{"id":1825,"date":"2012-11-06T12:40:04","date_gmt":"2012-11-06T12:40:04","guid":{"rendered":""},"modified":"2022-02-26T11:52:03","modified_gmt":"2022-02-26T10:52:03","slug":"letra-e-shen-pavlit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/","title":{"rendered":"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit"},"content":{"rendered":"<h4 style=\"text-align: center;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Letrat_e_Shen_Pavlit\"><\/span><strong>Letrat e Sh\u00ebn Pavlit <\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0Kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb letra, t\u00eb quajtura gjithashtu epistola, t\u00eb cilat i p\u00ebrcaktohen apostullit Pav\u00ebl, p\u00ebrfshihen n\u00eb shkrimet e shenjta t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Dhiat\u00ebs s\u00eb Re. Do t\u2019i v\u00ebrejm\u00eb k\u00ebto sipas rendit n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ato jan\u00eb vendosur n\u00eb Shkrimin e Shenjt\u00eb dhe lexuar n\u00eb vitin liturgjik t\u00eb Kish\u00ebs.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><em><strong>Roman\u00ebve<br \/>\n<\/strong><\/em><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Letra e Roman\u00ebve u shkrua nga Sh\u00ebn Pavli prej Korinthit dikur rreth fundit t\u00eb viteve pes\u00ebdhjet\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb par\u00eb. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga parashtrimet m\u00eb zyrtare dhe m\u00eb t\u00eb detajuara q\u00eb ne kemi t\u00eb m\u00ebsimit doktrinal t\u00eb Sh\u00ebn Pavlit. Gjithashtu, ajo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga pjes\u00ebt m\u00eb t\u00eb lehta t\u00eb shkrimit q\u00eb mund t\u00eb kuptohet pa nj\u00eb studim t\u00eb v\u00ebmendsh\u00ebm.\u00a0N\u00eb k\u00ebt\u00eb let\u00ebr, apostulli Pav\u00ebl shkruan rreth lidhjes s\u00eb besimit t\u00eb krishter\u00eb me mosbesimtar\u00ebt, kryesisht me mosbesuesit judenj. Apostulli e pohon vlefshm\u00ebrin\u00eb e Ligjit t\u00eb Moisiut, megjith\u00ebse e mbron me pasion doktrin\u00ebn se shp\u00ebtimi vjen vet\u00ebm n\u00eb Krishtin, nga besimi dhe nga hiri. Ai diskuton fuqish\u00ebm rreth kuptimit t\u00eb bashkimit me Krishtin, n\u00ebp\u00ebrmjet pag\u00ebzimit dhe dhurat\u00ebs s\u00eb Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb. Ai nxit p\u00ebr p\u00ebrunj\u00ebsi t\u00eb madhe ndaj Izraelit nga t\u00eb krishter\u00ebt e kombeve, dhe th\u00ebrret me fuqi dhe dashuri t\u00eb madhe p\u00ebr rishartimin e judenjve mosbesues n\u00eb komunitetin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb Krishtin, i Cili \u00ebsht\u00eb Vet\u00eb prej Izraelit \u201csipas mishit\u201d (9:5) p\u00ebr hir t\u00eb shp\u00ebtimit t\u00eb tij dhe t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0 \u00a0 Fundi i letr\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fjalim nxit\u00ebs i gjat\u00eb n\u00eb lidhje me sjelljen e duhur t\u00eb t\u00eb krishter\u00ebve, duke u mbyllur me nj\u00eb list\u00eb t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetjeve vetjake nga apostulli dhe nga bashk\u00ebpuntor\u00ebt e tij, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb Tertiu, shkruesi i letr\u00ebs, drejtuar shum\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Rom\u00ebs, duke i nxitur edhe nj\u00eb her\u00eb p\u00ebr q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb n\u00eb besim.\u00a0Letra e Roman\u00ebve lexohet n\u00eb liturgjin\u00eb e Kish\u00ebs gjat\u00eb jav\u00ebve t\u00eb para mbas fest\u00ebs s\u00eb Pentekostis\u00eb. Pjes\u00eb prej saj lexohen, gjithashtu n\u00eb sh\u00ebrbesa t\u00eb tjera liturgjikale, nj\u00eb nga t\u00eb cilat, p\u00ebr shembull, \u00ebsht\u00eb liturgjia misterore e Pag\u00ebzimit dhe Mirosjes (6:3-11).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>1 Korinthian\u00ebve<br \/>\n<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Komuniteti i par\u00eb i krishter\u00eb n\u00eb Korinth nuk dallohej as p\u00ebr paqen dhe harmonin\u00eb e tij t\u00eb brendshme, as p\u00ebr sjellje morale shembullore t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tij. Dy letrat e Sh\u00ebn Pavlit drejtuar Korinthian\u00ebve, t\u00eb cilat i kemi n\u00eb Dhiat\u00ebn e Re, shkruar n\u00eb mes t\u00eb viteve pes\u00ebdhjet\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb par\u00eb, jan\u00eb t\u00eb mbushura jo vet\u00ebm me m\u00ebsime doktrinale dhe etike, p\u00ebrgjigje p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje dhe probleme konkrete, por edhe me shum\u00eb v\u00ebrejtje dhe qortime nga autori, si edhe me mbrojtje t\u00eb shumta t\u00eb autoritetit t\u00eb tij apostolik. K\u00ebto letra e provojn\u00eb qart\u00eb faktin se t\u00eb krishter\u00ebt e par\u00eb nuk ishin t\u00eb gjith\u00eb shenjtor\u00eb dhe se Kisha e par\u00eb p\u00ebrjetoi jo m\u00eb pak v\u00ebshtir\u00ebsi sesa Kisha sot apo n\u00eb \u00e7do koh\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb saj n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Mbas nj\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetjeje t\u00eb shkurt\u00ebr dhe fjal\u00eb mir\u00ebnjohjeje Per\u00ebndis\u00eb p\u00ebr hirin e dh\u00ebn\u00eb Korinthian\u00ebve, letra e par\u00eb fillon me thirrjen e Sh\u00ebn Pavlit p\u00ebr bashkimin n\u00eb Kish\u00eb. Kishte grindje dhe mosmarr\u00ebveshje t\u00eb thella nd\u00ebrmjet an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb komunitetit, prandaj apostulli i nxit t\u00eb gjith\u00eb q\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb bashkuar n\u00eb Krishtin e kryq\u00ebzuar, me an\u00eb t\u00eb fuqis\u00eb s\u00eb Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb n\u00eb t\u00eb Cilin nuk mund t\u00eb ket\u00eb ndarje aspak (1-3). Pastaj ai mbron apostullatin e tij n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi dhe n\u00eb ve\u00e7anti at\u00ebsin\u00eb e tij mbi Kish\u00ebn e Korinthit, t\u00eb cilat t\u00eb dyja ishin sulmuar nga disa an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs (4). M\u00eb pas, ai merret me problemin e imoralitetit nd\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt e komunitetit dhe me \u00e7\u00ebshtjen e shkarjes n\u00ebp\u00ebr gjyqe para gjykat\u00ebsve pagan\u00eb (5-6). Mbas k\u00ebsaj vjen k\u00ebshilla e Sh\u00ebn Pavlit rreth martes\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb dhe problemit t\u00eb ngr\u00ebnies s\u00eb ushqimit ofruar idhujve (7-8). Pastaj p\u00ebrs\u00ebri, ai mbron apostullatin e tij, duke theksuar faktin se ai e ka mbajtur gjithmon\u00eb veten materialisht dhe nuk i \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb askujt barr\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Ndarjet dhe ngat\u00ebrresat n\u00eb komunitetin e Korinthit ishin shprehur m\u00eb konkretisht n\u00eb mbledhjet eukaristike t\u00eb Kish\u00ebs. Pati nj\u00eb mosrespekt dhe abuzim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Trupit dhe Gjakut t\u00eb Krishtit dhe ishte zhvilluar praktika ku \u00e7do grup kishte ushqimin e tij t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. K\u00ebto ndarje ishin shkaktuar n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb jo t\u00eb vog\u00ebl edhe nga fakti se disa prej komunitetit kishin disa dhurata shpirt\u00ebrore, p\u00ebr shembull, at\u00eb t\u00eb lavd\u00ebrimit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb panjohura, t\u00eb cilat i shikonin si shenja t\u00eb ep\u00ebrsis\u00eb s\u00eb tyre ndaj t\u00eb tjer\u00ebve. Ngat\u00ebrresa ishin shkaktuar, gjithashtu nga grat\u00eb n\u00eb Kish\u00eb, t\u00eb cilat po e p\u00ebrdornin lirin\u00eb e tyre t\u00eb re n\u00eb Krishtin p\u00ebr p\u00ebr\u00e7arje dhe trazira.