{"id":3619,"date":"2015-04-25T10:12:56","date_gmt":"2015-04-25T10:12:56","guid":{"rendered":""},"modified":"2020-04-04T11:14:00","modified_gmt":"2020-04-04T11:14:00","slug":"anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/","title":{"rendered":"Anastas Janullatos &#8211; Apostull i dit\u00ebve tona shkruar &#8211; nga At\u00eb Luka Veroni"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align: center;\">\n\t<strong>Anastas Janullatos &#8211; Apostull i dit\u00ebve tona<\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: center;\">\n\t<em>shkruar nga At\u00eb Luka Veroni<\/em><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"clear: both; text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"clear: both; text-align: justify;\">\n\t<a href=\"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg\" imageanchor=\"1\"><img class=\"lazyload\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAAAAACH5BAEKAAEALAAAAAABAAEAAAICTAEAOw==\" data-orig-src=\"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg\" style=\"border: 0px solid; text-align: center; width: 467px; height: 300px; float: right; margin: 10px;\" \/><\/a><span style=\"text-align: justify;\">Gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XX, Kisha Orthodhokse ishte relativisht jo aktive n\u00eb misionariz\u00ebm. P\u00ebrpjekjet e m\u00ebdha misionare t\u00eb Kish\u00ebs Ruse shkuan drejt fundit, nd\u00ebrsa perdja komuniste e izoloi plot\u00ebsisht Kish\u00ebn. Nd\u00ebrkoh\u00eb Kishat Orthodhokse t\u00eb Ballkanit u p\u00ebrpoq\u00ebn t\u00eb kap\u00ebrcenin pasojat e pes\u00eb shekujve t\u00eb regjimit Otoman. Megjith\u00ebse vendet orthodhokse si Greqia, Rumania, Bullgaria dhe Serbia fituan pavar\u00ebsin\u00eb, nj\u00eb ndjenj\u00eb e fuqishme nacionalizmi mbizot\u00ebronte brenda Kish\u00ebs dhe ideja e sh\u00ebrbimit jasht\u00eb kufinjve t\u00eb vendit t\u00eb tyre ishte nj\u00eb ide, t\u00eb cil\u00ebn pak njer\u00ebz e menduan thell\u00eb.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Vet\u00ebm p\u00ebrpara fundit t\u00eb viteve 1950, nj\u00eb num\u00ebr teolog\u00ebsh t\u00eb rinj orthodhoks\u00eb filluan t\u00eb ngren\u00eb z\u00ebrin p\u00ebr nevoj\u00ebn e misionarizmit jasht\u00eb Kish\u00ebs.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Nga nj\u00eb konferenc\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare e t\u00eb rinjve orthodhoks\u00eb q\u00eb u mbajt n\u00eb vitin 1958, filloi t\u00eb zhvillohet nj\u00eb thirrje p\u00ebr misionariz\u00ebm. K\u00ebta t\u00eb rinj, shpreh\u00ebn iden\u00eb se p\u00ebrgjegj\u00ebsia e Kish\u00ebs ndaj misionit nuk ishte thjesht di\u00e7ka e s\u00eb kaluar\u00ebs, por p\u00ebrkundrazi nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr Kish\u00ebn bashk\u00ebkohore.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Pavar\u00ebsisht nga gjendja e v\u00ebshtir\u00eb e nj\u00eb Kishe t\u00eb varf\u00ebr t\u00eb sapo\u00e7liruar nga n\u00ebnshtrimi, thirrja apostolike e Zotit k\u00ebrkonte nj\u00eb p\u00ebrgjigje. Udh\u00ebheq\u00ebsi i k\u00ebtij grupimi shum\u00eb t\u00eb ri ishte Anastas Janullatos, nj\u00eb i ri orthodhoks, teolog nga Greqia. Ai sfidoi Kish\u00ebn e Greqis\u00eb po aq sa dhe Kish\u00ebn Orthodhokse n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, q\u00eb t\u00eb ringjallte tradit\u00ebn e dikurshme misionare.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb vitin 1959, Anastasi ndihmoi n\u00eb themelimin e &#8220;Porefthentes&#8221; (Shkoni), nj\u00eb l\u00ebvizje misionare q\u00ebllimi i s\u00eb cil\u00ebs ishte t\u00eb rindizte nd\u00ebrgjegjien misionare t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse dhe gjithashtu t\u00eb edukonte bot\u00ebn jo-orthodhokse p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb e pasur misionare t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Lindjes.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Kjo l\u00ebvizje filloi t\u00eb nxirrte nj\u00eb revist\u00eb n\u00eb greqisht dhe anglisht q\u00eb titullohej &#8220;Porefthentes&#8221;.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb numrin e par\u00eb t\u00eb saj, Anastasi shkroi nj\u00eb artikull nxit\u00ebs t\u00eb titulluar &#8220;Urdh\u00ebresa e harruar&#8221;, me t\u00eb cilin ftonte Kish\u00ebn p\u00ebr t\u00eb rizbuluar zellin misionar t\u00eb brezave t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm. N\u00eb k\u00ebt\u00eb artikull teologu i guximsh\u00ebm vinte n\u00eb pyetje plog\u00ebshtin\u00eb e pranuar ndaj misionit q\u00eb mbizot\u00ebronte n\u00eb Kish\u00ebn bashk\u00ebkohore Orthodhokse: \u201cNuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje &#8216;a mundemi?&#8217;, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb urdh\u00ebrim i detyruar \u201cne duhet\u201d: \u201cShkoni, pra, dhe m\u00ebsoni t\u00eb gjith\u00eb kombet! Shkoni n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn dhe predikojini Ungjillin \u00e7do krijese!\u201d Nuk thuhet \u201cshikoni n\u00ebse mundeni\u201d, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb urdh\u00ebr i p\u00ebrcakuar, nj\u00eb urdh\u00ebr i th\u00ebn\u00eb qart\u00eb nga Zoti yn\u00eb&#8230; N\u00ebse e l\u00ebm\u00eb veten t\u00eb prehemi t\u00eb qet\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb ngurt\u00ebsi zakoni p\u00ebrsa i p\u00ebrket misionarizmit, jo vet\u00ebm q\u00eb po e fshehim drit\u00ebn e past\u00ebr t\u00eb besimit \u201cn\u00ebn shinik\u201d, por po tradh\u00ebtojm\u00eb nj\u00eb nga element\u00ebt baz\u00eb t\u00eb tradit\u00ebs son\u00eb Orthodhokse. Sepse puna misionare ka qen\u00eb nj\u00eb tradit\u00eb brenda Kish\u00ebs Orthodhokse&#8230; Aktiviteti misionar nuk \u00ebsht\u00eb thjesht di\u00e7ka \u201ce dobishme\u201d ose \u201ce k\u00ebndshme\u201d, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb urdh\u00ebres\u00eb, mbi t\u00eb gjitha na jep nj\u00eb detyr\u00eb, n\u00ebse me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb duam t\u00eb kemi vazhdim\u00ebsi n\u00eb Besimin ton\u00eb Orthodhoks\u201d.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Anastasi, u b\u00eb i njohur si mb\u00ebshtet\u00ebs dhe drejtues i misionarizmit n\u00eb vitet q\u00eb pasuan. Ai i nxiste besimtar\u00ebt orthodhoks\u00eb t\u00eb rigjenin kuptimin e past\u00ebr t\u00eb \u201cnj\u00eb Kishe t\u00eb Shenjt\u00eb, t\u00eb P\u00ebrgjithshme dhe Apostolike\u201d. Madje ai shpresonte t\u00eb ngrinte nj\u00eb lloj qendre misionare orthodhokse t\u00eb jashtme. Megjithat\u00eb entuziazmi i tij u vu n\u00eb loj\u00eb prej shumic\u00ebs s\u00eb qarqeve orthodhokse, si q\u00ebllim jo realist.