\u00ebrhap dhunsh\u00ebm n\u00eb agimin e dat\u00ebs 26 gusht, q\u00eb mbetet pezull sot e k\u00ebsaj dite duke qen\u00eb d\u00ebshmi e shkat\u00ebrrimit t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Thanasit me urdh\u00ebr t\u00eb nj\u00ebansh\u00ebm t\u00eb shtetit, q\u00eb nga pamja e saj e trisht\u00eb n\u00eb rrjetet sociale p\u00ebr ata q\u00eb nuk e din\u00eb \u00e7far\u00eb ka ndodhur konkuron me ato pamje q\u00eb shfaq shteti i vetshpallur fondamentalist ISIS n\u00eb prishje t\u00eb kishave t\u00eb krishtera n\u00eb Siri, ku posht\u00eb g\u00ebrmadhave shohim kryqe, ikona, ungjill dhe en\u00eb t\u00eb shenjta p\u00ebr p\u00ebrdorim liturgjik.<\/span><\/p>\n Ky veprim i shtetit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkelje ligjore nga vet\u00eb ai dhe nj\u00eb prishje e marr\u00ebveshjes me Kish\u00ebn Orthodhokse q\u00eb u cituam pak m\u00eb sip\u00ebr. N\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nuk ka ardhur asnj\u00eb shkres\u00eb zyrtare p\u00ebr prishjen e kish\u00ebs, as nj\u00eb plan i rilindjes s\u00eb saj, as nga Pushteti Vendor, as edhe nga Komiteti i Kulteve q\u00eb sipas marr\u00ebveshjes ka detyr\u00eb dhe funksion q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj\u00eb shtetin dhe t\u00eb paraqes\u00eb k\u00ebrkesat e tij n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie me Kish\u00ebn. P\u00ebrkundrazi n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb mediatike t\u00eb kryetarit t\u00eb komitetit t\u00eb kulteve z. Ilir Gizdari, tha se shteti veproi sipas ligjit dhe nuk ka asnj\u00eb ankes\u00eb zyrtare nga Kisha Orthodhokse. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se shteti ka vepruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00eb anshme dhe e ka anashkaluar Kish\u00ebn Orthodhokse duke pretenduar se \u00ebsht\u00eb duke prishur nj\u00eb nd\u00ebrtim pa leje, por kisha e Sh\u00ebn Thanasit nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtim pa leje n\u00eb nj\u00eb truall t\u00eb grabitur, por ajo \u00ebsht\u00eb rind\u00ebrtuar me nj\u00eb kontribut modest nga banor\u00ebt besimtar\u00eb t\u00eb Dh\u00ebrmiut mbi t\u00eb nj\u00ebjtin truall ku ishte kisha e vjet\u00ebr q\u00eb daton q\u00eb nga vitit 1671 e nd\u00ebrtuar nga besimtar\u00ebt me em\u00ebr: Mbishkrimi n\u00eb greqisht thot\u00eb: \u201c\u03a4\u03c4\u1f14\u03c4\u03c4\u03b5, \u03bd\u1f30\u03ba\u03bf\u03bb\u1f78 \u03bb\u03b5\u03ba\u03b1\u03c2, \u03b4\u1fc6\u03bc\u1f41, \u03b8\u03bf\u03b4\u1f44\u03c1\u03b1, \u03bd\u03b9\u03ba\u03bf\u03bb\u1f42, \u03c4\u03c4\u1f14\u03c4\u03c4\u03b5 \u03ba\u03b1\u1f76 \u03c4\u03bf\u03bd \u03c4\u03ad\u03ba\u03bd\u03bf\u03bd \u03b1\u1f50\u03c4\u1f44\u03bd, \u03b3\u03b3\u1f24\u03bd\u03b9, \u03ba\u1f44\u03ba\u03b1\u03bb\u03b9. \u0391\u03a7\u039f\u0391\u201d, p\u00ebrkthyer n\u00eb shqip: \u201cDed\u00eb, Nikolo Lekas, Dhimo, Thodhora, Nikolo, Ded\u00eb dhe t\u00eb bijt\u00eb e tyre, Gjini, Kokali\u201d; P\u00ebr parandalimin e s\u00ebmundjes s\u00eb koler\u00ebs. Kjo kish\u00eb u prish n\u00eb 1972-shin nga shteti komunist-atesit dhe gur\u00ebt e saj u p\u00ebrdor\u00ebn p\u00ebr depon e ujit t\u00eb fshatit.