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 N\u00eb letr\u00ebn e tij Sh\u00ebn Pavli thekson p\u00ebr respekt dhe dallim ndaj Eukaristis\u00eb s\u00eb shenjt\u00eb si realizimi qendror i bashkimit t\u00eb Kish\u00ebs, q\u00eb vjen nga Vet\u00eb Krishti. Ai i paralajm\u00ebron kund\u00ebr ndarjeve n\u00eb Kish\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb dhuratave t\u00eb ndryshme shpirt\u00ebrore, duke theksuar bashkimin absolut t\u00eb Kish\u00ebs si trupi i vet\u00ebm i Krishtit, i cili ka shum\u00eb gjymtyr\u00eb dhe shum\u00eb dhurata p\u00ebr ngritjen shpirt\u00ebrore t\u00eb t\u00eb gjith\u00ebve. Ai ngulmon n\u00eb par\u00ebsin\u00eb absolute dhe ep\u00ebrsin\u00eb e dashuris\u00eb mbi \u00e7do virtut dhe dhurat\u00eb, pa t\u00eb cil\u00ebn gjith\u00e7ka tjet\u00ebr b\u00ebhet e zbraz\u00ebt dhe shkat\u00ebrrohet. Ai i zbut ata q\u00eb kan\u00eb dhurat\u00ebn e lavd\u00ebrimit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb panjohura, nj\u00eb dhurat\u00eb e cila pa dyshim po shkaktonte problemin m\u00eb t\u00eb mpreht\u00eb dhe b\u00ebn thirrje p\u00ebr ushtrimin e t\u00eb gjitha dhuratave, dhe sidomos m\u00ebsimin e thjesht\u00eb dhe t\u00eb drejp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb Fjal\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb n\u00eb Kish\u00eb. Ai u drejtohet grave q\u00eb t\u00eb sillen dhe t\u00eb vishen ashtu si i ka hije t\u00eb krishter\u00ebve. Dhe, s\u00eb fundi, ai insiston se \u201ct\u00eb gjitha t\u00eb b\u00ebhen sikur ka hije dhe me rregull\u201d (10-14).\u00a0Letra e par\u00eb e Korinthian\u00ebve mbaron me nj\u00eb fjalim t\u00eb gjat\u00eb rreth kuptimit t\u00eb ngjalljes s\u00eb vdekurish n\u00eb Krishtin, q\u00eb \u00ebsht\u00eb qendra e besimit dhe predikimit t\u00eb krishter\u00eb. Apostulli e mbyll me nj\u00eb thirrje p\u00ebr para p\u00ebr t\u00eb varf\u00ebrit, dhe duke iu premtuar nj\u00eb vizit\u00eb, ai p\u00ebrs\u00ebri ngulmon n\u00eb nevoj\u00ebn absolute t\u00eb fuqis\u00eb s\u00eb besimit, t\u00eb sh\u00ebrbimit t\u00eb p\u00ebrunjur dhe, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb dashuris\u00eb.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><em><strong>2 Korinthian\u00ebve<br \/>\n<\/strong><\/em><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0 E gjith\u00eb letra e dyt\u00eb e Sh\u00ebn Pavlit drejtuar Korinthian\u00ebve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb num\u00ebrim dhe p\u00ebrshkrim i detajuar i p\u00ebsimeve dhe peripecive t\u00eb tij n\u00eb apostullatin e Krishtit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb let\u00ebr, apostulli p\u00ebrs\u00ebri e mbron veten para Korinthian\u00ebve, disa prej t\u00eb cil\u00ebve kishin reaguar shum\u00eb keq ndaj atij dhe ndaj udh\u00ebzimit dhe m\u00ebsimit t\u00eb tij n\u00eb besimin. Ai e mbron \u201cdh\u00ebmbjen\u201d q\u00eb ai po u shkakton k\u00ebtyre njer\u00ebzve nga k\u00ebshillimet dhe qortimet q\u00eb po u b\u00ebn atyre n\u00eb lidhje me besimet dhe sjelljen e tyre dhe i th\u00ebrret ata q\u00eb ta d\u00ebgjojn\u00eb dhe ta ndjekin pas at\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e tij n\u00eb Krishtin.\u00a0<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0\u00a0 Himni i dashuris\u00eb i Sh\u00ebn Pavlit<\/strong><\/p>\n<blockquote><p>\u00a0\u00a0 <strong>Po t\u00eb flisja gjuh\u00ebt e njer\u00ebzve dhe t\u00eb engj\u00ebjve, por t\u00eb mos kisha dashuri, do t\u00eb b\u00ebhesha si nj\u00eb bronz q\u00eb kumbon ose si cimbali q\u00eb ting\u00ebllon. <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 <\/strong><strong>Edhe sikur t\u00eb kisha dhuntin\u00eb e profecis\u00eb, edhe t\u00eb dija t\u00eb gjitha misteret dhe mbar\u00eb shkenc\u00ebn dhe t\u00eb kisha gjith\u00eb besimin sa t\u00eb luaja nga vendi malet, por t\u00eb mos kisha dashuri, nuk jam asgj\u00eb. <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>Edhe sikur t\u00eb ndaja gjith\u00eb pasurit\u00eb e mia p\u00ebr t\u00eb ushqyer t\u00eb varf\u00ebrit dhe ta jepja trupin tim q\u00eb t\u00eb digjej, por t\u00eb mos kisha dashuri, nuk do t\u00eb m\u00eb vlente asgj\u00eb! <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 <\/strong><strong>Dashuria \u00ebsht\u00eb e durueshme; plot mir\u00ebsi; dashuria nuk ka smir\u00eb, nuk v\u00eb n\u00eb dukje, nuk krekoset, nuk sillet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pahijshme, nuk k\u00ebrkon t\u00eb sajat, nuk pezmatohet, nuk dyshon p\u00ebr keq; nuk g\u00ebzohet p\u00ebr padrejt\u00ebsin\u00eb, por g\u00ebzohet me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, i duron t\u00eb gjitha, i beson t\u00eb gjitha, i shpreson t\u00eb gjitha, i mban t\u00eb gjitha. <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>Dashuria nuk ligshtohet kurr\u00eb; por profecit\u00eb shfuqizohen, gjuh\u00ebt pushojn\u00eb dhe njohuria do t\u00eb shfuqizohet, sepse ne njohim pjes\u00ebrisht dhe profetizojm\u00eb pjes\u00ebrisht. Por, kur t\u00eb vij\u00eb p\u00ebrsosm\u00ebria, at\u00ebher\u00eb ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb e pjesshme do t\u00eb shfuqizohet. <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>Kur isha f\u00ebmij\u00eb, flisja si f\u00ebmij\u00eb, mendoja si f\u00ebmij\u00eb, arsyetoja si f\u00ebmij\u00eb; kur u b\u00ebra burr\u00eb, i flaka gj\u00ebrat f\u00ebminore. <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>Tani n\u00eb fakt, ne shohim si n\u00eb pasqyr\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb err\u00ebt, por at\u00ebher\u00eb do t\u00eb shohim faqe p\u00ebr faqe; tashti njoh pjes\u00ebrisht, kurse at\u00ebher\u00eb do t\u00eb njoh thell\u00eb ashtu sikurse njihem. <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>Tani, pra, k\u00ebto tri gj\u00ebra mbeten: besimi, shpresa dhe dashuria; por m\u00eb e madhja nga k\u00ebto \u00ebsht\u00eb dashuria<\/strong> (1 Korinthian\u00ebt 13).