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Sipas nj\u00eb thirrje q\u00eb ai u drejtoi student\u00ebve t\u00eb teologjis\u00eb n\u00eb Universitetin e Athin\u00ebs, n\u00eb janar t\u00eb vitit 1959, dikush nga salla b\u00ebri nj\u00eb v\u00ebrejtje, duke th\u00ebn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb skeptike, se \u201corganizimi i nj\u00eb Qendre Misionare t\u00eb Jashtme \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsoj si nj\u00eb mrekulli\u201d. K\u00ebsaj, Anastasi iu p\u00ebrgjigj: \u201cJemi plot\u00ebsisht n\u00eb nj\u00eb mendje, por si t\u00eb krishter\u00eb ne besojm\u00eb n\u00eb mrekullit\u00eb\u201d.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Jeta dhe vepra e Anastas Janullatos, ndoshta misiologjistit m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb bot\u00ebn e sotme, tregon shembullin e realizimit t\u00eb nj\u00eb mrekullie n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse bashk\u00ebkohore.&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t<strong>Historik i shkurt\u00ebr<\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Anastas Janullatos lindi m\u00eb 4 n\u00ebntor t\u00eb vitit 1929, n\u00eb nj\u00eb familje besimtar\u00ebsh orthodhoks\u00eb n\u00eb Greqi. Ai u rrit me besim dhe gjat\u00eb viteve t\u00eb formimit merrte pjes\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive n\u00eb Kish\u00eb. N\u00eb fillim atij i p\u00eblqente matematika dhe gjat\u00eb viteve t\u00eb adoleshenc\u00ebs ai d\u00ebshironte t\u00eb vazhdonte studimet n\u00eb k\u00ebt\u00eb shkenc\u00eb.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Idet\u00eb e tij ndryshuan me fillimin e Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Gjat\u00eb viteve t\u00eb luft\u00ebs, Anastasi filloi t\u00eb p\u00ebrjetonte besimin e tij n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb personale. Ai ishte d\u00ebshmitar i shum\u00eb vuajtjeve dhe shkat\u00ebrrimeve t\u00eb luft\u00ebs. Brenda kaosit mundi t\u00eb gjente kuptim vet\u00ebm duke g\u00ebrmuar thell\u00eb n\u00eb besimin e tij. Q\u00eb bota dhe vendi i tij t\u00eb shp\u00ebtonte nga t\u00eb k\u00ebqijat e luft\u00ebs si dhe nga pasojat e luft\u00ebs civile n\u00eb Greqi, Anastasi kuptoi nevoj\u00ebn urgjente p\u00ebr nj\u00eb mesazh paqeje t\u00eb brend\u00ebshme, paqeje q\u00eb vjen n\u00ebp\u00ebrmjet Jisu Krishtit.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Kjo p\u00ebrvoj\u00eb e drejtoi Anastasin q\u00eb t\u00eb braktiste d\u00ebshirat e tij p\u00ebr fushat e tjera t\u00eb studimit dhe t\u00eb ndiqte teologjin\u00eb. Kaq drith\u00ebruese ishte kjo d\u00ebshir\u00eb sa q\u00eb ai thonte: &#8221;P\u00ebr mua nuk mjaftonte t&#8217;i jepja di\u00e7ka Per\u00ebndis\u00eb, duhej t&#8217;i jepesha plot\u00ebsisht Atij. Doja q\u00eb e gjith\u00eb q\u00ebnia ime t\u00eb jetonte n\u00eb Krishtin&#8221;. Prandaj n\u00eb vitin 1947, ai filloi Fakultetin Teologjik n\u00eb Universitetin e Athin\u00ebs, ku u diplomua shk\u00eblqyesh\u00ebm n\u00eb vitin 1951.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Pas sh\u00ebrbimit ushtarak, Anastasi u bashkua me v\u00ebllaz\u00ebrin\u00eb \u201cZOI\u201d (JETA), nj\u00eb organizat\u00eb fetare e p\u00ebrqendruar n\u00eb rilindjen shpirt\u00ebrore t\u00eb Kish\u00ebs n\u00eb Greqi.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;P\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb q\u00eb kishte ai p\u00ebrfshinin misionin p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb e vendit t\u00eb tij. Ai u b\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs i l\u00ebvizjeve studentore, kampeve t\u00eb adoleshent\u00ebve dhe luftoi ta b\u00ebnte besimin orthodhoks t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe t\u00eb preksh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb kishte pran\u00eb.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtyre p\u00ebrvojave, Anastasi zbuloi ndikimin q\u00eb pat\u00ebn k\u00ebto programe mbi Kish\u00ebn n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb. Ai kuptoi se pa nj\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb till\u00eb misionar, Kisha Orthodhokse humbiste q\u00ebllimin dhe s\u00eb fundi zvog\u00eblohej.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Gjat\u00eb k\u00ebtyre viteve, Anastasi mori pjes\u00eb gjithashtu n\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje nd\u00ebrkomb\u00ebtare rinore orthodhokse t\u00eb quajtur \u201cSyndesmos\u201d. Ai sh\u00ebrbeu si Sekretar i P\u00ebrgjithsh\u00ebm gjat\u00eb viteve 1958-1961 dhe pastaj si Z\u00ebvend\u00ebspresident nga viti 1964-1978.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe u takua me udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb rinj q\u00eb kishin t\u00eb nj\u00ebjtin zell p\u00ebr t\u00eb shpallur Ungjillin.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;S\u00eb bashku ata filluan t\u00eb kuptojn\u00eb se Krishti asnj\u00ebher\u00eb nuk mund t\u00eb k\u00ebnaqej nga shpallja e Ungjillit vet\u00ebm brenda Kish\u00ebs. Urdh\u00ebrimi i Tij fillestar ishte q\u00eb t\u00eb shkonin n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb kombet. Prandaj, misionet nuk jan\u00eb vet\u00ebm t\u00eb brendshme, por edhe t\u00eb jashtme. Urdh\u00ebrimi i Madh i s\u00eb kaluar\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e madhe p\u00ebr t\u00eb tashmen.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb at\u00eb koh\u00eb Anastas Janullatos shkruante: \u201cKisha pa mision \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kund\u00ebrshtim termash&#8230; N\u00ebse Kisha \u00ebsht\u00eb moskok\u00eb\u00e7ar\u00ebse ndaj pun\u00ebs apostolike q\u00eb i \u00ebsht\u00eb besuar, ajo mohon veten, kund\u00ebrshton veten dhe thelbin e saj dhe tradh\u00ebton betej\u00ebn q\u00eb b\u00ebn. Kisha q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb vend, Kisha s\u00eb cil\u00ebs i mungon vizioni dhe p\u00ebrpjekja e vazhdueshme p\u00ebr t\u00eb shpallur Ungjillin t\u00eb pa pag\u00ebzuarve, v\u00ebshtir\u00eb se mund t\u00eb njihet si nj\u00eb Kish\u00eb e Shenjt\u00eb, e P\u00ebrgjithshme dhe Apostolike, s\u00eb cil\u00ebs Zoti i besoi vazhdim\u00ebsin\u00eb e vepr\u00ebs s\u00eb Tij\u201d.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t<strong>Vitet 60-t\u00eb &#8211; Duke ndjekur thirrjen e Per\u00ebndis\u00eb<\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Kuptimi i r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb misionit t\u00eb jasht\u00ebm t\u00eb Kish\u00ebs e mbushi zemr\u00ebn e Anastasit. Pas dor\u00ebzimit t\u00eb tij n\u00eb dhjak, n\u00eb vitin 1960, ai themeloi nj\u00eb qend\u00ebr misionare nd\u00ebrorthodhokse \u201cPorefthentes\u201d (Shkoni). Q\u00ebllimi i k\u00ebsaj qendre ishte t\u00eb edukonte Kish\u00ebn n\u00eb fush\u00ebn e misionit, si dhe t\u00eb nxiste dhe t\u00eb d\u00ebrgonte misionar\u00eb n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Vet\u00eb Anastasi po mendonte t\u00eb b\u00ebhej misionar n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb huaj. Menj\u00ebher\u00eb pas dor\u00ebzimit t\u00eb tij n\u00eb prift, n\u00eb 24 maj 1964, ai u nis p\u00ebr n\u00eb Afrik\u00ebn Lindore dhe kreu liturgjin\u00eb e par\u00eb n\u00eb Uganda. Pak pas mb\u00ebrritjes, prifti i ri u s\u00ebmur nga malarja dhe u kthye n\u00eb Greqi.