English (US)ShqipGreek
Doli në qarkullim gazeta "Ngjallja" e muajit Shtator 2014.
Doli në qarkullim gazeta "Ngjallja" e muajit Shtator 2014. Në këtë numër do të lexoni:

-    Dashuri pa fund e pa kufi – nga Kryepiskopi i Tiranës, Durrësit dhe i Gjithë Shqipërisë † Anastasi.

 
-    200 afrikanë pagëzohen orthodhoksë.
 
-    U kremtua me një Liturgji Hyjnore të kryer nga Sinodi i Shenjtë 300-vjetori i lindjes së Shenjtorit – nga Th. Dh.
 
-    Kometë në kupën e qiellit - Imzot Kristofori, Kryepiskopi i parë kanonik i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.
 
-    Shkolla dhe vatra besimi – nga Dr. Dion Tushi.
 
-    Deklaratë për shtyp e Komitetit Shtetëror për Kultet.
 
-    Bashkëpunim i ngrohtë në këta 23 vjet - Thoma Dhima, Kryeredaktor i gazetës “Ngjallja”.
 
-    Filloi viti i ri shkollor në shkollat parauniversitare të Kishës sonë.
 
-    Kampe të shumta për fëmijë në të gjitha dioqezat.
 
-    Fjalë të arta - Atë Simeon Arvaniti (1901-1988).
 
-    Të pavërtetat e përsëritura nuk mund të bëhen të vërteta – nga Andon (Merdani), Episkopi i Krujës.
 
-    Filloi ndërtimi i serrave të përfitueseve të projektit “Nisma të qëndrueshme ekonomike”.
 
-    Kisha ofron antidotin për zgjidhjen e krizës sonë ekologjike.
 
-    Nga vizita e Papa Françeskut në vendin tonë.
U MBLODH ASAMBLEJA KLERIKO-LAIKE E KISHËS ORTHODHOKSE AUTOQEFALE TË SHQIPËRISË

  

 KISHA ORTHODHOKSE AUTOQEFALE E SHQIPËRISË

NJOFTIM PËR SHTYP

U MBLODH ASAMBLEJA KLERIKO-LAIKE E KISHËS ORTHODHOKSE AUTOQEFALE TË SHQIPËRISË

Brenda një klime vëllazërore, më 26 dhe 27 shtator 2014, në ambientet e Manastirit të Ri të Shën Vlashit, nën kryesimin e Fortlumturisë së Tij, Kryepiskopit të Tiranës, Durrësit dhe të Gjithë Shqipërisë, Anastasit, u mblodh Asambleja Kleriko-Laike e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë. Mbledhja e saj parashikohet nga Statuti i Kishës. Në punimet e saj, morën pjesë më shumë se 200 anëtarë nga Kryepiskopata dhe tri Mitropolitë (24 klerikë dhe 24 laikë nga secila mitropoli; 8 burra, 8 gra dhe 8 të rinj), si dhe bashkëpunëtorë, të cilët diskutuan në mbledhjen e anëtarësisë dhe në grupe pune çështje që kanë lidhje me jetën e Kishës, duke bërë dhe propozime për ecurinë e saj në shoqërinë e sotme shqiptare.

Boshti kryesor i Asamblesë ishte referati i Kryepiskopit Anastas, me temë “Tradita dhe vizioni i bashkekzistencës paqësore të komuniteteve fetare në Shqipëri”, i cili në përfundim të fjalës së tij theksoi: “Ajo që kërkohet nuk është thjesht tolerancë fetare, pranim i thjeshtë, shmangie e fesë nga acarime të ndryshme, por diçka më pozitive. Respekt i ndërsjellë dhe mirëkuptim, reciprocitet, bashkëpunim krijues në qëllime të përbashkëta humanitare dhe vigjilim në ruajtjen e ekosistemit të rajonit. Përpjekje e qëndrueshme për harmoni shoqërore, dashuri autentike e shprehur në vepër. “Ai që do Perëndinë, nuk mundet që të mos e dojë edhe çdo njeri si veten e tij” (Shën Maksim Konfesori)”. 