<\/span> Pavar\u00ebsisht se qeveria e sotme me te drejt\u00eb po b\u00ebn nj\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr informalitetit dhe \u00e7do nd\u00ebrtimi pa leje, nj\u00eb pik\u00ebpyetje nuk m\u00eb jep akoma p\u00ebrgjigje: P\u00ebrse Zyra Shtet\u00ebrore e Aluizmit legalizoi kat\u00ebr kisha katolike dhe dy xhami n\u00eb zon\u00ebn e Shkodr\u00ebs, pavar\u00ebsisht se ishin ndertime pa leje, kurse kish\u00ebn e Sh\u00ebn Athanasit q\u00eb ishte e nd\u00ebrtuar mbi themelet e m\u00ebparsh\u00ebm nuk e legalizoi, por e shkat\u00ebrroi me motivin ligjor \u201cnd\u00ebrtim pa leje.\u201d<\/span><\/p>\n U pretendua se ishte monument kulture dhe se kishte nd\u00ebrhyrje n\u00eb k\u00ebt\u00eb monument. Por edhe kjo alibi ra posht\u00eb, sepse kisha e Sh\u00ebn Thanasit nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb list\u00ebn e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs. Aq m\u00eb tep\u00ebr kjo nd\u00ebrhyrje brutale me matrapik zhduku dhe \u00e7do gj\u00eb q\u00eb kishte mbetur nga e kaluara e k\u00ebsaj kishe q\u00eb sot k\u00ebrkohet t\u00eb rishpallet si monument kulture e mbrojtur nga shteti.<\/span><\/p>\n Nj\u00eb tjet\u00ebr alibi ishte se nuk \u00ebsht\u00eb kish\u00eb orthodhokse, por dhe kjo bie posht\u00eb sepse kisha e Sh\u00ebn Thanasit p\u00ebrmendet s\u00eb bashku me 38 kishat e fshatit Dh\u00ebrmi dhe \u00ebsht\u00eb e dokumentuar n\u00eb kadast\u00ebr. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb na siguron studiuesi Theofan Popa duke na paraqitur nj\u00eb dokument t\u00eb vitit 1921.<\/span><\/p>\n Q\u00eb kjo nd\u00ebrtes\u00eb \u00ebsht\u00eb Kish\u00eb funksionale nga viti 1992 e deri m\u00eb sot dhe aty \u00ebsht\u00eb kryer Liturgjia Hyjnore dhe sh\u00ebrbesa fetare sidomos n\u00eb dit\u00ebn e t\u00eb kremtes s\u00eb Sh\u00ebn Athanasit, e d\u00ebshmon prifti dhe besimtar\u00ebt e fshatit.<\/span><\/p>\n Pra, edhe nj\u00eb her\u00eb duke u bazuar n\u00eb gjith\u00eb k\u00ebto fakte kok\u00ebforte, nd\u00ebrhyrja e nj\u00eb anshme e shtetit shqiptar pa nj\u00eb konsultim dhe marr\u00ebveshje me Kish\u00ebn Orthodhokse e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb person juridik, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkelje ligjore, nj\u00eb c\u00ebnim i marr\u00ebveshjes, nj\u00eb grabitje prone dhe tjet\u00ebrsim i saj.<\/span><\/p>\n Por ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnda dhe nj\u00eb fyerje, plagosje n\u00eb shpirtin e orthodhoks\u00ebve \u00ebsht\u00eb etiketimi i kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Athanasit si garazh dhe stall\u00eb dhe kjo publikisht nga foltorja e parlamentit. P\u00ebr \u00e7do besimtar orthodhoks jo vet\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri, por dhe kudo q\u00eb ata ndodhen, kisha nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb e \u00e7far\u00ebdoshme, pavar\u00ebsisht form\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb jashtme q\u00eb dikush sipas koncepteve t\u00eb tij p\u00ebr form\u00ebn mund ta quaj\u00eb garazh ose stall\u00eb, edhe pse ai ka statusin e kryeministrit t\u00eb vendit p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb kohe i zgjedhur me votat e popullit.