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Pavar\u00ebsisht nga rekomandimi i mjekut p\u00ebr t\u00eb mos shkuar n\u00eb Afrik\u00eb, ai nuk e humbi guximin p\u00ebr t\u2019u kthyer. Ai e kuptoi m\u00eb mir\u00eb se kurr\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e ngritjes s\u00eb nd\u00ebrgjegjes misionare n\u00eb Kish\u00eb dhe k\u00ebrkoi m\u00ebnyra t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur Urdh\u00ebrimin e Madh t\u00eb Krishtit.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Duke ndjekur k\u00ebshill\u00ebn e nj\u00ebrit prej profesor\u00ebve t\u00eb tij, Anastasi, vendosi se m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb pasur ndikim n\u00eb Kish\u00eb ishte duke dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb ndihmes\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse n\u00eb bot\u00ebn akademike. Ai besonte se edhe n\u00ebse nuk mundej q\u00eb t\u00eb punonte drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb fush\u00ebn e misionit, p\u00ebrs\u00ebri mund t\u00eb p\u00ebrpiqej t\u00eb hapte rrug\u00ebn p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt. Ai vendosi t\u00eb b\u00ebnte studime t\u00eb tjera n\u00eb misiologji dhe n\u00eb historin\u00eb e feve.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb vitet 1956-1969, Anastasi studioi Historin\u00eb e Feve n\u00eb Universitetin e Hamburgut dhe Marburgut, n\u00eb Gjermanin\u00eb Per\u00ebndimore, duke i v\u00ebn\u00eb m\u00eb shum\u00eb theksin &#8221;Pluralizmit fetar dhe Kish\u00ebs Orthodhokse&#8221;.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Puna e tij u p\u00ebrqendrua n\u00eb historin\u00eb e p\u00ebrgjithshme t\u00eb feve, n\u00eb fet\u00eb afrikane, misiologji dhe etnologji.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ai shkoi n\u00eb Universitetin e Makerer\u00ebs, n\u00eb Kampala t\u00eb Ugand\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebrkime t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta dhe p\u00ebr t\u00eb mbledhur materiale p\u00ebr tez\u00ebn e doktoratur\u00ebs s\u00eb tij: &#8221;Shpirti Mbandua dhe kuptimi i kulteve t\u00eb tyre. Nj\u00eb k\u00ebrkim i pik\u00ebpamjeve t\u00eb fes\u00eb afrikane&#8221;.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Mbi t\u00eb gjitha, ai d\u00ebshironte t\u00eb vendoste bazat e nj\u00eb pro\u00e7esi t\u00eb t\u00ebr\u00eb t\u00eb nj\u00eb studimi serioz t\u00eb misionit n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse. N\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtij studimi, ai k\u00ebrkoi p\u00ebrkrahje p\u00ebr tez\u00ebn e tij fillestare, sipas s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb e pamundur q\u00eb t\u00eb jesh orthodhoks i v\u00ebrtet\u00eb pa treguar interesim p\u00ebr misionin.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Bashk\u00eb me studimet e tij, Anastasi mori pjes\u00eb aktive n\u00eb l\u00ebvizjen Ekumenike mbar\u00ebbot\u00ebrore. Duke qen\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb Komisionin e Misionit Bot\u00ebror dhe Ungj\u00ebllizimit (KMBU) t\u00eb K\u00ebshillit Bot\u00ebror t\u00eb Kishave (KBK), misiologu i ri kuptoi se mund t\u00eb m\u00ebsonte nga traditat e tjera t\u00eb krishtera, si dhe t&#8217;u prezantonte an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb k\u00ebtyre traditave trash\u00ebgimin\u00eb e pasur misionare t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb vitin 1963, Anastasi u b\u00eb an\u00ebtari m\u00eb i ri i KMBU-s\u00eb n\u00eb konferenc\u00ebn e Mexico City. Ai vazhdoi t\u00eb luaj\u00eb nj\u00eb rol shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis ekumenik, dhe s\u00eb fundi sh\u00ebrbeu si President Koordinues n\u00eb vitet 1984-1991. Ai u b\u00eb misiologu i par\u00eb orthodhoks q\u00eb pati nj\u00eb pozit\u00eb t\u00eb till\u00eb udh\u00ebheq\u00ebse.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t<strong>Vitet 70-t\u00eb &#8211; Hedhja e themeleve misionare brenda Kish\u00ebs<\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Gjat\u00eb dekad\u00ebs q\u00eb pasoi, Kisha e Greqis\u00eb filloi t\u00eb d\u00ebgjonte dhe t&#8217;i p\u00ebrgjigjej z\u00ebrit t\u00eb k\u00ebtij parashikuesi t\u00eb guximsh\u00ebm.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb vitin 1968, Anastasi dhe stafi i \u201cPorefthentes\u201d ishin nism\u00ebtar\u00ebt e par\u00eb t\u00eb Zyr\u00ebs p\u00ebr Misionet e Jashtme brenda \u201cApostoliki Dhiakonia\u201d (\u201cSh\u00ebrbimi Apostolik\u201d, nj\u00eb deg\u00eb sh\u00ebrbimi e Kish\u00ebs s\u00eb Greqis\u00eb). Themelimi i nj\u00eb organizate misionare t\u00eb p\u00ebrhershme brenda Kish\u00ebs zyrtare Orthodhokse n\u00eb Greqi ishte guri i qoshes.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Kisha e njohu pun\u00ebn e Anastasit, duke e ngritur n\u00eb vitin 1972 si Episkop t\u00eb Andrus\u00ebs dhe duke e b\u00ebr\u00eb drejtor t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb gjith\u00eb departamentit t\u00eb Apostoliki Dhiakonis\u00eb. N\u00ebn udh\u00ebheqjen e Episkopit Anastas, ky komision i Kish\u00ebs s\u00eb Greqis\u00eb veproi si nj\u00eb trup i vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur t\u00eb gjitha p\u00ebrpjekjet misionare t\u00eb Kish\u00ebs, si n\u00eb Greqi ashtu dhe n\u00eb bot\u00eb.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Bashk\u00eb me p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb kishtare, Episkopi Anastas vazhdoi t\u00eb jet\u00eb aktiv n\u00eb nivelin akademik. N\u00eb vitin 1972 Universiteti i Athin\u00ebs e zgjodhi at\u00eb si profesorin e saj t\u00eb Historis\u00eb s\u00eb Feve. N\u00eb Universitet, ai themeloi dhe drejtoi nj\u00eb qend\u00ebr p\u00ebr studimet misionare gjat\u00eb viteve 1971-1975. Kjo qend\u00ebr hapi rrug\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb tjet\u00ebr pik\u00eb referimi, ku u ngrit nj\u00eb kated\u00ebr p\u00ebr misiologjin\u00eb, n\u00eb vitin 1976.