Në mbledhjen e anëtarësisë u mbajtën edhe këto referate: 1. “Roli i komunitetit orthodhoks në pavarësinë dhe stabilizimin e shtetit shqiptar”, nga prof. dr. Arqile Berxoli; 2. “Censusi i vitit 2011 i popullsisë së Shqipërisë”, nga prof. dr. Ilia Telo; 3. “Kontributi i Kishës Orthodhokse në shoqërinë shqiptare”, nga prof. dr. Gjergji Pendavinji; 4. “Përballimi i sulmeve kundër Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë”, nga Orfea Beci dhe 5. “Nektar Terpo, pararendës i Shën Kozma Etolosit dhe vlerat që kultivoi komuniteti orthodhoks”, nga prof. asc. dr. Vasil Tushi.

Më tej, në punimet në grupe, nën drejtimin e hirësive, Mitropolitit të Beratit Ignatit, të Korçës Joanit, të Gjirokastrës Dhimitrit dhe të Episkopit të Apollonisë Nikolla, diskutimet vunë në dukje përpjekjet e qarqeve të ndryshme, që duan të godasin përparimin e dukshëm të Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë dhe detyrën e intelektualëve të shfaqin të vërtetën. Në mënyrë të veçantë u theksua detyrimi i pjesëmarrjes aktive të klerikëve dhe të laikëve në veprën e saj edukuese, duke respektuar karakterin multifetar të shoqërisë shqiptare. Paralelisht me punimet e Ansamblesë, anëtarët e saj u njohën me programet e Kishës në sektorët e arsimit dhe shëndetit, që lidhen me dëshminë bashkëkohore të Orthodhoksisë në shoqërinë shqiptare.

Asambleja Kleriko-Laike u dha rastin anëtarëve të saj të ndërgjegjësohen për përgjegjësinë e tyre në përparimin e Kishës, 23 vite pas ringritjes nga themelet të saj dhe të theksojnë edhe një herë unitetin e pazgjidhshëm të anëtarëve të Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

Tiranë 29 shtator 2014

(Zyra e Shtypit e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë)

 

 

Përfundoi ndërtimi i serave të përfitueseve të projektit “Fuqizimi i grave nëpërmjet nismave të qëndrueshme ekonomike” në komunën Shushicë, Elbasan!
   Të përzgjedhura mes 60 konkurrueseve, në projektin e financuar nga USAID dhe Assist Impact dhe zbatuar nga Zyra Diakonia Agapes (Shërbimi i Dashurisë), e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë, 20 gra banore të komunës Shushicë, kanë përfunduar procesin e ndërtimit të serave, që ishte edhe faza finale e projektit. Skuadra përgjegjëse për ndërtimin e serave nisi punën që prej fillimit të muajit gusht dhe përfundoi serat për gratë banore të fshatrave Mlizë, Shelcan dhe Shushicë.

   Ndërtimi i serave përbën finalizimin e përpjekjeve të nisura në janar të këtij viti me takimet ndërgjegjësuese mbi barazinë gjinore, të cilat mblodhën së bashku më shumë se 240 gra dhe burra në disa takime, ku u diskutua për çështje sociale me ndikim të madh në shoqëri, si të drejtat e njeriut, dhuna në familje, barazia gjinore dhe mobilizimi i komunitetit. Takimet vijuan më pas me aftësimin dhe trajnimin e grave për kultivimin e perimeve në fusha të hapura dhe sera dhe aftësimin e tyre për marketingun dhe shitjen e prodhimeve, paraqitjen e një plani biznesi personal, dhe përzgjedhjen e tyre.

   I gjithë projekti synonte përfshirjen sa më të madhe të pjesëmarrësve, jo vetëm grave por edhe burrave, në secilin prej aktiviteteve. Kjo zgjedhje u bë nga Diakonia Agapes bazuar në përvojën e saj shumëvjeçare me projekte në Shushicë dhe duke njohur nevojat dhe potencialin e kësaj zone dhe banorëve të saj. Ajo që u vu re ishte angazhimi i madh, motivimi dhe kontributi financiar në këtë nismë, e cila do të krijojë mundësinë që 20 gra, 20 familje, jo vetëm të ndërtonin sera të reja (duke shtuar me 1800 m2 sipërfaqjen me sera në Shushicë), por edhe të rrisin në këtë mënyrë prodhimin bujqësor dhe të ardhurat e familjeve. Me anë të këtij projekti synohet edhe siguria e produkteve të kultivuara nga fermeret, ndaj ato u trajnuan edhe mbi rregullat e përdorimit të pesticideve dhe helmeve të ndryshme gjatë kultivimit të prodhimeve bujqësore. Mbështetja ishte e madhe edhe nga pushteti lokal i komunës Shushicë, si dhe specialistët e bujqësisë të kësaj komune.