<\/span><\/p>\n Kisha \u00ebsht\u00eb sht\u00ebpia e Per\u00ebndis\u00eb, jo nga forma por nga p\u00ebrmbajtja, vendi ku njeriu besimtar bekohet q\u00eb nga lindja deri n\u00eb vdekje. Dhe p\u00ebr at\u00eb kisha \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme se edhe vet\u00eb sht\u00ebpia e tij, prona dhe vet\u00eb jeta e p\u00ebrkohshme. Ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb shprehje midis besimtar\u00ebve: \u201cKush nuk e do kish\u00ebn si n\u00ebn\u00eb, nuk e ka Per\u00ebndin\u00eb si At\u00eb.\u201d Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja e reagimit t\u00eb besimtar\u00ebve jo vet\u00ebm shqiptar\u00eb, pavar\u00ebsisht se dikush mund ta instrumentalizoj\u00eb ose keqp\u00ebrdor\u00eb.<\/span><\/p>\n Krisht\u00ebrimi dhe Kisha Orthodhokse q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson at\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb fe e ndonj\u00eb kombi as t\u00eb n\u00ebnshtetasve me kufizime komb\u00ebtare, etnike, folklorike ose bindjeve politike, por ajo \u00ebsht\u00eb p\u00ebr\u00e7uese e lajmit t\u00eb mir\u00eb se Per\u00ebndia e do dhe e shp\u00ebton njeriun n\u00eb Krishtin dhe se Kisha \u00ebsht\u00eb nj\u00eb, katholike dhe apostolike d.m.th. i bashkon t\u00eb gjith\u00eb, i shenjt\u00ebron t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb koh\u00eb dhe hap\u00ebsir\u00eb ashtu si\u00e7 e thot\u00eb dhe Statuti i Kish\u00ebs Orthodhokse i ratifikuar nga shteti shqiptar: neni I \u201cKisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb ka si thelemues dhe krye t\u00eb saj Zotin dhe Per\u00ebndin\u00eb ton\u00eb Jisu Krisht, \u00ebsht\u00eb institucioni hyjnor si prania dhe shfaqja n\u00eb vend e nj\u00eb kishe t\u00eb shenjt\u00eb, katholike dhe apostolike, e bashkuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pandashme me Patriarkan\u00ebn Ekumenike, me t\u00eb gjitha kishat simotra Autoqefale dhe ruan t\u00eb paluajtshme burimet e besimit…)<\/span><\/p>\n N\u00eb qoft\u00eb se kryeministri ose \u00e7dokush mbas tij me termin stall\u00eb p\u00ebr kish\u00ebn e Sh\u00ebn Athanasit do t\u00eb na thot\u00eb se Zoti Jisu Krisht lindi si foshnje n\u00eb p\u00ebrul\u00ebsin\u00eb e tij t\u00eb skajshme p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrulur krenarin\u00eb e kot\u00eb t\u00eb mbret\u00ebrve tok\u00ebsor\u00eb, n\u00eb nj\u00eb stall\u00eb t\u00eb Betlehemit, ajo, nuk quhet m\u00eb stall\u00eb tani, por kisha e Lindjes dhe q\u00eb nderohet nga t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb krishter\u00ebt n\u00eb bot\u00eb dhe \u00e7do kish\u00eb ka t\u00eb nj\u00ebjtin status t\u00eb nderimit, pavar\u00ebsisht form\u00ebs apo vendit ku ndodhet, sepse kisha \u00ebsht\u00eb Trupi i Krishtit dhe Ai, Kreu i saj.<\/span><\/p>\n Ky akt vandal dhe sakrilegj i b\u00ebr\u00eb kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Athanasit p\u00ebr ne besimtar\u00ebt orthodhoks\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rikthim i kujtes\u00ebs s\u00eb shkuar, ku nuk do t\u00eb d\u00ebshironim kurr\u00eb t\u00eb na rishfaqeshin ato pamje t\u00eb shkat\u00ebrrimit t\u00eb kishave, xhamive, teqeve dhe \u00e7do tempulli kulti, q\u00eb u b\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri mbas vitit fam\u00ebkeq \u201967 nga hesteria komuniste injorante, barbare e frym\u00ebzuar nga deklarata me mburrje satanike e sekretarit t\u00eb par\u00eb t\u00eb PPSH-s\u00eb, th\u00ebn\u00eb n\u00eb pleniumin e KQ se \u201cShqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb vendi i vet\u00ebm ateist n\u00eb bot\u00eb dhe shteti i hap luft\u00eb fes\u00eb.