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb k\u00ebt\u00eb atmosfer\u00eb akademike ai vazhdoi t\u00eb shpall\u00eb thirrjen e tij t\u00eb \u201czgjimit\u201d p\u00ebr Kish\u00ebn, duke sfiduar vetk\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e saj n\u00eb sh\u00ebrbimin misionar: \u201cPlog\u00ebshti n\u00eb fush\u00ebn e misionit do t\u00eb thot\u00eb, n\u00eb analiz\u00ebn e fundit, mohim i Orthodhoksis\u00eb, nj\u00eb an\u00eb e err\u00ebt e herezis\u00eb praktike t\u00eb lokalizmit&#8230;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;\u00cbsht\u00eb e paimagjinueshme q\u00eb ne t\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr &#8221;frym\u00ebn orthodhokse&#8221; t\u00eb nj\u00eb jete n\u00eb Krishtin, t&#8217;i ngjasojm\u00eb Apostull Pavlit, themeluesit t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Greqis\u00eb, dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb t\u00eb ngurt\u00eb p\u00ebrsa i p\u00ebrket misionit.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;\u00cbsht\u00eb e pakuptimt\u00eb t\u00eb shkruash p\u00ebr jet\u00ebn intensive shpirt\u00ebrore t\u00eb Ngjalljes s\u00eb Zotit, kur ne jetojm\u00eb si dembel\u00eb dhe indiferent\u00eb ndaj thirrjes s\u00eb misioneve ekumenike, me t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrthurrur mesazhi i Ngjalljes\u201d.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Episkopi Anastas vazhdimisht u p\u00ebrpoq t\u2019i edukonte besimtar\u00ebt orthodhoks\u00eb t\u00eb kuptonin plot\u00ebsisht Besoren dhe t\u00eb shpallnin se besonin n\u00eb &#8221;nj\u00eb Kish\u00eb, t\u00eb Shenjt\u00eb, t\u00eb P\u00ebrgjithshme dhe Apostolike&#8221;.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;P\u00ebr Anastasin, t\u00eb shpallje nj\u00eb besim t\u00eb till\u00eb, nd\u00ebrsa q\u00ebndroje indiferent ndaj misionarizmit, ishte hipokrizi. Ai theksonte: \u201cVet\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur kuptohet q\u00eb misioni ekumenik mbar\u00ebbot\u00ebror gjen zbatim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dhe par\u00ebsor n\u00eb nj\u00eb nga pjes\u00ebt themelore t\u00eb Simbolit t\u00eb Besimit, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr kuptimin orthodhoks mbi Kish\u00ebn, dhe at\u00ebher\u00eb kur kuptohet se ai q\u00eb quhet &#8221;mision i huaj&#8221; nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje \u201ce jashtme\u201d, por nevoj\u00eb e brendshme, nj\u00eb thirrje p\u00ebr pendim dhe nj\u00eb bashkim i yni me shpirtin e Ungjillit dhe tradit\u00ebn e Kish\u00ebs son\u00eb, vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb do t\u00eb kemi nj\u00eb fillim teologjik shpres\u00ebdh\u00ebn\u00ebs p\u00ebr at\u00eb q\u00eb vjen m\u00eb pas\u201d.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Misionarizmi n\u00eb vende t\u00eb tjera nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb deg\u00eb autentike e jet\u00ebs orthodhokse ose edhe e teologjis\u00eb orthodhokse, por \u00ebsht\u00eb thelbi i kuptimit t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs. Kur besimtar\u00ebt orthodhoks\u00eb rr\u00ebfejn\u00eb: &#8220;Un\u00eb besoj n\u00eb nj\u00eb Kish\u00eb\u2026Apostolike&#8221;, kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb vet\u00ebm q\u00eb prejardhja e saj ishte apostolike.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshirja n\u00eb &#8220;pasjen e zjarrit dhe zellit apostolik p\u00ebr t&#8217;i predikuar Ungjillin \u00e7do krijese&#8221; (shih Ungjillin sipas Markut 16:15), sepse ushqen an\u00ebtar\u00ebt e saj, q\u00eb ata t\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhen: \u201cd\u00ebshmimtar\u00eb n\u00eb Jeruzalem dhe n\u00eb Jude, n\u00eb Samari dhe n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt e dheut\u201d (Veprat e Apostujve1:8).<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Episkopi Anastas vazhdoi t\u00eb sfidonte q\u00ebndrimin apatik t\u00eb Kish\u00ebs ndaj misionarizmit kur shkruante: \u201cUngjilli u drejtohet t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzve, prandaj dhe puna e Kish\u00ebs mbetet e paplot\u00eb p\u00ebr aq koh\u00eb sa \u00ebsht\u00eb e kufizuar n\u00eb zona gjeografike ose klasa sociale. Fusha e veprimit t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb universale dhe aktive n\u00eb t\u00eb dy grupet e njer\u00ebzve, t\u00eb atyre q\u00eb mir\u00ebpresin lajmin e mir\u00eb dhe t\u00eb atyre q\u00eb n\u00eb fillim ndoshta e kund\u00ebrshtojn\u00eb at\u00eb. Misioni nuk ishte vet\u00ebm detyra e brezit t\u00eb par\u00eb t\u00eb krishter\u00eb. Ajo \u00ebsht\u00eb detyra e t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb krishter\u00ebve t\u00eb t\u00eb gjitha koh\u00ebrave. D\u00ebshmia \u00ebsht\u00eb shprehja e jet\u00ebs s\u00eb Kish\u00ebs po aq sa edhe burimi i rip\u00ebrt\u00ebritjes dhe rip\u00ebrt\u00ebritja e forc\u00ebs\u2026 Gjithsecili duhet t\u00eb jap\u00eb ndihm\u00ebn e vet dhe t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb, si n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb ashtu edhe jo t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb shprehje thelb\u00ebsore e m\u00ebnyr\u00ebs orthodhokse t\u00eb t\u00eb menduarit\u201d.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;P\u00ebrve\u00e7 ndikimit n\u00eb bot\u00ebn akademike n\u00eb Greqi dhe jasht\u00eb saj, Episkopi Anastas pati nj\u00eb ndikim edhe n\u00eb shum\u00eb zona t\u00eb tjera n\u00eb Kish\u00eb. N\u00eb vitin 1972, ai punoi bashk\u00eb me at\u00eb Andon Romeos dhe ngriti nj\u00eb manastir murgeshash, puna e t\u00eb cilit do t\u00eb p\u00ebrqendrohej tek misioni jasht\u00eb vendit.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ky ishte manastiri i Sh\u00ebn Joan Pararend\u00ebsit, n\u00eb Kareas, n\u00eb Athin\u00eb t\u00eb Greqis\u00eb. Episkopi Anastas ndihmoi q\u00eb t&#8217;i drejtonte k\u00ebto vajza t\u00eb b\u00ebheshin nj\u00eb bashk\u00ebsi, q\u00eb do t\u00eb merrte pjes\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive n\u00eb pun\u00ebn misionare n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb. Aty pranoheshin vajza nga vende t\u00eb ndryshme t\u00eb bot\u00ebs, q\u00eb t\u00eb bashkoheshin me motrat dhe t\u00eb m\u00ebsonin p\u00ebr jet\u00ebn murgj\u00ebrore, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb merrnin me vete k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jete murgj\u00ebrore kur t\u00eb ktheheshin n\u00eb vendet e tyre.