<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 I nj\u00eb interesi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb letr\u00ebn e dyt\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 tregimit t\u00eb detajuar t\u00eb aktivitetit t\u00eb Sh\u00ebn Pavlit dhe t\u00eb gjith\u00e7kaje q\u00eb ai kishte duruar p\u00ebr ungjillin e Krishtit, \u00ebsht\u00eb doktrina e apostullit q\u00eb i p\u00ebrket lidhjes s\u00eb t\u00eb krishter\u00ebve me Per\u00ebndin\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet Krishtit dhe Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb n\u00eb Kish\u00eb. Meriton t\u00eb p\u00ebrmendet n\u00eb ve\u00e7anti edhe m\u00ebsimi apostolik rreth r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb shkrimeve p\u00ebr t\u00eb krishter\u00ebt (3-4) dhe m\u00ebsimi rreth ndihmes\u00ebs n\u00eb para p\u00ebr veprimtarin\u00eb e Kish\u00ebs (9).\u00a0Rreshti mbyll\u00ebs i letr\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb Korinthian\u00ebve, i cili, ashtu si t\u00eb gjitha letrat, formojn\u00eb pjes\u00eb t\u00eb leximit t\u00eb Kish\u00ebs, p\u00ebrdoret n\u00eb mesh\u00ebn hyjnore t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse gjat\u00eb kanonit eukaristik.\u00a0<strong>Hiri i Zotit ton\u00eb Jisu Krisht dhe dashuria e Per\u00ebndis\u00eb (Atit) dhe pjes\u00ebmarrja e Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb, qoft\u00eb me ju t\u00eb gjith\u00eb <\/strong>(2 Korinthian\u00ebt13:14)<strong>.<\/strong><\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><em><strong>Galatian\u00ebve<br \/>\n<\/strong><\/em><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Letra e Sh\u00ebn Pavlit drejtuar Galatian\u00ebve, ka shum\u00eb mund\u00ebsi galatian\u00ebve t\u00eb Jugut (Listra, Derbe, Ikonium), \u00ebsht\u00eb d\u00ebrguar nga Antiokia n\u00eb fillim t\u00eb viteve pes\u00ebdhjet\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb let\u00ebr t\u00eb fuqishme, apostulli Pav\u00ebl shpreh zem\u00ebrimin dhe dhembjen e tij t\u00eb thell\u00eb ndaj faktit, se Galatian\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt kishin marr\u00eb ungjillin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb Krishtit prej atij, ishin mashtruar duke praktikuar \u201cnj\u00eb tjet\u00ebr ungjill\u201d i cili m\u00ebsonte se shp\u00ebtimi i njeriut k\u00ebrkonte zbatimin e ritualit t\u00eb ligjit t\u00eb Dhiat\u00ebs s\u00eb Vjet\u00ebr, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe praktik\u00ebn e rrethprerjes.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Zemra e k\u00ebsaj letre drejtuar \u201cGalatian\u00ebve t\u00eb marr\u00eb\u201d (3:1) \u00ebsht\u00eb mbrojtja pa kompromis q\u00eb i b\u00ebn Sh\u00ebn Pavli faktit se ungjilli i tij nuk \u00ebsht\u00eb i tij, por i Krishtit, ungjilli i shp\u00ebtimit, jo nga ligji, por nga hiri dhe besimi n\u00eb Shp\u00ebtimtarin e kryq\u00ebzuar i Cili e jep Shpirtin e Shenjt\u00eb tek t\u00eb gjith\u00eb q\u00eb besojn\u00eb. Apostulli thekson faktin se n\u00eb Krishtin dhe Shpirtin \u00ebsht\u00eb liria nga rob\u00ebria e mishit, nga rob\u00ebria e frym\u00ebrave t\u00eb element\u00ebve t\u00eb universit dhe nga rob\u00ebria e k\u00ebrkesave rituale t\u00eb ligjit, me an\u00eb t\u00eb cilit asnj\u00eb nuk mund t\u00eb shp\u00ebtohet. P\u00ebr Izraelin e Per\u00ebndis\u00eb (6:16) t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, \u00ebsht\u00eb liria e p\u00ebrsosur, bir\u00ebsia hyjnore dhe nj\u00eb krijim i ri. Ata \u201ct\u00eb cil\u00ebt udh\u00ebhiqen nga Shpirti&#8230; nuk jan\u00eb n\u00ebn ligjin\u201d (5:18).<strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Letra e Galatian\u00ebve p\u00ebrfshihet n\u00eb leximet gjat\u00eb liturgjis\u00eb s\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse, me vargjet e famshme t\u00eb kapitullit t\u00eb kat\u00ebrt q\u00eb lexohen n\u00eb Apostullin e Mesh\u00ebs hyjnore t\u00eb Krishtlindjes (4:4-7). Kjo let\u00ebr i jep Kish\u00ebs, gjithashtu vargun q\u00eb k\u00ebndohet n\u00eb procesionin solemn t\u00eb sh\u00ebrbes\u00ebs s\u00eb Pag\u00ebzimit, i cili z\u00ebvend\u00ebson gjithashtu Himnin Trishenjtor n\u00eb Mesh\u00ebn hyjnore t\u00eb festave t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Kish\u00ebs, t\u00eb cilat ishin dikur kremtimet e hyrjes s\u00eb katekumen\u00ebve n\u00eb jet\u00ebn misterore t\u00eb Kish\u00ebs (shih V\u00ebllimi II, <em> Adhurimi<\/em>).<strong>&#8220;Sa u pag\u00ebzuat m\u00eb Krishtin, me Krishtin u vesh\u00ebt&#8221;<\/strong> (Galatian\u00ebt 3:27)<strong>.<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Efesianeve\"><\/span><em><strong>Efesian\u00ebve<\/strong><\/em><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Letra e Sh\u00ebn Pavlit drejtuar Efesian\u00ebve, Filipian\u00ebve dhe Kolosian\u00ebve jan\u00eb quajtur letrat e rob\u00ebris\u00eb, meqen\u00ebse ato mbahen t\u00eb jen\u00eb shkruar nga apostulli prej sht\u00ebpis\u00eb ku mbahej i arrestuar n\u00eb Rom\u00eb, rreth vitit gjasht\u00ebdhjet\u00eb mbas Krishtit. N\u00eb disa burime t\u00eb hershme, letra e Efesian\u00ebve nuk i p\u00ebrmban fjal\u00ebt \u201cq\u00eb jan\u00eb n\u00eb Efes\u201d, duke i b\u00ebr\u00eb disa t\u00eb mendojn\u00eb p\u00ebr letr\u00ebn si nj\u00eb let\u00ebr e p\u00ebrgjithshme p\u00ebr t\u00eb gjitha kishat.\u00a0Q\u00ebllimi i Sh\u00ebn Pavlit n\u00eb letr\u00ebn e Efesian\u00ebve \u00ebsht\u00eb t\u00eb bashk\u00ebndaj\u00eb inteligjencien e tij \u201cn\u00eb misterin e Krishtit\u201d (3:4) dhe \u201cp\u00ebr t\u2019u manifestuar t\u00eb gjith\u00ebve pjes\u00ebmarrjen e misterit, i cili nga epokat m\u00eb t\u00eb lashta qe fshehur n\u00eb Per\u00ebndin\u00eb, i Cili i krijoi t\u00eb gjitha gj\u00ebrat. . .\u201d (3:9). N\u00eb pjes\u00ebn e par\u00eb t\u00eb letr\u00ebs, Apostulli p\u00ebrpiqet t\u00eb p\u00ebrshkruaj\u00eb misterin. Ai p\u00ebrdor shum\u00eb fjal\u00eb n\u00eb fjali t\u00eb gjata, t\u00eb mbingarkuara me mbiemra, n\u00eb orvajtjen p\u00ebr t\u00eb kryer detyr\u00ebn e tij. Edhe duke mos marr\u00eb n\u00eb vler\u00ebsim nj\u00eb linj\u00eb t\u00eb rregullt, pikat kryesore t\u00eb mesazhit jan\u00eb t\u00eb qarta. Plani i Per\u00ebndis\u00eb p\u00ebr Krishtin, para themelimit t\u00eb bot\u00ebs, \u00ebsht\u00eb \u201cti p\u00ebrmbledh\u00eb t\u00eb gjitha n\u00eb Krishtin, edhe ato n\u00eb qiejt edhe ato n\u00eb tok\u00eb\u201d (1:10). Plani \u00ebsht\u00eb kryer n\u00ebp\u00ebrmjet kryq\u00ebzimit, ngjalljes dhe lavd\u00ebrimit t\u00eb Krishtit n\u00eb t\u00eb djatht\u00ebn e Per\u00ebndis\u00eb. Frutat e planit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb falas tek t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit, q\u00eb besojn\u00eb te Zoti, n\u00ebp\u00ebrmjet dhurat\u00ebs s\u00eb lir\u00eb t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, si tek judenjt\u00eb ashtu edhe tek kombet. Ato jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb n\u00eb Nj\u00eb Shpirt t\u00eb Shenjt\u00eb, n\u00eb Nj\u00eb Kish\u00eb t\u00eb Krishtit, \u201ce cila \u00ebsht\u00eb trupi i Tij, plot\u00ebsia e Atij q\u00eb mbush t\u00eb gjitha n\u00eb t\u00eb gjitha\u201d (1:23). N\u00eb Kish\u00ebn e Krishtit, me \u00e7do pjes\u00eb t\u00eb trupit t\u00eb ngjitur s\u00eb bashku dhe q\u00eb funksionon si\u00e7 duhet n\u00eb harmoni dhe unitet, njeriu rritet n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe dashuri <strong>\u201c<\/strong>n\u00eb mas\u00ebn e shtatit t\u00eb plot\u00ebsis\u00eb s\u00eb Krishtit\u201d (4:12-16). Ai fiton hyrjen te Per\u00ebndia At\u00eb me an\u00eb t\u00eb Krishtit n\u00ebp\u00ebr nj\u00eb Frym\u00eb, duke u b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu \u201cnj\u00eb tempull i shenjt\u00eb n\u00eb Zotin&#8230; nj\u00eb banes\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb\u201d (2:18-22), \u201cmbushur me t\u00ebr\u00eb plot\u00ebsin\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb\u201d (3:19).