\u201d<\/span><\/p>\n Dua t\u2019ju kujtoj se i pari tempull kulti q\u00eb u prish nga manipulimi i turm\u00ebs ishte manastiri orthodhoks i Sh\u00ebn Vlashit n\u00eb Durr\u00ebs dhe tjet\u00ebrsimi i tij n\u00eb \u00e7erdhe. Mbas atij filluan t\u00eb prisheshin ose t\u00eb tjet\u00ebrsoheshin kishat katolike, xhamit\u00eb dhe teqet si nj\u00eb reaksion zinxhir i ateizmit komunist duke propaganduar k\u00ebt\u00eb si patriotiz\u00ebm ose nacionaliz\u00ebm, por m\u00eb shum\u00eb si nj\u00eb fuqi t\u00eb proletariatit q\u00eb sfidon edhe vet\u00eb Zotin. Por duhet t\u00eb kujtojm\u00eb se ata njer\u00ebz me pushtet dhe ai popull q\u00eb i d\u00ebgjoi ata sfiduan veten.<\/span><\/p>\n Ajo q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb b\u00ebj\u00eb shteti sot mbi g\u00ebrmadhat e kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Thanasit, duke i kthyer \u201clavdin\u00eb\u201d \u00ebsht\u00eb tjet\u00ebrsimi i saj nga kish\u00eb n\u00eb muze ose ndoshta n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb uniate me pretendimin se aty ka sh\u00ebrbyer nj\u00eb prift katolik i urdh\u00ebrit bazilian, i cili ka qen\u00eb kryepeshkop i Durr\u00ebsit p\u00ebr kish\u00ebn romano-katolike dhe ka ardhur p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb katekiz\u00ebm (m\u00ebsim fetar) banor\u00ebve t\u00eb Dh\u00ebrmiut dhe Himar\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt ishin t\u00eb krishter\u00eb orthodhoks\u00eb, n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe me nj\u00eb alfabet dhe gramatik\u00eb n\u00eb shqip, q\u00eb sot p\u00ebr hir t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs nuk ekziston. Thuhet se ai ka q\u00ebndruar n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Thanasit, e cila ishte e nd\u00ebrtuar dhe aty mbasi ka punuar p\u00ebr afro nj\u00eb vit, ka vdekur dhe aty \u00ebsht\u00eb varrosur n\u00eb ajodhim\u00ebn e kish\u00ebs. N\u00eb qoft\u00eb se shteti q\u00eb prishi kish\u00ebn e Sh\u00ebn Thanasit p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb muze, pra jo me nj\u00eb funksion kishtar dometh\u00ebn\u00eb si nj\u00eb m\u00ebsonj\u00ebtore t\u00eb par\u00eb shqipe shteti po gabon r\u00ebnd\u00eb, po shkel ligjin, sepse nuk ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb tjet\u00ebrsoj\u00eb objektet fetare. Por edhe sikur Katalano t\u00eb ngjallej nuk do ta pranonte k\u00ebt\u00eb gj\u00eb, sepse ai erdhi n\u00eb kish\u00ebn e sh\u00ebn Thanasit, jo thjesht nga patriotizmi, sepse ai origjin\u00ebn nuk e ka arb\u00ebreshe por si\u00e7 tham\u00eb m\u00eb sip\u00ebr p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb katekiz\u00ebm proselitiz\u00ebm tek t\u00eb krishter\u00ebt orthodhoks\u00eb t\u00eb zon\u00ebs. N\u00eb qoft\u00eb se kjo do t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb uniate \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gabim akoma edhe m\u00eb i madh dhe me pasoja t\u00eb paparashikueshme.