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t<strong>Vitet 80-t\u00eb &#8211; Teoria b\u00ebhet praktik\u00eb<\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb vitet 60-t\u00eb kur Anastasi u s\u00ebmur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nga malarja, mjek\u00ebt i pat\u00ebn th\u00ebn\u00eb se nuk do t\u00eb mund t\u00eb punonte asnj\u00ebher\u00eb si misionar n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb, por p\u00ebrkujdesja e Per\u00ebndis\u00eb nuk tha t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb vitet 80-t\u00eb, Kisha Orthodhokse e Afrik\u00ebs Lindore po p\u00ebrballej me v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha. Kjo zon\u00eb kishte qen\u00eb fusha misionare m\u00eb aktive n\u00eb bot\u00eb dy dekadat e fundit. Themeli i Kish\u00ebs ishte megjithat\u00eb n\u00eb rrezik nga probleme t\u00eb brendshme, q\u00eb m\u00eb s\u00eb fundi \u00e7uan n\u00eb \u00e7kish\u00ebrimin e Episkopit t\u00eb Kenias nga Patriarkana e Aleksandris\u00eb. Kisha Orthodhokse e Afrik\u00ebs Lindore dukej sikur ishte n\u00eb buz\u00eb t\u00eb d\u00ebshtimit.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe Patriku Nikolla, kreu i Kish\u00ebs Orthodhokse n\u00eb Afrik\u00eb, e ftoi Episkopin Anastas t\u00eb b\u00ebhej Kryepiskop i Kryepiskopat\u00ebs s\u00eb Afrik\u00ebs Lindore. Episkopi pranoi, por vazhdoi t\u00eb ruante p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e tij n\u00eb Universitetin e Athin\u00ebs edhe tek Apostoliki Dhiakonia.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe tranzicioni, ai vuri re se roli i tij ishte ai i riorganizuesit t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Afrik\u00ebs Lindore. Q\u00ebllimi i tij kryesor ishte t\u00eb ngrinte nj\u00eb bashk\u00ebsi t\u00eb fuqishme orthodhokse me udh\u00ebheq\u00ebs vendas.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Duke v\u00ebn\u00eb theksin n\u00eb p\u00ebrgatitjen dhe formimin e udh\u00ebheq\u00ebsve vendas, Kryepiskopi Anastas i mbeti besnik tradit\u00ebs misionare orthodhokse.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ashtu si\u00e7 edhe thoshte n\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm: \u201dMish\u00ebrimi\u201d i fjal\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, n\u00eb gjuh\u00ebn dhe zakonet e nj\u00eb vendi, ka q\u00ebn\u00eb dhe duhet t\u00eb jet\u00eb shqet\u00ebsimi i par\u00eb i gjith\u00eb misionit orthodhoks. Q\u00ebllimi i tij \u00ebsht\u00eb ngritja dhe rritja e nj\u00eb Kishe komb\u00ebtare, t\u00eb vetfuqishme dhe vetqeveris\u00ebse, t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb gjitha cop\u00ebzat e traditave komb\u00ebtare, duke i shnd\u00ebrruar dhe shenjt\u00ebruar ato n\u00eb harmoni me natyr\u00ebn e njer\u00ebzve p\u00ebr lavdi t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb\u201d.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb vitin 1972, Kryepiskopi Makarios III i Qipros, filloi t\u00eb nd\u00ebrtonte nj\u00eb seminar orthodhoks n\u00eb Nairobi t\u00eb Kenias, por paq\u00ebndrueshm\u00ebria politike n\u00eb Qipro e pengoi Kryepiskopin t\u00eb p\u00ebrfundonte k\u00ebt\u00eb projekt. Shkolla mbeti e mbyllur p\u00ebr 10 vjet.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Puna e par\u00eb e Kryepiskopit Anastas si udh\u00ebheq\u00ebs i ri i Kish\u00ebs ishte q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfundonte s\u00eb nd\u00ebrtuari seminarin dhe ta hapte menj\u00ebher\u00eb. Gjat\u00eb viteve 70-t\u00eb shum\u00eb besimtar\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse Afrikane u zhg\u00ebnjyen dhe u lig\u00ebshtuan p\u00ebr Kish\u00ebn, q\u00eb s&#8217;po b\u00ebnte p\u00ebrpara dhe filluan t\u00eb largohen.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Anastasi kuptoi se, m\u00ebnyra e vetme p\u00ebr t&#8217;i kthyer k\u00ebta njer\u00ebz dhe p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb edhe besimtar\u00eb t\u00eb rinj, ishte p\u00ebrgatitja e udh\u00ebheq\u00ebsve dhe prift\u00ebrinjve vendas. Prandaj, Kryepiskopi hapi zyrtarisht Seminarin Patriarkal Orthodhoks &#8220;Kryepiskopi Makari III&#8221;, n\u00eb vitin 1982. Gjat\u00eb dekad\u00ebs q\u00eb pasoi, shkolla kishte mesatarisht 45 student\u00eb n\u00eb vit dhe 12 profesor\u00eb nga Afrika Lindore, Evropa dhe Shtetet e Bashkuara. Kryepiskopi n\u00eb fuqi, dor\u00ebzoi 62 prift\u00ebrinj dhe dhjakon\u00eb, si dhe 42 lexues dhe katekist\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb ata kishin mbaruar seminarin. K\u00ebta udh\u00ebheq\u00ebs vendas ishin nga 8 fise t\u00eb ndryshme t\u00eb Kenias, Ugand\u00ebs dhe Tanzanis\u00eb. Ishin ata q\u00eb hodh\u00ebn themelet e rilindjes s\u00eb Kish\u00ebs n\u00eb Afrik\u00ebn Lindore.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;P\u00ebrve\u00e7 p\u00ebrgatitjes s\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsve vendas, Kryepiskopi gjithashtu p\u00ebrkrahu tradit\u00ebn misionare Orthodhokse t\u00eb p\u00ebrkthimeve, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ai vet\u00eb besonte se ishte miratuar nga Krishti gjat\u00eb Pentikostis\u00eb. Prandaj, u vuri p\u00ebrpar\u00ebsi botimeve dhe organizoi p\u00ebrkthime t\u00eb sh\u00ebrbesave n\u00eb 7 gjuh\u00eb t\u00eb ndryshme.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ai u p\u00ebrpoq gjithashtu t\u00eb krijonte nj\u00eb ndjenj\u00eb vazhdim\u00ebsie n\u00eb strukturat e Kish\u00ebs, duke drejtuar nd\u00ebrtimin e 67 kishave, 23 prej t\u00eb cilave ishin prej guri dhe 44 prej druri dhe balte. Ai ndihmoi edhe p\u00ebr restaurimin e 25 kishave ekzistuese. Arritjet n\u00eb fush\u00ebn e nd\u00ebrtimeve p\u00ebrfshinin dhe 7 nd\u00ebrtesa p\u00ebr misionar\u00ebt, 7 qendra mjeksore, 5 shkolla fillore dhe 12 shkolla infermjerie.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Puna e tij n\u00eb Afrik\u00eb t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen e mbar\u00eb bot\u00ebs. Kisha Orthodhokse Greke n\u00eb Amerik\u00eb e ndihmoi duke d\u00ebrguar misionar\u00eb n\u00eb Afrik\u00ebn Lindore. Ndikimi i fuqish\u00ebm i k\u00ebtyre misionar\u00ebve u ndje jo vet\u00ebm brenda Kish\u00ebs s\u00eb Afrik\u00ebs Lindore, por edhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Amerik\u00ebn. Shum\u00eb misionar\u00eb, q\u00eb q\u00ebndronin p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr, u kthyen n\u00eb Amerik\u00eb dhe ndihmuan q\u00eb t\u00eb rritej nd\u00ebrgjegjia misionare n\u00eb dioqezat e tyre.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Kisha Orthodhokse n\u00eb Greqi dhe n\u00eb Finland\u00eb gjithashtu iu p\u00ebrgjigj nj\u00eb serie leksionesh q\u00eb Kryepiskopi dha p\u00ebr urdh\u00ebrin e misionarizmit, duke d\u00ebrguar grupe misionar\u00ebsh n\u00eb Kenia.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Aspekti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i pun\u00ebs s\u00eb Kryepiskopit Anastas n\u00eb Afrik\u00ebn Lindore, nuk ishte dor\u00ebzimi i klerik\u00ebve, as botimet dhe as interesi p\u00ebr mision q\u00eb krijuan grupet misionare, por p\u00ebrpjekjet e tij p\u00ebr t\u2019u bashkuar me t\u00eb krishter\u00ebt vendas.