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 N\u00eb pjes\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb letr\u00ebs, Sh\u00ebn Pavli sqaron ngat\u00ebrresat e \u201cmisterit t\u00eb madh &#8230; Krishtit dhe Kish\u00ebs\u201d (5:32). Ai nxit p\u00ebr doktrin\u00eb t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb dhe p\u00ebr dashuri, p\u00ebr nj\u00eb ndryshim t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb jet\u00ebs, p\u00ebr nj\u00eb ndalim t\u00eb plot\u00eb t\u00eb \u00e7do papast\u00ebrtie dhe imoraliteti dhe p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrkushtim t\u00ebr\u00ebsor n\u00eb luft\u00ebn shpirt\u00ebrore. Ai i drejtohet Kish\u00ebs si t\u00eb t\u00ebr\u00eb: burrave dhe grave, prind\u00ebrve dhe f\u00ebmij\u00ebve, zot\u00ebrinj\u00ebve dhe sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebve. Ai i th\u00ebrret t\u00eb gjith\u00eb q\u00eb \u201ct\u00eb vishen me njeriun e ri, t\u00eb krijuar sipas Per\u00ebndis\u00eb n\u00eb drejt\u00ebsin\u00eb dhe shenjt\u00ebrin\u00eb e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs\u201d (4:24).\u00a0Letra e Efesian\u00ebve gjendet n\u00eb leximet liturgjike t\u00eb Kish\u00ebs me vargjet e njohura nga kapitulli i pest\u00eb, q\u00eb lexohen n\u00eb apostullin e kremtimit t\u00eb misterit t\u00eb Martes\u00ebs (5:21-33).<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><em><strong>Filipian\u00ebve<br \/>\n<\/strong><\/em><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Si\u00e7 e kemi p\u00ebrmendur, letra e Sh\u00ebn Pavlit drejtuar Filipian\u00ebve u shkrua gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb burgimit t\u00eb tij n\u00eb Rom\u00eb. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga letrat m\u00eb intime t\u00eb apostullit drejtuar atyre q\u00eb i donte sinqerisht n\u00eb Zotin, atyre q\u00eb ishin bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb besnik\u00eb n\u00eb ungjillin \u201cq\u00eb nga dita e par\u00eb e deri tani\u201d (1:5). N\u00eb k\u00ebt\u00eb let\u00ebr, Sh\u00ebn Pavli tregon ndjenjat m\u00eb vetjake t\u00eb mendjes dhe zemr\u00ebs s\u00eb tij, duke par\u00eb afrimin e mbarimit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij. Ai lavd\u00ebron, gjithashtu, Kish\u00ebn e Filipian\u00ebve si nj\u00eb komunitet i krishter\u00eb model n\u00eb \u00e7do pik\u00ebpamje, duke nxitur dhe frym\u00ebzuar an\u00ebtar\u00ebt e dashur t\u00eb saj, t\u00eb cil\u00ebt ai i quan \u201cg\u00ebzimi dhe kurora ime\u201d (4:1) me lutjet<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cq\u00eb dashuria juaj t\u00eb teproj\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb njohuri dhe n\u00eb \u00e7do dallim<\/strong><strong>\u201d<\/strong> q\u00eb <strong>\u201ct\u00eb dalloni gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb mira dhe q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb jeni t\u00eb past\u00ebr dhe t\u00eb panjoll\u00eb p\u00ebr dit\u00ebn e Krishtit, t\u00eb mbushur me fryte drejt\u00ebsie q\u00eb arrihen me an\u00eb t\u00eb Jisu Krishtit, p\u00ebr lavdi e p\u00ebr l\u00ebvdim t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb\u201d <\/strong> (1:10-11)<strong>.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0 E nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb letr\u00ebn e Filipian\u00ebve, p\u00ebrve\u00e7 p\u00ebrmendjes s\u00eb \u201cpeshkop\u00ebve dhe dhjakon\u00ebve\u201d (1:1), q\u00eb tregon zhvillimin e struktur\u00ebs s\u00eb Kish\u00ebs, \u00ebsht\u00eb pjesa e famshme e Sh\u00ebn Pavlit rreth vet\u00eb-zbrazjes (kenosis) s\u00eb Krishtit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb pjesa e apostullit p\u00ebr festat e Lindjes dhe Fjetjes s\u00eb Hyjlind\u00ebses n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse, dhe q\u00eb e ka ndikuar aq shum\u00eb jet\u00ebn e krishter\u00eb shpirt\u00ebrore, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Rusi.<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0 Kini n\u00eb ju po at\u00eb ndjenj\u00eb q\u00eb ishte n\u00eb Jisu Krishtin, i cili, edhe pse ishte n\u00eb trajt\u00eb Per\u00ebndie, nuk e \u00e7moi si nj\u00eb gj\u00eb ku t\u00eb mbahej fort p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb barabar me Per\u00ebndin\u00eb, por e zbrazi veten e tij, duke marr\u00eb trajt\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtori, e u b\u00eb i ngjash\u00ebm me njer\u00ebzit; dhe duke u gjetur nga pamja e jashtme posi njeri, e p\u00ebruli vetveten duke u b\u00ebr\u00eb i bindur deri n\u00eb vdekje, deri n\u00eb vdekje t\u00eb kryqit. Prandaj edhe Per\u00ebndia e lart\u00ebsoi madh\u00ebrisht dhe i dha nj\u00eb em\u00ebr q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbi \u00e7do em\u00ebr\u2026<\/strong> (2:4-8).<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0 Ashtu si t\u00eb gjitha letrat e tjera Pavliane, letra e Filipian\u00ebve ka vendin e saj n\u00eb leximet normale t\u00eb Kish\u00ebs.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kolosianeve\"><\/span><em><strong>Kolosian\u00ebve<\/strong><\/em><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Besohet se kjo let\u00ebr e Sh\u00ebn Pavlit drejtuar Kolosian\u00ebve, shkruar, si\u00e7 kemi th\u00ebn\u00eb, nga Roma, kishte p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb udh\u00ebzonte n\u00eb ungjillin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb krishter\u00eb, besnik\u00ebt n\u00eb Kolos, p\u00ebrball\u00eb disa m\u00ebsimeve heretike q\u00eb po k\u00ebrc\u00ebnonin komunitetin atje. Duket se ndonj\u00eb form\u00eb gnosticizmi dhe adhurimi engj\u00ebjsh ishte futur n\u00eb Kish\u00ebn e Kolosit.