<\/span><\/p>\n Vet\u00eb uniatizmi u shfaq si fenomen gjat\u00eb shekullit t\u00eb 16-t\u00eb ku zhvillimi i mbret\u00ebris\u00eb polako-lituane duke hyr\u00eb edhe n\u00eb kufijt\u00eb per\u00ebndimor\u00eb t\u00eb Rusis\u00eb b\u00ebri t\u00eb mundur q\u00eb prift\u00ebrinjt\u00eb jezuit t\u00eb Kish\u00ebs Katolike t\u00eb hynin n\u00eb k\u00ebto zona duke sjell\u00eb m\u00ebsimin dhe praktikat latine. Rezultati i k\u00ebsaj ishte unioni i Brest-Litofskit n\u00eb vitin 1596 me an\u00eb t\u00eb cilit peshkop\u00ebt orthodhoks\u00eb t\u00eb zon\u00ebs b\u00ebn\u00eb nj\u00eb bashkim me kish\u00ebn romano-katolike mbi baz\u00ebn e marr\u00ebveshjes s\u00eb arritur n\u00eb Firencie. Nj\u00eb shekull m\u00eb par\u00eb, nj\u00eb marr\u00ebveshje ku p\u00ebrfaq\u00ebsuesit lindor\u00eb t\u00eb imponuar nga rreziku i pushtimit osman pranuan nj\u00eb doktrin\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb pushtetit papal. Kjo marr\u00ebveshje nuk u mir\u00ebprit nga populli i Kostandinopulit i cili thoshte: m\u00eb mir\u00eb \u00e7allmat e turqve se sa kapu\u00e7\u00ebt e kuq t\u00eb kardinal\u00ebve. Pra sipas unionit t\u00eb Brest-Litofskit ritet dhe zakonet e kish\u00ebs p\u00ebrmasat e besimtar\u00ebve orthodhoks\u00eb q\u00eb u mor\u00ebn n\u00eb \u201cUnia\u201d mbet\u00ebn t\u00eb nj\u00ebjta. Hierarkia kishtare, udh\u00ebheqja klerikale dhe akademike e kish\u00ebs ishte e vendosur n\u00ebn disiplin\u00ebn latine dhe doktrin\u00ebn e papatit roman. Ky bashkim i vitit 1596 mbeti n\u00eb fakt n\u00eb territoret q\u00eb vazhduan t\u00eb ishin n\u00ebn sundimin e qeverive joorthodhokse t\u00eb Polonis\u00eb, Austro-Hungaris\u00eb dhe \u00c7ekosllavakis\u00eb. Qysh prej fillimit t\u00eb saj l\u00ebvizja unite u ndesh me nj\u00eb kund\u00ebrshtim t\u00eb fort\u00eb. Kund\u00ebrshtar ishin kryesisht orthodhoks\u00ebt laik\u00eb t\u00eb cil\u00ebt ishin t\u00eb organizuar n\u00eb v\u00ebllaz\u00ebri dhe bekuar nga Patriarku Jeremia i Kostandinopulit p\u00ebr t\u00eb mbrojtur besimin orthodhoks nga nd\u00ebrhyrja e kish\u00ebs Katolike qysh prej vitit 1588.<\/span><\/p>\n Sot, nj\u00eb nga kushtet e dialogut nd\u00ebrmjet kish\u00ebs Romano-Katolike dhe Kish\u00ebs Orthodhokse e kryesuar nga Patriarkana Ekumenike dhe Patriarkanave dhe Kishave Orthodhokse n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn \u00ebsht\u00eb d\u00ebnimi dhe heqja dor\u00eb nga metoda proselitiste e uniatizmit si nj\u00eb metod\u00eb e gabuar, e d\u00ebnueshme dhe p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse. Vet\u00eb Kisha Katolike e ka d\u00ebnuar k\u00ebt\u00eb metod\u00eb si nj\u00eb veprim jo korrekt q\u00eb I takon t\u00eb kaluar\u00ebs n\u00eb ato periudha t\u00eb err\u00ebta ku krisht\u00ebrimi orthodhoks rrezikohej t\u00eb asililohej nga pushtuesit osman\u00eb.