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Duke e personifikuar veten e tij me t\u00eb krishter\u00ebt orthodhoks\u00eb t\u00eb k\u00ebtij vendi, ai i inkurajoi dhe i fuqizoi ata p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrqafuar besimin, sikur ky t\u00eb ishte besimi i tyre. Si rezultat i k\u00ebsaj, Kisha n\u00eb Afrik\u00ebn Lindore vazhdoi t\u00eb rritej edhe pas largimit t\u00eb tij n\u00eb vitin 1991.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;P\u00ebrve\u00e7 arritjeve t\u00eb tij n\u00eb Afrik\u00eb, Episkopi Anastas ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb vitin 1981 Episkopi filloi t\u00eb botonte, n\u00ebn mbikqyrjen e Apostoliki Dhiakonia-s, revist\u00ebn e par\u00eb zyrtare misionar\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Greqis\u00eb, t\u00eb titulluar \u201dPanda ta ethni\u201d (T\u00eb gjith\u00eb kombet). Kjo revist\u00eb vazhdon t\u00eb jap\u00eb informacion p\u00ebr misionet dhe t\u00eb nxis\u00eb t\u00eb krishter\u00ebt orthodhoks\u00eb n\u00eb Greqi p\u00ebr t&#8217;iu p\u00ebrgjigjur urdh\u00ebrimit misionar.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Gjithashtu gjat\u00eb viteve 80-t\u00eb Episkopi Anastas shtoi aktivitetin e tij me K\u00ebshllin Bot\u00ebror t\u00eb Kishave (KBK). Pas pjes\u00ebmarrjes s\u00eb tij n\u00eb Konferenc\u00ebn p\u00ebr Misionin Bot\u00ebror n\u00eb Melburn, n\u00eb vitin 1980, po ashtu dhe n\u00eb Asamblen\u00eb e P\u00ebrgjithshme t\u00eb KBK n\u00eb Vankuver, n\u00eb vitin 1983, Episkopi u b\u00eb Presidenti Koordinues i K\u00ebshillit Bot\u00ebror t\u00eb Misionit dhe Ungjill\u00ebzimit, gjat\u00eb viteve 1984-1991, dhe drejtoi Konferenc\u00ebn p\u00ebr Misionin Bot\u00ebror n\u00eb San Antonio, n\u00eb vitin 1989. Ndikimi i tij i fuqish\u00ebm misiologjik nuk frym\u00ebzoi vet\u00ebm bot\u00ebn orthodhokse, por gjithashtu preku edhe qarqet e bordit ekumenik.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ashtu si ka th\u00ebn\u00eb dhe teologu i famsh\u00ebm protestant dhe misionar David Bosch: \u201cAnastasi ka mbetur forca q\u00eb drejton l\u00ebvizjen misionare n\u00eb Orthodhoksi dhe q\u00eb kur Kishat Orthodhokse u pranuan n\u00eb K\u00ebshillin Bot\u00ebror t\u00eb Kishave, n\u00eb vitin 1961, ai dhe t\u00eb tjer\u00eb i kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb ndihmes\u00eb shum\u00eb t\u00eb madhe mendimit dhe praktik\u00ebs misionare n\u00eb qarqet ekumenike. Takimi mes Orthodhoksis\u00eb dhe Protestantizmit n\u00eb fush\u00ebn e misiologjis\u00eb ka qen\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb epok\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e rip\u00ebrt\u00ebritjes teologjike n\u00eb L\u00ebvizjen Ekumenike q\u00eb prej vitit 1961. Vet\u00ebm tre fjalime u lexuan gjat\u00eb seancave m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb konferenc\u00ebs gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb para\u2026, nd\u00ebrsa dy fjalimet e para ishin interesante dhe sfiduese, ishte prezantimi i Anastasit ai q\u00eb siguroi nj\u00eb p\u00ebrkufizim teologjik p\u00ebr tem\u00ebn e konferenc\u00ebs &#8220;U b\u00ebft\u00eb vullneti Yt&#8221;.&nbsp;&nbsp;Nisma e p\u00ebrgjithshme e tij ishte me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ekumenike n\u00eb kuptimin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs.\u201d<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t<strong>Vitet 90-t\u00eb &#8211; Pika kulmore e pun\u00ebs s\u00eb tij<\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;Fillimi i nj\u00eb dhjet\u00ebvje\u00e7ari t\u00eb ri, e p\u00ebrballi Episkopin Anastas me nj\u00eb sfid\u00eb t\u00eb re. N\u00eb janar t\u00eb vitit 1991, Patriku i Kostandinopoj\u00ebs e zgjodhi Anastasin t\u00eb shkonte n\u00eb Shqip\u00ebri si \u201cEksark Patriarkal\u201d, me mandatin q\u00eb t\u00eb takohej me orthodhoks\u00ebt, pavar\u00ebsisht nga origjina e tyre etnike dhe t\u00eb ringjallte Kish\u00ebn Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Kisha Orthodhokse n\u00eb Shqip\u00ebri ishte shkat\u00ebrruar pothuajse prej dyzet\u00eb vjet\u00ebsh persekutimi t\u00eb ashp\u00ebr. Para se vendi t\u00eb hidhte tutje regjimin komunist, numri i klerik\u00ebve ishte zvog\u00ebluar nga 440 n\u00eb vitin 1940, n\u00eb 22 n\u00eb vitin 1991. Edhe nj\u00eb her\u00eb, Episkopi Anastas u p\u00ebrball me mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb rilindur nj\u00eb Kish\u00eb q\u00eb ishte shkat\u00ebrruar.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Anastasi e pa k\u00ebt\u00eb sfid\u00eb t\u00eb re si nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb mbledhur s\u00eb bashku t\u00eb gjitha pjes\u00ebt e jet\u00ebs s\u00eb tij. P\u00ebrpara komunizmit, Shqip\u00ebria ishte nj\u00eb vend me 69% mysliman\u00eb. Episkopi Anastas kishte shkruar nj\u00eb lib\u00ebr dhe shum\u00eb artikuj p\u00ebr Islamin.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Pasiguria politike me t\u00eb cilat p\u00ebrballej Kisha ishte di\u00e7ka me t\u00eb cil\u00ebn ai ishte m\u00ebsuar tashm\u00eb nga puna e tij n\u00eb Afrik\u00ebn Lindore.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Sfida p\u00ebr t\u00eb ringjallur nj\u00eb Kish\u00eb lokale n\u00eb nj\u00eb boshll\u00ebk ateist do t\u00eb k\u00ebrkonte nj\u00eb mrekulli, t\u00eb ngjashme me at\u00eb t\u00eb fillimeve t\u00eb viteve 60-t\u00eb, kur ai k\u00ebrkonte t\u00eb nd\u00ebrtonte nj\u00eb misionariz\u00ebm orthodhoks t\u00eb jasht\u00ebm. Por, ashtu si\u00e7 kishte treguar jeta e tij, Episkopi Anastas besonte n\u00eb mrekullit\u00eb.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Mbi t\u00eb gjitha, ai, gjat\u00eb dy viteve t\u00eb para i dha p\u00ebrpar\u00ebsi p\u00ebrgatitjes s\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsve vendas, u kujdes p\u00ebr 21% t\u00eb popullsis\u00eb, q\u00eb thoshte s\u00eb kishte trash\u00ebgimi orthodhokse, dhe p\u00ebr t\u00eb hapur dialogun dhe urat me njer\u00ebz t\u00eb besimeve t\u00eb tjera.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00ebn udh\u00ebheqjen e tij, Kisha menj\u00ebher\u00eb hapi nj\u00eb seminar. Numri i student\u00ebve u rrit nga 11 n\u00eb 52 gjat\u00eb dy viteve t\u00eb par\u00eb t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tij dhe e ardhmja dukej e ndritshme nga numri i madh i t\u00eb pag\u00ebzuarve dhe nga puna e tij me t\u00eb rinjt\u00eb.