\u00a0Gnosticizmi ishte nj\u00eb herezi e hershme e krishter\u00eb, i cili, n\u00eb t\u00eb gjitha format e tij t\u00eb ndryshme, mohonte mir\u00ebsin\u00eb e materies,\u00a0 realitetit trupor dhe, si pasoj\u00eb: mish\u00ebrimin, kryq\u00ebzimin dhe ngjalljen e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb Krishtit n\u00eb trup njer\u00ebzor. Ai shpiku prej besimit t\u00eb krishter\u00eb nj\u00eb tip filozofie dualiste dhe spiritualiste, e cila pretendonte t\u00eb jepte nj\u00eb njohuri t\u00eb fsheht\u00eb rreth hyjnores n\u00ebp\u00ebrmjet misticizmit intelektual. Gnosa, si fjal\u00eb, do t\u00eb thot\u00eb njohje. N\u00eb letr\u00ebn e Tij, Sh\u00ebn Pavli thekson se ai me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb d\u00ebshiron q\u00eb kolosian\u00ebt<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0 \u201ct\u00eb mbushen me njohjen e vullnetit t\u00eb tij <\/strong>(Per\u00ebndis\u00eb)<strong> me \u00e7do urt\u00ebsi dhe m\u00ebn\u00e7uri frym\u00ebrore\u201d <\/strong>(1:9)<strong>, <\/strong>dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se n\u00eb Krishtin<strong> \u201cjan\u00eb fshehur t\u00eb gjitha thesaret e dituris\u00eb dhe t\u00eb njohjes\u201d <\/strong> (2:3)<strong>. <\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0 Por, kuptimi i v\u00ebrtet\u00eb i ungjillit t\u00eb krishter\u00eb \u00ebsht\u00eb se n\u00eb Krishtin, n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb cilit dhe p\u00ebr t\u00eb cilin t\u00eb gjitha gj\u00ebrat jan\u00eb krijuar (1:16), \u201cbanon trup\u00ebrisht gjith\u00eb plot\u00ebsia e Hyjnis\u00eb\u201d (2:9). Vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet mish\u00ebrimit t\u00eb Krishtit dhe vdekjes s\u00eb Tij n\u00eb kryq dhe ngjalljes s\u00eb Tij, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, iu dha shp\u00ebtimi njer\u00ebzve. Ai jepet n\u00eb Kish\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet pag\u00ebzimit; Kish\u00ebs e cila \u00ebsht\u00eb vet\u00eb \u201ctrupi\u201d i Krishtit (1:24, 2:19).\u00a0K\u00ebshtu, apostulli iu thekson kolosian\u00ebve se Krishti \u00ebsht\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se t\u00eb gjith\u00eb engj\u00ebjt, mbasi \u201ci zhveshi kryesit\u00eb dhe pushtetet (d.m.th. engj\u00ebjt)&#8230; duke triumfuar mbi ata\u201d n\u00eb kryqin (2:15). Prandaj, ai paralajm\u00ebron t\u00eb tregojn\u00eb <strong>kujdes \u201cse mos ndokush u g\u00ebnjen me an\u00eb t\u00eb filozofis\u00eb dhe me mashtrime t\u00eb kota, sipas tradit\u00ebs s\u00eb njer\u00ebzve, sipas elementeve t\u00eb bot\u00ebs dhe jo sipas Krishtit\u201d <\/strong>(2:8)<strong>.<\/strong> Ai paralajm\u00ebron gjithashtu, q\u00eb <strong>\u201caskush t\u00eb mos p\u00ebrvet\u00ebsoj\u00eb prej jush \u00e7mimin me preteks p\u00ebrul\u00ebsie dhe kulti t\u00eb engj\u00ebjve, duke u p\u00ebrzier n\u00eb gj\u00ebra q\u00eb nuk i ka par\u00eb, i fryr\u00eb nga nj\u00eb krenari e kot\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb mendjes s\u00eb tij mishore\u201d <\/strong> (2:18)<strong>.<\/strong>\u00a0\u00a0P\u00ebrmbajtja dhe stili i letr\u00ebs s\u00eb Kolosian\u00ebve \u00ebsht\u00eb i ngjash\u00ebm me at\u00eb t\u00eb Efesian\u00ebve. Duke ndjekur m\u00ebsimet doktrinale t\u00eb letr\u00ebs, p\u00ebrzjerjet shpirt\u00ebrore t\u00eb tyre p\u00ebr besimtar\u00ebt shpjegohen me nxitje morale p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb jetuar sipas Krishtit dhe n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb plot\u00eb ndaj Atij. Ashtu si letrat e tjera t\u00eb Sh\u00ebn Pavlit, letra e Kolosian\u00ebve lexohet n\u00eb radh\u00ebn e saj n\u00eb sh\u00ebrbesat liturgjike t\u00eb Kish\u00ebs.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><em><strong>Thesalonikasve<br \/>\n<\/strong><\/em><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi pranohet se dy letrat e Sh\u00ebn Pavlit drejtuar Thesalonikasve jan\u00eb letrat e para t\u00eb apostullit, dhe jan\u00eb gjithashtu, dokumentat e shkruara m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb shkrimeve t\u00eb Dhiat\u00ebs s\u00eb Re. Ka mund\u00ebsi t\u00eb jen\u00eb d\u00ebrguar nga Korinthi, nga fundi i viteve dyzet, n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb raportit t\u00eb sjell\u00eb nga Timotheu se kishin filluar disa v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb Kish\u00ebn e Selanikut rreth ardhjes s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb Krishtit dhe ngjalljes s\u00eb t\u00eb vdekurve. \u00a0N\u00eb t\u00eb dyja letrat e Thesalonikasve, Sh\u00ebn Pavli p\u00ebrs\u00ebrit t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn doktrin\u00eb. Ai nxit nj\u00eb pal\u00ebkundshm\u00ebri plot durim t\u00eb besimit dhe dashuri dhe sh\u00ebrbim t\u00eb vazhduesh\u00ebm ndaj Zotit dhe v\u00ebllez\u00ebrve p\u00ebrball\u00eb shum\u00eb mundimeve dhe persekutimeve q\u00eb po hasnin besnik\u00ebt. Ai siguron se Zoti do t\u00eb vij\u00eb \u201csi nj\u00eb vjedh\u00ebs nat\u00ebn\u201d (1 Thesalonikasve 5:2) kur t\u00eb plot\u00ebsohen t\u00eb gjitha sulmet satanike kund\u00ebr besimit. Por, nd\u00ebrkoh\u00eb t\u00eb krishter\u00ebt duhet t\u00eb vazhdojn\u00eb \u201cduke punuar shtruar\u201d (2 Thesalonikasve 3:12) pa panik apo frik\u00eb, dhe pa p\u00ebrtes\u00eb ose plog\u00ebshti n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn disa kan\u00eb r\u00ebn\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb besimit t\u00eb tyre n\u00eb ardhjen e shpejt\u00eb t\u00eb Zotit.\u00a0N\u00eb lidhje me ngjalljen e t\u00eb vdekurve, apostulli m\u00ebson se ashtu si Jisui u ngjall me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, po ashtu do t\u00eb ngjallen t\u00eb gjith\u00eb \u201cata q\u00eb kan\u00eb fjetur\u201d (1 Thesalonikasve 4:14).<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0 Sepse Zoti Vet\u00eb do t\u00eb zbres\u00eb nga qielli&#8230; dhe ata q\u00eb vdiq\u00ebn n\u00eb Krishtin do t\u00eb ngjallen t\u00eb par\u00ebt; pastaj ne t\u00eb gjall\u00ebt, q\u00eb do t\u00eb kemi mbetur, do t\u00eb rr\u00ebmbehemi bashk\u00eb me ata nd\u00ebr ret\u00eb, p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb para Zotit n\u00eb aj\u00ebr, dhe k\u00ebshtu do t\u00eb jemi p\u00ebrher\u00eb bashk\u00eb me Zotin<\/strong> (1 Thesalonikasve 4:16-17)<strong>.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>E t\u00ebr\u00eb kjo pjes\u00eb (1 Thesalonikasve 4:16-17) \u00ebsht\u00eb apostulli q\u00eb lexohet n\u00eb sh\u00ebrbes\u00ebn e t\u00eb vdekurit n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse. T\u00eb dyja letrat drejtuar Thesalonikasve p\u00ebrfshihen n\u00eb leximet liturgjike gjat\u00eb vitit kishtar.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><em><strong>Timotheut<br \/>\n<\/strong><\/em><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Letrat e Sh\u00ebn Pavlit drejtuar Timotheut dhe Titit quhen letrat pastorale. Ndon\u00ebse disa studiues bashk\u00ebkohor\u00eb i konsiderojn\u00eb k\u00ebto letra si dokumente t\u00eb fillimit t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb dyt\u00eb, kryesisht, p\u00ebr shkak se ato paraqesin nj\u00eb pamje t\u00eb zhvilluar t\u00eb Kish\u00ebs, Tradita e Kish\u00ebs Orthodhokse i shikon k\u00ebto si letra autentike t\u00eb Sh\u00ebn Pavlit, shkruar gjat\u00eb arrestimit sht\u00ebpiak n\u00eb Rom\u00eb, gjat\u00eb fillimit t\u00eb viteve gjasht\u00ebdhjet\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb par\u00eb.