   Ky projekt u hartua duke u bazuar në nevojat e banorëve të Shushicës, duke pasur parasysh vështirësitë që hasen nga gratë dhe vajzat atje kur ato përpiqen për të rritur kontributin në familje dhe komunitet, duke mposhtur pengesat sociale dhe ekonomike për to. Këto 20 nisma të reja do të shërbejnë si shembuj pozitivë të potencialit që kanë gratë dhe vajzat, të cilat janë padyshim bashkë-kontribuese në rritjen e mirëqenies së familjes dhe komunitetit ku ato jetojnë.

 

 
Klerikët orthodhoksë shqiptarë u japin përgjigje sajesave paradoksale
- Përgjigje ndaj shkrimeve të pavërteta me autor z.Pëllumb Xhufi të botuara në gazetën "Dita" -
 
Artikull i botuar dt. 25/09/2014, në gazetën "Dita", fq.9
 
 
    Z. Kryeredaktor,
 
   Në intervistën dhënë në gazetën tuaj, të dt. 3 shtator 2014, z. Xhufi, duke vazhduar polemikën e tij të dhunshme kundër Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë, kundër Shën Kozmait dhe Kryepiskopit Anastas, arriti deri në atë pikë sa të mbështesë pohimin, se “me z.Janullatos në krye të KOASH-it, qarqet nacionaliste greke dhe Agimi i Artë paskan sajuar edhe një tjetër casus belli kundër Shqipërisë”. Këto janë sa fantazime të çuditshme aq edhe “profeci” qesharake! Gjatë gjithë 23 viteve që Kryepiskopi jeton bashkë me ne, flet, shkruan dhe përpiqet për bashkëjetesën paqësore midis njerëzve dhe dy vendeve tona, Shqipërisë dhe Greqisë, për mirëkuptimin e ndërsjellë. Me të vërtetë, ai është një urë miqësie midis popujve. Jemi edhe ne qytetarë shqiptarë, shumica moshatarë me z. Xhufi, klerikë të Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë dhe, duke shprehur mendimet dhe ndjenjat e të gjithë klerit orthodhoks, ndiejmë nevojën për të dëshmuar publikisht eksperiencën tonë.
 
   Z. Xhufi përpiqet ta paraqesë kryepiskopin si gjoja“nacionalist”, madje e lidh atë me Agimin e Artë. Këto janë akuza krejtësisht të pabaza. Kryepiskopi iu kundërvu nga vitet e para çdo lloj prirjeje nacionaliste dhe është bërë shënjestra e qarqeve ekstremiste nacionaliste si të Greqisë ashtu edhe të Shqipërisë. Me fjalë dhe me vepra, ai mbështet gjithmonë pajtimin e popujve, detyrimin për mirëkuptimin dhe respektin e ndërsjellë dhe veçanërisht miqësinë shqiptaro-greke dhe ecurinë e përbashkët. Në librat, në intervistat, në artikujt e tij nuk ekziston as edhe fraza më e vogël nacionaliste. Që nga vitet ‘70, kur z. Xhufi me kolegët e tij, organizonin së bashku persekutimet ateiste ndaj fesë në Shqipëri, episkopi Anastas Janullatos, atëherë profesor ii Universitetit të Athinës, merrte pjesë në organizma botërorë për dialogun midis feve, në përpjekjen për bashkëjetesën paqësore të popujve të mbarë botës. Përkundrazi, sa herë që z. Xhufi shfaqet në televizor dhe në shtypin e shkruar është e qartë frazeologjia e tij nacionaliste, toni i tij nënçmues dhe arrogant kundër fqinjëve, kundër çdo personi që ka lidhje me Greqinë.
 
   Për më tepër, ai shprehet se “ne të gjithë jemi dëshmitarë të gjuhës së intolerancës e të urrejtjes që vetë Hirësia e tij përdor....”. Por, se kush është ai që përdor gjuhën e intolerancës dhe të urrejtjes këtë e tregojnë ato që kanë shkruar secili. Çdo njeri objektiv, po të dojë, është i lirë të kërkojë në mijërat e faqeve të librave dhe fjalimeve të Kryepiskopit Anastas dhe nuk do të gjejë kurrë fraza intolerance dhe urrejtjeje. Përkundrazi, edhe lexuesi më i thjeshtë, me shikimin e parë që do t’u bëjë teksteve të z. Xhufi, s’do ta ketë të vështirë të konstatojë se janë të mbushura përplot me intolerancë dhe jerm shpifës.
 