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t<strong>P\u00ebrfundime<\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Gjat\u00eb tridhjet\u00eb viteve t\u00eb fundit, ndikimi i Anastas Janullatosit ka q\u00ebn\u00eb shum\u00eb i madh. Si teolog i ri gjat\u00eb viteve 50-t\u00eb ai kishte si q\u00ebllim rindezjen e shpirtit misionar t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse. Tridhjet\u00eb vjet\u00eb m\u00eb von\u00eb, \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb q\u00eb ai ia kishte arritur q\u00ebllimit t\u00eb tij.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb misionet jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjesa kryesore e jet\u00ebs s\u00eb Orthodhoksis\u00eb n\u00eb shekullin XX. Vet\u00eb Kryepiskopi ka th\u00ebn\u00eb: \u201cKy \u00ebsht\u00eb dhe kontributi m\u00eb i madh q\u00eb kam dh\u00ebn\u00eb, nj\u00eb kontribut teologjik p\u00ebr t\u00eb ndihmuar Kish\u00ebn t\u00eb rizbuloj\u00eb kush \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb kontribut jete. Pozicioni im teologjik ka q\u00ebn\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb jetoj n\u00eb misterin e nj\u00eb Kishe t\u00eb Shenjt\u00eb, t\u00eb P\u00ebrgjithshme dhe Apostolike. T\u00eb jetoj misionin e Kish\u00ebs n\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimin e saj t\u00eb sakt\u00eb universal dhe eskatologjik\u201d.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Nj\u00eb p\u00ebrmbledhje e jet\u00ebs s\u00eb Kryepiskopit Anastas mund t\u00eb shihet n\u00eb d\u00ebshir\u00ebn e tij p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb kat\u00ebr fronte t\u00eb reja.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;<em>S\u00eb pari,<\/em>&nbsp;ai e drejtoi v\u00ebmendjen tek vet Kisha Orthodhokse, duke k\u00ebrkuar t\u00eb ringjallte d\u00ebshir\u00ebn dhe nd\u00ebrgjegjen misionare, q\u00eb ka qen\u00eb pjes\u00eb e tradit\u00ebs s\u00eb saj prej shekujsh.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;<em>S\u00eb dyti,&nbsp;<\/em>ai k\u00ebrkoi t\u00eb jepte nj\u00eb ndihmes\u00eb prej akademiku n\u00eb fush\u00ebn e misiologjis\u00eb. Kryepiskopi Anastas ka shkruar 9 libra, 5 libra katekizmi dhe mbi 140 artikuj.&nbsp;&nbsp;Ai themeloi dhe botoi 2 revista t\u00eb ndryshme misionare \u201cPorefthentes\u201d (Shkoni, 1960-1970), dhe \u201cPanta ta ethni\u201d, (Gjith\u00eb kombet, 1981-1992), dhe q\u00eb nga viti 1981 ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb ndihmes\u00eb shum\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb botimin e Buletinit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr K\u00ebrkimin Misionar. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, ai i \u00ebsht\u00eb drejtuar sa e sa her\u00eb publikut n\u00eb televizion, p\u00ebr t&#8217;i th\u00ebn\u00eb atij t\u00eb p\u00ebrqafoj\u00eb Jisu Krishtin dhe Kish\u00ebn e tij. N\u00eb vitin 1989, Shkolla Teologjike Orthodhokse &#8220;Kryqi i Nderuar&#8221;, n\u00eb Brookline, Massachusetts, e nderoi duke i dh\u00ebn\u00eb titullin \u201cDoktor n\u00eb Teologji\u201d. N\u00eb vitin 1993 Kryepiskopi Anastas u zgjodh nj\u00ebz\u00ebri an\u00ebtar korrespondent i Akademis\u00eb s\u00eb Athin\u00ebs, e cila \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebria m\u00eb e lart\u00eb akademike n\u00eb Greqi.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;<em>S\u00eb treti,<\/em>&nbsp;ka q\u00ebn\u00eb jeta e tij n\u00eb Afrik\u00ebn Lindore dhe n\u00eb Shqip\u00ebri. Ai d\u00ebshironte t\u00eb jetonte dhe t\u00eb ndante p\u00ebrpjekjet misionare n\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb humbura t\u00eb bot\u00ebs. K\u00ebtu ai shpresonte t&#8217;iu tregonte t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb bot\u00ebs, pavar\u00ebsisht nga origjina e tyre, se Per\u00ebndia i donte dhe kujdesej p\u00ebr ta.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;<em>S\u00eb fundi,<\/em>&nbsp;ka qen\u00eb n\u00eb qarqet ekumenike. N\u00ebp\u00ebrmjet K\u00ebshillit Bot\u00ebror t\u00eb Kishave Kryepiskopi Anastas ka dh\u00ebn\u00eb d\u00ebshmi p\u00ebr teologjin\u00eb e misionit orthodhoks dhe spiritualitetin n\u00eb bot\u00ebn jo-orthodhokse. Ai punoi s\u00eb bashku me t\u00eb krishter\u00eb bashk\u00ebkoh\u00ebs p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkufizuar misionin e shekullit XX dhe p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb suksesshme besimin dhe traditat.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;&nbsp;&nbsp;Jeta e Kryepiskopit Anastas dhe puna e tij mund t\u00eb p\u00ebrmblidhen n\u00eb vet\u00eb fjal\u00ebt e tij. Gjat\u00eb shtat\u00ebdhjet\u00eb e dy viteve t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij ai \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb jetoj\u00eb dhe t\u00eb shpall\u00eb misterin e \u201cnj\u00eb Kishe t\u00eb Shenjt\u00eb, t\u00eb P\u00ebrgjithshme dhe Apostolike\u201d. Ai u p\u00ebrpoq t\u00eb jetonte misionin e Kish\u00ebs brenda k\u00ebndv\u00ebshtrimit t\u00eb duhur universal. \u201cMisioni \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shprehje e r\u00ebnd\u00ebsishme e nd\u00ebrgjegjes orthodhokse, nj\u00eb thirrje p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar me vepra vullnetin e Per\u00ebndis\u00eb n\u00eb tok\u00eb dhe n\u00eb qiell. Indiferenca ndaj misionarizmit \u00ebsht\u00eb mohim i Orthodhoksis\u00eb\u201d.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t<em>Marr\u00eb nga libri: At\u00eb Luka Veronis, Misionar\u00eb, murgj dhe martir\u00eb: Duke b\u00ebr\u00eb dishepuj nga t\u00eb gjitha kombet, (p\u00ebrkthyer n\u00eb shqip), botim i Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Tiran\u00eb, 2003.<\/em><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n\t<em>Titulli i origjinalit: fr.Luke Veronis, Missionaries, Monks and Martyrs: Making Disciples of All Nations, Light &amp; Life Publishing Co., 1994.<\/em><strong>Anastas Janullatos &#8211; Apostull i dit\u00ebve tona<\/strong><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t<em>shkruar nga At\u00eb Luka Veroni<\/em><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"clear: both; text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<div style=\"clear:both;\">\n\t&nbsp;<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n\t&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Anastas Janullatos &#8211; Apostull i dit\u00ebve tona shkruar nga At\u00eb Luka Veroni &nbsp; &nbsp; Gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XX, Kisha Orthodhokse ishte relativisht jo aktive n\u00eb misionariz\u00ebm. P\u00ebrpjekjet e m\u00ebdha misionare t\u00eb Kish\u00ebs Ruse shkuan drejt fundit, nd\u00ebrsa perdja komuniste e izoloi plot\u00ebsisht Kish\u00ebn. Nd\u00ebrkoh\u00eb Kishat Orthodhokse t\u00eb Ballkanit u p\u00ebrpoq\u00ebn t\u00eb kap\u00ebrcenin pasojat e pes\u00eb shekujve t\u00eb regjimit Otoman. Megjith\u00ebse vendet