\u00a0T\u00eb dyja letrat e Timotheut jan\u00eb t\u00eb ngjashme n\u00eb p\u00ebrmbajtje, duke patur t\u00eb nj\u00ebjtin q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar\u201csesi duhet t\u00eb sillesh n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb kisha e Per\u00ebndis\u00eb s\u00eb gjall\u00eb, shtylla dhe mb\u00ebshtetja e t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs\u201d (1 Timotheut 3:15).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 N\u00eb letr\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb t\u00eb Timotheut, Sh\u00ebn Pavli nxit \u201cbirin e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb besim\u201d (1:2), i cili ishte n\u00eb Efes, p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb \u201cluftimin e mir\u00eb, duke pasur besim dhe nd\u00ebrgjegje t\u00eb mir\u00eb\u201d (1:18-19). Ai thekson q\u00eb t\u00eb b\u00ebhen lutje n\u00eb Kish\u00eb \u201cp\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit\u201d (2:1) dhe q\u00eb\u00a0 t\u00eb ruhet dhe t\u00eb p\u00ebrhapet \u201cdoktrina e mir\u00eb\u201d, sidomos n\u00eb koh\u00ebt e v\u00ebshtir\u00ebsive dhe t\u00eb r\u00ebnies nga besimi i v\u00ebrtet\u00eb (4:6, 6:3). N\u00eb letr\u00ebn, apostulli i k\u00ebshillon t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebr besimin dhe sjelljen e p\u00ebrshtatshme t\u00eb krishter\u00eb, duke i dh\u00ebn\u00eb k\u00ebshill\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, si profesionale ashtu edhe vetjake, bashk\u00ebpun\u00ebtorit t\u00eb tij Timothe, t\u00eb cilin e k\u00ebshillon q\u00eb t\u00eb mos e l\u00ebj\u00eb pas dore dhurat\u00ebn q\u00eb ka marr\u00eb \u201cme v\u00ebnien e duarve nga ana e pleq\u00ebsis\u00eb\u201d mbi at\u00eb (4:14).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Pjesa m\u00eb e madhe e letr\u00ebs s\u00eb par\u00eb drejtuar Timotheut p\u00ebrshkruan me imt\u00ebsi k\u00ebrkesat p\u00ebr sh\u00ebrbesat pastorale t\u00eb peshkopit, dhjakonit dhe presviterit (priftit apo plakut), dhe jep udh\u00ebzime t\u00eb ve\u00e7anta n\u00eb lidhje me t\u00eb vejat dhe skllev\u00ebrit. Rregullat q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me sh\u00ebrbesat pastorale kan\u00eb mbetur n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse dhe jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb rregullat e saj kanonike.\u00a0I nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb letr\u00ebn e par\u00eb t\u00eb Timotheut \u00ebsht\u00eb pohimi i Sh\u00ebn Pavlit p\u00ebr m\u00ebkatshm\u00ebrin\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e lutjeve parakungimore t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse.<\/p>\n<blockquote><p>\u00a0 \u00a0 <strong>Kjo fjal\u00eb \u00ebsht\u00eb e sigurt\u00eb e denj\u00eb p\u00ebr t\u2019u pranuar plot\u00ebsisht, q\u00eb Krishti erdhi n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar m\u00ebkatar\u00ebt, nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt un\u00eb jam i pari <\/strong>(1 Timotheut 1:15)<strong>.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0 N\u00eb letr\u00ebn e tij t\u00eb dyt\u00eb te Timotheu, Sh\u00ebn Pavli p\u00ebrs\u00ebri e nxit \u201cbirin e dashur\u201d p\u00ebr t\u00eb \u201cngjallur dhurat\u00ebn e Per\u00ebndis\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb ty me an\u00eb t\u00eb v\u00ebnies s\u00eb duarve t\u00eb mia\u201d (2 Timotheut 1:2,6). Ai thekson nevoj\u00ebn absolute p\u00ebr \u201cdoktrin\u00eb t\u00eb mir\u00eb\u201d n\u00eb Kish\u00eb, duke thirrur p\u00ebr nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb vendosur kund\u00ebr \u201ct\u00eb ndyrave fjal\u00eb t\u00eb kota\u201d dhe q\u00eb \u201ct\u00eb mos hahen kot me fjal\u00eb\u201d (2:14,16), sidomos, gjat\u00eb \u201ckoh\u00ebve t\u00eb v\u00ebshtira\u201d kur ungjilli \u00ebsht\u00eb sulmuar nga njer\u00ebz \u201cmendjeprishur dhe t\u00eb paprovuar n\u00eb bes\u00eb\u201d, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb vet\u00ebm \u201cbes\u00ebmir\u00eb n\u00eb dukje, por mohues t\u00eb fuqis\u00eb s\u00eb saj\u201d (3:1-8). Ashtu si n\u00eb letr\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb, apostulli p\u00ebrmend n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb besnik\u00ebri t\u00eb pal\u00ebkundur ndaj shkrimeve (3:15).\u00a0Shprehja e Sh\u00ebn Pavlit n\u00eb k\u00ebt\u00eb let\u00ebr, q\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit e Kish\u00ebs t\u00eb jen\u00eb \u201cshpjegues t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs\u201d (2:15), \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb lutja liturgjike zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse p\u00ebr peshkop\u00ebt e saj.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Titit\"><\/span><em><strong>Titit<\/strong><\/em><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Letra e Sh\u00ebn Pavlit drejtuar Titit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb version m\u00eb i shkurt\u00ebr i dy letrave t\u00eb tij drejtuar Timotheut. Autori skicon k\u00ebrkesat morale p\u00ebr peshkop\u00ebt n\u00eb Kish\u00eb dhe e nxit bariun q\u00eb gjithmon\u00eb\u201ct\u00eb m\u00ebsoj\u00eb ato q\u00eb p\u00ebrkojn\u00eb me doktrin\u00ebn e sh\u00ebndosh\u00eb\u201d (1:9, 2:1). Aty tregohet sesi duhet t\u00eb sillen udh\u00ebheq\u00ebsit dhe an\u00ebtar\u00ebt besnik\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs.\u00a0Pjes\u00eb nga letra e Titit rreth shfaqjes s\u00eb <strong>\u201chirit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb\u2026 q\u00eb sjell shp\u00ebtim p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit&#8230; me an\u00eb t\u00eb larjes s\u00eb rilindjes dhe t\u00eb rip\u00ebrt\u00ebritjes s\u00eb Frym\u00ebs s\u00eb Shenjt\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn e derdhi me dor\u00eb t\u00eb hap\u00ebt mbi ne, me an\u00eb t\u00eb Jisu Krishtit, Shp\u00ebtimtarit ton\u00eb\u201d <\/strong>(2:11-3:7) p\u00ebrb\u00ebn leximin e apostullit n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse p\u00ebr fest\u00ebn e Epifanis\u00eb.\u00a0Duke folur n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, secila nga letrat pastorale \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb leximin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb apostullit n\u00eb Kish\u00eb. Ato lexohen gjat\u00eb vitit kishtar para fillimit t\u00eb Kreshm\u00ebs s\u00eb Madhe.