<\/span><\/p>\n Prandaj n\u00eb qoft\u00eb se kisha e \u201crilindur\u201d e Sh\u00ebn Thanasit do t\u00eb ket\u00eb k\u00ebt\u00eb funksion, ky do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb veprim shum\u00eb i gabuar, i nj\u00eb reminishence e hidhur nga e kaluara p\u00ebr orthodhoks\u00ebt jo vet\u00ebm t\u00eb zon\u00ebs, nj\u00eb rishfaqje e taktik\u00ebs s\u00eb gabuar dhe t\u00eb d\u00ebnueshme t\u00eb Kish\u00ebs Romano-Katolike p\u00ebr proselitizmin e besimtar\u00ebve orthodhoks\u00eb, nj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrballje e d\u00ebshtuar me Zotin q\u00eb \u00ebsht\u00eb Zot\u00ebrues i qiellit dhe i dheut dhe i \u00e7do kishe. Nj\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsi deri n\u00eb d\u00ebm t\u00eb popullit dhe mbi t\u00eb gjitha nj\u00eb prishje e harmonis\u00eb fetare, nd\u00ebrmjet katolik\u00ebve dhe orthodhoks\u00ebve, por dhe \u00e7do besimi q\u00eb papa Fran\u00e7esku n\u00eb vizit\u00ebn e tij n\u00eb Tiran\u00eb e quajti v\u00ebllaz\u00ebri fetare. Nacionalizmi q\u00eb kur teprohet quhet streha e horrave dhe n\u00eb kish\u00eb \u00ebsht\u00eb e d\u00ebnuar si herezi na rrezikon t\u00eb na kthej\u00eb prapa n\u00eb histori t\u00eb trishtuara t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs ku shteti ndikonte dhe vepronte pa respekt me dhun\u00eb verbale dhe fizike, ndaj Kish\u00ebs dhe klerit dhe \u00e7do besimtari dhe kjo \u00ebsht\u00eb me kosto p\u00ebr brezat q\u00eb vijn\u00eb dhe na ndan nga bota e qytet\u00ebruar, ku respekton me ligj t\u00eb drejtat, lirin\u00eb, pron\u00ebn e \u00e7dokujt dhe mbi t\u00eb gjitha t\u00eb komuniteteve fetare, por duke theksuar edhe nj\u00eb her\u00eb prish harmonin\u00eb fetare q\u00eb sot p\u00ebr sot \u00ebsht\u00eb e vetmja vler\u00eb q\u00eb mund t\u00eb shfaqim dhe t\u00eb mburremi. Histori t\u00eb harruara rrezikojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebriten.<\/span><\/p>\n Si besimtar orthodhoks lutemi q\u00eb Zoti me kudopranin\u00eb e tij t\u00eb ndri\u00e7oj\u00eb me drit\u00ebn e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit p\u00ebrgjegj\u00ebs, me dashuri pa hipokrizi q\u00eb me paqe gabimi t\u00eb korrigjohet, ligji t\u00eb respektohet, Kisha t\u00eb rind\u00ebrtohet dhe t\u00eb jet\u00eb n\u00eb funksion liturgjik p\u00ebr besimtar\u00ebt orthodhoks si\u00e7 ka qen\u00eb n\u00eb shekuj, historia t\u00eb mos tjet\u00ebrsohet dhe \u00e7dokush t\u00eb nderohet sipas vler\u00ebs q\u00eb meriton. Uroj q\u00eb kjo gj\u00eb t\u00eb b\u00ebhet sa m\u00eb shpejt n\u00eb t\u00eb mir\u00ebn e vendit dhe popullit. Z\u00ebri i popullit \u00ebsht\u00eb z\u00ebri i Zotit!<\/span><\/p>\n <\/p>\n Miron \u00c7ako<\/span><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Botuar n\u00eb gazet\u00ebn “Tema” online, 27 tetor 2015 Sa her\u00eb q\u00eb shikoj n\u00eb rrjetet sociale pamjet e shkat\u00ebrrimit t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb sh\u00ebn Athanasit n\u00eb fshatin Dh\u00ebrmi, si besimtar orthodhoks me shtet\u00ebsi dhe komb\u00ebsi shqiptare ndjehem i shokuar dhe i fyer nga kjo nd\u00ebrhyrje vandale tin\u00ebz, deri n\u00eb sakrilegj, n\u00eb prishjen e k\u00ebsaj kishe orthodhokse nga forca e shtetit e quajtur INUK ose<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4134,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","inline_featured_image":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[108],"tags":[139,196,212],"class_list":["post-4227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","tag-139","tag-tirane","tag-lajme-d27"],"acf":[],"yoast_head":"\n
<\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/_k4BIuMqkrXLx77OfEU0r2gecWZ9_RHuk_1q7GWdNwY=w960-h720-no\")