orthodhokse<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","inline_featured_image":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[257],"tags":[588],"class_list":["post-3619","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kryepiskopi","tag-artikuj-per-kryepiskopin-anastas"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Anastas Janullatos - Apostull i dit\u00ebve tona shkruar - nga At\u00eb Luka Veroni - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Anastas Janullatos - Apostull i dit\u00ebve tona shkruar - nga At\u00eb Luka Veroni - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Anastas Janullatos &#8211; Apostull i dit\u00ebve tona shkruar nga At\u00eb Luka Veroni &nbsp; &nbsp; Gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XX, Kisha Orthodhokse ishte relativisht jo aktive n\u00eb misionariz\u00ebm. P\u00ebrpjekjet e m\u00ebdha misionare t\u00eb Kish\u00ebs Ruse shkuan drejt fundit, nd\u00ebrsa perdja komuniste e izoloi plot\u00ebsisht Kish\u00ebn. Nd\u00ebrkoh\u00eb Kishat Orthodhokse t\u00eb Ballkanit u p\u00ebrpoq\u00ebn t\u00eb kap\u00ebrcenin pasojat e pes\u00eb shekujve t\u00eb regjimit Otoman. Megjith\u00ebse vendet orthodhokse\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-04-25T10:12:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-04-04T11:14:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"neo_admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"neo_admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"27 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/\"},\"author\":{\"name\":\"neo_admin\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/dd2bdc135b53c60d45b8bb329565cf6d\"},\"headline\":\"Anastas Janullatos &#8211; Apostull i dit\u00ebve tona shkruar &#8211; nga At\u00eb Luka Veroni\",\"datePublished\":\"2015-04-25T10:12:56+00:00\",\"dateModified\":\"2020-04-04T11:14:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/\"},\"wordCount\":5462,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg\",\"keywords\":[\"Artikuj per Kryepiskopin Anastas\"],\"articleSection\":[\"Kryepiskopi\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/\",\"name\":\"Anastas Janullatos - Apostull i dit\u00ebve tona shkruar - nga At\u00eb Luka Veroni - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg\",\"datePublished\":\"2015-04-25T10:12:56+00:00\",\"dateModified\":\"2020-04-04T11:14:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Anastas Janullatos &#8211; Apostull i dit\u00ebve tona shkruar &#8211; nga At\u00eb Luka Veroni\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/\",\"name\":\"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Fqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/dd2bdc135b53c60d45b8bb329565cf6d\",\"name\":\"neo_admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53e6cdc30765aade0129f85e5aeb50124b1d3f5bb9a70373be31e4eb328371e0?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53e6cdc30765aade0129f85e5aeb50124b1d3f5bb9a70373be31e4eb328371e0?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53e6cdc30765aade0129f85e5aeb50124b1d3f5bb9a70373be31e4eb328371e0?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"neo_admin\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Anastas Janullatos - Apostull i dit\u00ebve tona shkruar - nga At\u00eb Luka Veroni - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Anastas Janullatos - Apostull i dit\u00ebve tona shkruar - nga At\u00eb Luka Veroni - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","og_description":"Anastas Janullatos &#8211; Apostull i dit\u00ebve tona shkruar nga At\u00eb Luka Veroni &nbsp; &nbsp; Gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XX, Kisha Orthodhokse ishte relativisht jo aktive n\u00eb misionariz\u00ebm. P\u00ebrpjekjet e m\u00ebdha misionare t\u00eb Kish\u00ebs Ruse shkuan drejt fundit, nd\u00ebrsa perdja komuniste e izoloi plot\u00ebsisht Kish\u00ebn. Nd\u00ebrkoh\u00eb Kishat Orthodhokse t\u00eb Ballkanit u p\u00ebrpoq\u00ebn t\u00eb kap\u00ebrcenin pasojat e pes\u00eb shekujve t\u00eb regjimit Otoman. Megjith\u00ebse vendet orthodhokse","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/","og_site_name":"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","article_published_time":"2015-04-25T10:12:56+00:00","article_modified_time":"2020-04-04T11:14:00+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"neo_admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"neo_admin","Est. reading time":"27 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/"},"author":{"name":"neo_admin","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/dd2bdc135b53c60d45b8bb329565cf6d"},"headline":"Anastas Janullatos &#8211; Apostull i dit\u00ebve tona shkruar &#8211; nga At\u00eb Luka Veroni","datePublished":"2015-04-25T10:12:56+00:00","dateModified":"2020-04-04T11:14:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/"},"wordCount":5462,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg","keywords":["Artikuj per Kryepiskopin Anastas"],"articleSection":["Kryepiskopi"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/","name":"Anastas Janullatos - Apostull i dit\u00ebve tona shkruar - nga At\u00eb Luka Veroni - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg","datePublished":"2015-04-25T10:12:56+00:00","dateModified":"2020-04-04T11:14:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#primaryimage","url":"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg","contentUrl":"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-9Srtt_JY9Vk\/Ubrf49vPLJI\/AAAAAAAAFZQ\/KYrir5iAbxQ\/s1600\/Kryepiskopi.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2015\/04\/25\/anastas-janullatos-apostull-i-diteve-tona-shkruar-nga-ate-luka-veroni\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Anastas Janullatos &#8211; Apostull i dit\u00ebve tona shkruar &#8211; nga At\u00eb Luka Veroni"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/","name":"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Fqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/dd2bdc135b53c60d45b8bb329565cf6d","name":"neo_admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53e6cdc30765aade0129f85e5aeb50124b1d3f5bb9a70373be31e4eb328371e0?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53e6cdc30765aade0129f85e5aeb50124b1d3f5bb9a70373be31e4eb328371e0?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53e6cdc30765aade0129f85e5aeb50124b1d3f5bb9a70373be31e4eb328371e0?s=96&d=mm&r=g","caption":"neo_admin"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3619"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13912,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3619\/revisions\/13912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}