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><em><strong>Filimonit<br \/>\n<\/strong><\/em><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 N\u00eb letr\u00ebn e tij drejtuar Filimonit, shkruar gjat\u00eb burgimit t\u00eb tij n\u00eb Rom\u00eb, Sh\u00ebn Pavli i k\u00ebrkon \u201cbashk\u00ebpun\u00ebtorit t\u00eb tij t\u00eb dashur\u201d (1:1) q\u00eb ta pranoj\u00eb skllavin e arratisur Onesim, i cili \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i krishter\u00eb, \u201cjo m\u00eb si skllav, por si nj\u00eb v\u00eblla t\u00eb dashur&#8230; sipas mishit dhe n\u00eb Zotin\u201d (16). Ai i k\u00ebrkon Filimonit ta pres\u00eb at\u00eb \u201csi t\u00eb isha vet\u00eb\u201d (17) dhe \u00ebsht\u00eb gati t\u00eb paguaj \u00e7far\u00ebdo borxhi q\u00eb mund t\u00eb kishte pasur ai ndaj t\u00eb zotit t\u00eb tij.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hebrenjve\"><\/span><em><strong>Hebrenjve<\/strong><\/em><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 Pothuaj asnj\u00eb nga studiuesit bashk\u00ebkohor\u00eb t\u00eb Shkrimit t\u00eb Shenjt\u00eb nuk mendon se Sh\u00ebn Pavli \u00ebsht\u00eb autori i letr\u00ebs s\u00eb Hebrenjve. \u00c7\u00ebshtja e autor\u00ebsis\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb letr\u00ebs ishte n\u00eb diskutim qysh her\u00ebt n\u00eb Tradit\u00ebn e Kish\u00ebs me konsensusin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm se frym\u00ebzimi dhe doktrina e letr\u00ebs \u00ebsht\u00eb pa dyshim e Sh\u00ebn Pavlit, por ndoshta shkruesi i letr\u00ebs ishte ndonj\u00eb nga nx\u00ebn\u00ebsit e Sh\u00ebn Pavlit. Letra datohet n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb par\u00eb dhe zakonisht n\u00eb Kish\u00eb lexohet si letra e \u201capostullit t\u00eb sh\u00ebnjt\u00eb Pav\u00ebl\u201d.\u00a0Letra e Hebrenjve fillon me nj\u00eb m\u00ebsim t\u00eb qart\u00eb rreth\u00a0 hyjnis\u00eb s\u00eb Krishtit, duke cil\u00ebsuar se Per\u00ebndia, i Cili <strong>\u201cshum\u00eb her\u00eb dhe n\u00eb shum\u00eb m\u00ebnyra&#8230; u foli et\u00ebrve\u201d<\/strong> dhe s\u00eb fundi <strong>\u201cna<\/strong><strong>ka folur k\u00ebto dit\u00eb me an\u00eb t\u00eb Birit, t\u00eb cilin e b\u00ebri trash\u00ebgimtar t\u00eb t\u00eb gjitha gj\u00ebrave, me an\u00eb t\u00eb t\u00eb cilit e krijoi dhe gjith\u00ebsin\u00eb\u201d<\/strong> (1:1-2).<\/p>\n<blockquote><p>\u00a0 \u00a0 <strong>Ai<\/strong>, (Biri i Per\u00ebndis\u00eb)<strong> duke qen\u00eb shk\u00eblqimi i lavdis\u00eb s\u00eb tij dhe vula e qenies s\u00eb tij <\/strong>(ose personit)<strong> dhe duke i mbajtur t\u00eb gjitha me fjal\u00ebn e fuqis\u00eb s\u00eb tij <\/strong>(1:3)<strong>.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0 Krishti, Biri hyjnor i Per\u00ebndis\u00eb, u b\u00eb njeri si \u201capostull dhe kryeprift i rr\u00ebfimit ton\u00eb\u201d (3:1), \u201cBariu i madh i dh\u00ebnve\u201d (13:20), \u201ckreu dhe plot\u00ebsonj\u00ebsi i besimit\u201d (12:2), t\u00eb cilin Per\u00ebndia e d\u00ebrgoi \u201ct\u00eb provonte vdekjen p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit\u201d (2:9).<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u00a0 \u00a0\u00a0 &#8230; Ai u b\u00eb pjes\u00ebtar n\u00eb po ato gj\u00ebra<\/strong> (n\u00eb mishin dhe gjakun njer\u00ebzor),<strong> q\u00eb t\u00eb shkat\u00ebrronte, me an\u00eb t\u00eb vdekjes, at\u00eb q\u00eb ka pushtetin e vdekjes, dometh\u00ebn\u00eb djallin, edhe t\u00eb \u00e7lironte t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb nga frika e vdekjes i ishin n\u00ebnshtruar rob\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn&#8230; t\u2019u ngjante n\u00eb \u00e7do gj\u00eb v\u00ebllez\u00ebrve, q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb ishte i m\u00ebshirsh\u00ebm e kryeprift besnik n\u00eb ato q\u00eb i p\u00ebrkasin Per\u00ebndis\u00eb, p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb pajtim p\u00ebr m\u00ebkatet e popullit. Sepse, duke qen\u00eb se ai vet\u00eb hoqi kur u tundua, mund t\u2019u vij\u00eb n\u00eb ndihm\u00eb atyre q\u00eb tundohen <\/strong>(2:14-18)<strong>.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0 Tema kryesore e letr\u00ebs s\u00eb Hebrenjve \u00ebsht\u00eb krahasimi i flijimit t\u00eb Krishtit me flijimet e prift\u00ebrinjve t\u00eb Dhiat\u00ebs s\u00eb Vjet\u00ebr. Prift\u00ebrinjt\u00eb e Dhiat\u00ebs s\u00eb Vjet\u00ebr b\u00ebnin vazhdimisht flijime kafsh\u00ebsh p\u00ebr vete dhe p\u00ebr m\u00ebkatet e popullit, duke hyr\u00eb n\u00eb shenjt\u00ebroren e Tempullit t\u00eb Jerusalemit. Krishti b\u00ebn flijimin e p\u00ebrsosur dhe t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm t\u00eb Vetvetes mbi kryq, nj\u00eb her\u00eb e p\u00ebrgjithmon\u00eb, p\u00ebr m\u00ebkatet e popullit dhe jo p\u00ebr Vetveten, duke hyr\u00eb n\u00eb shenjt\u00ebroren qiellore, jo t\u00eb b\u00ebr\u00eb me dor\u00eb, \u201cp\u00ebr t\u00eb dal\u00eb tani p\u00ebrpara Per\u00ebndis\u00eb p\u00ebr ne\u201d (9:24). Ky \u00ebsht\u00eb flijimi i p\u00ebrkryer dhe p\u00ebrmbush\u00ebs i kryepriftit t\u00eb p\u00ebrkryer t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, i Cili ishte parafiguruar n\u00eb personin e mistersh\u00ebm t\u00eb Melkisedekut, n\u00eb Dhiat\u00ebn e Vjet\u00ebr, si edhe prift\u00ebrin\u00eb rituale t\u00eb Levit\u00ebve n\u00ebn ligjin e vjet\u00ebr, i cili ishte \u201chije e t\u00eb mirave q\u00eb kishin p\u00ebr t\u00eb ardhur\u201d dhe akoma jo \u201cfigur\u00ebn vet\u00eb t\u00eb gj\u00ebrave\u201d (10:1; shih Zanafilla 14; Eksodi 29; Levitiku 16; Psalmi 110).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 N\u00ebp\u00ebrmjet flijimit t\u00eb p\u00ebrkryer t\u00eb Krishtit, besimtar\u00ebt marrin ndjes\u00ebn e m\u00ebkateve dhe \u201cb\u00ebhen t\u00eb p\u00ebrsosur\u201d (11:40), duke u udh\u00ebhequr dhe drejtuar nga Vet\u00eb Per\u00ebndia, i Cili jep Shpirtin e Tij t\u00eb Shenjt\u00eb q\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet vuajtjeve t\u00eb tyre n\u00eb imitimin e Krishtit, Populli i Tij \u201ct\u00eb b\u00ebhet pjes\u00ebtar\u00eb n\u00eb shenjt\u00ebrin\u00eb e Tij\u201d (12:10). Kjo kryhet, edhe nj\u00eb her\u00eb akoma, jo nga veprat rituale t\u00eb ligjit i cili \u201cnuk mbaroi asnj\u00eb lloj pune\u201d (7:19), por me an\u00eb t\u00eb besimit n\u00eb Per\u00ebndin\u00eb, pa t\u00eb cilin \u201c\u00ebsht\u00eb e pamundur t\u2019i p\u00eblqesh Atij\u201d (11:6). \u00a0Letra e Hebrenjve, e cila lexohet n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse n\u00eb Mesh\u00ebn hyjnore gjat\u00eb Kreshm\u00ebs s\u00eb Madhe, mbaron me thirrjen e autorit ndaj t\u00eb gjith\u00ebve q\u00eb t\u00eb jemi mir\u00ebnjoh\u00ebs, sepse kemi <em><strong>\u201cmarr\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e patundur\u201d<\/strong><\/em> dhe t\u2019i <em><strong>\u201csh\u00ebrbejm\u00eb Per\u00ebndis\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00eblqyeshme, me nderim dhe me frik\u00eb; sepse Per\u00ebndia yn\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zjarr q\u00eb t\u00eb p\u00ebrpin\u201d <\/strong>(12:28-29)<strong>. <\/strong><\/em>Ai th\u00ebrret, gjithashtu p\u00ebr dashuri, besim, past\u00ebrti, bujari, fuqi, bindje dhe g\u00ebzim nd\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb besojn\u00eb n\u00eb<em><strong>\u201cJisu Krishtin <\/strong>(q\u00eb)<strong> \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb dje, sot e p\u00ebrjet\u00eb\u201d <\/strong>(13:8)<strong>.<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Letrat e Sh\u00ebn Pavlit \u00a0 \u00a0 \u00a0Kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb letra, t\u00eb quajtura gjithashtu epistola, t\u00eb cilat i p\u00ebrcaktohen apostullit Pav\u00ebl, p\u00ebrfshihen n\u00eb shkrimet e shenjta t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Dhiat\u00ebs s\u00eb Re. Do t\u2019i v\u00ebrejm\u00eb k\u00ebto sipas rendit n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ato jan\u00eb vendosur n\u00eb Shkrimin e Shenjt\u00eb dhe lexuar n\u00eb vitin liturgjik t\u00eb Kish\u00ebs. Roman\u00ebve \u00a0 \u00a0 Letra e Roman\u00ebve u shkrua nga Sh\u00ebn Pavli prej Korinthit<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22505,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","inline_featured_image":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[41,132],"tags":[2053,1083],"class_list":["post-1825","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-besimi-orthodhoks","category-iii-dhiata-e-re-d98","tag-besimi-orthodhoks","tag-dhiata-e-re"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Letrat e Sh\u00ebn Pavlit - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit \u00a0 \u00a0 \u00a0Kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb letra, t\u00eb quajtura gjithashtu epistola, t\u00eb cilat i p\u00ebrcaktohen apostullit Pav\u00ebl, p\u00ebrfshihen n\u00eb shkrimet e shenjta t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Dhiat\u00ebs s\u00eb Re. Do t\u2019i v\u00ebrejm\u00eb k\u00ebto sipas rendit n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ato jan\u00eb vendosur n\u00eb Shkrimin e Shenjt\u00eb dhe lexuar n\u00eb vitin liturgjik t\u00eb Kish\u00ebs. Roman\u00ebve \u00a0 \u00a0 Letra e Roman\u00ebve u shkrua nga Sh\u00ebn Pavli prej Korinthit\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-11-06T12:40:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-02-26T10:52:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ap-pavlos-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"320\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kisha Orthodhokse\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kisha Orthodhokse\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kisha Orthodhokse\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86\"},\"headline\":\"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit\",\"datePublished\":\"2012-11-06T12:40:04+00:00\",\"dateModified\":\"2022-02-26T10:52:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/\"},\"wordCount\":5586,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ap-pavlos-2.jpg\",\"keywords\":[\"besimi orthodhoks\",\"Dhiata e Re\"],\"articleSection\":[\"Besimi Orthodhoks\",\"III - Dhiata e Re\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/\",\"name\":\"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ap-pavlos-2.jpg\",\"datePublished\":\"2012-11-06T12:40:04+00:00\",\"dateModified\":\"2022-02-26T10:52:03+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ap-pavlos-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ap-pavlos-2.jpg\",\"width\":320,\"height\":450},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/\",\"name\":\"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Fqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Kisha Orthodhokse\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","og_description":"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit \u00a0 \u00a0 \u00a0Kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb letra, t\u00eb quajtura gjithashtu epistola, t\u00eb cilat i p\u00ebrcaktohen apostullit Pav\u00ebl, p\u00ebrfshihen n\u00eb shkrimet e shenjta t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Dhiat\u00ebs s\u00eb Re. Do t\u2019i v\u00ebrejm\u00eb k\u00ebto sipas rendit n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ato jan\u00eb vendosur n\u00eb Shkrimin e Shenjt\u00eb dhe lexuar n\u00eb vitin liturgjik t\u00eb Kish\u00ebs. Roman\u00ebve \u00a0 \u00a0 Letra e Roman\u00ebve u shkrua nga Sh\u00ebn Pavli prej Korinthit","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/","og_site_name":"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","article_published_time":"2012-11-06T12:40:04+00:00","article_modified_time":"2022-02-26T10:52:03+00:00","og_image":[{"width":320,"height":450,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ap-pavlos-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Kisha Orthodhokse","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Kisha Orthodhokse","Est. reading time":"21 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/"},"author":{"name":"Kisha Orthodhokse","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86"},"headline":"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit","datePublished":"2012-11-06T12:40:04+00:00","dateModified":"2022-02-26T10:52:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/"},"wordCount":5586,"publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ap-pavlos-2.jpg","keywords":["besimi orthodhoks","Dhiata e Re"],"articleSection":["Besimi Orthodhoks","III - Dhiata e Re"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/","name":"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit - Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ap-pavlos-2.jpg","datePublished":"2012-11-06T12:40:04+00:00","dateModified":"2022-02-26T10:52:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#primaryimage","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ap-pavlos-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/ap-pavlos-2.jpg","width":320,"height":450},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/2012\/11\/06\/letra-e-shen-pavlit\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Letrat e Sh\u00ebn Pavlit"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/","name":"Kisha Orthodh\u03bfkse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Fqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86","name":"Kisha Orthodhokse","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Kisha Orthodhokse"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1825","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1825"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1825\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58262,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1825\/revisions\/58262"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22505"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}