   Z. Xhufi në vitet e fundit, në mënyrë inatçore përpiqet me fjalë dhe vepra të shtrembërojë fjalët dhe veprën e Kryepiskopit tonë dhe, direkt ose jo, sulmon Kishën Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë. Kryepiskopi ynë, siç është e njohur, me durim e ka shmangur përmendjen e emrit të shpifësit. Por, kur shpifjet e z. Xhufi u shtrinë edhe kundër shenjtorëve të Kishës dhe konkretisht kundër Shën Kozmait, si një udhëheqës i përgjegjshëm fetar Kryepiskopi, u detyrua të denoncojë përpjekjen për tjetërsimin e historisë, të mbështesë popullin orthodhoks, të demaskojë metodën tinëzare të minimit të autoritetit të Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë dhe për rrjedhojë, minimin e bashkëjetesës harmonike midis feve në Shqipëri. Kryepiskopi ishte i detyruar të rikujtonte se personi që bënte akuza kundër Kishës Orthodhokse për nga tradita bën pjesë në një tjetër fe dhe se nga ana tjetër kishte marrë pjesë në propagandën antifetare të sistemit ateist. 
 
   Zoti Xhufi ripërtyp kohë pas kohe, shpifjet të cilat janë sajuar me një mënyrë që është fare e qartë, si p.sh. për çështjen e zgjedhjes së Kryepiskopit. Ata që janë të interesuar për të vërtetën le të shikojnë librin e Kryepiskopit Anastas“Ringritja e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë 1991-2012”, Tiranë 2013, ku parashtrohen të gjitha dokumentet zyrtare dhe burimet përkatëse. Asnjë primat orthodhoks nuk do të kishte mundur të qëndronte për njëzet e tre vite si i pari i një Kishe, pa kryer të gjithë procedurën e zgjedhjes së tij dhe pa konsensusin e të gjitha Kishave Orthodhokse të botës. Sa herë që zoti Xhufi ngatërrohet në çështje theologjike dhe kishtare, që i njeh në mënyrë sipërfaqësore, kalon caqet e seriozititetit. Rikujtojmë teorinë e tij të gabuar në lidhje me Sinodin e Parë Ekumenik dhe përgjigjen shteruese, që i hodhi poshtë tërësisht tezat e tij, të cilën e botoi një koleg i yni, atë Spiro Katundi nga Korça (Gazeta Shqiptare dt. 25 shtator 2013).
 
   Ai vazhdon të përsërisë ngjarje, mite mjerane, të cilat i ka krijuar ambienti i tij dhe që janë rrëzuar prej shumë kohësh. P.sh. midis të tjerave, shkruan se “karriera e tij tashmë e gjatë në krye të KOASH-it është shënjuar nga incidente, që kanë prekur keq ndjeshmërinë e shqiptarëve...”.  Por e vërteta është krejt ndryshe, Kryepiskopi nuk kishte as lidhjen më të vogël me Kosinën, ndërsa në rastin e të ndjerit Aristotel Guma, bëri thjesht një thirrje publike për qetësimin e gjakrave dhe të situatës së krijuar në atë zonë. Sa i takon çështjes së Kosovës, është diçka që dihet prej të gjithëve, se Kryepiskopi Anastas vuri në lëvizje të gjitha njohjet e tij në Këshillin Botëror të Kishave dhe në Konferencën e Kishave të Evropës për të ndihmuar dhe për t’iu gjendur pranë mbi 30.000 refugjatëve të luftës nga Kosova (jo-orthodhoksë). Kryepiskopi theksoi me forcë se “vaji i fesë nuk duhet të përdoret për të ndezur më tej zjarrin e luftës, por për të shëruar plagët, për të lehtësuar shpirtrat dhe për të pajtuar popujt”. Ne e kujtojmë fare mirë faktin se ai vetë rendi duke bërë me qindra kilometra, me mjete të ndryshme, për të parë dhe për të vizituar qendrat e strehimit për refugjatët, duke ofruar me fisnikëri dhe dashuri të pashtirur ushqime, rroba, medikamente etj., duke u përpjekur në këtë mënyrë të lehtësonte dhimbjen e tyre.
 
   Por aty ku z. Xhufi i kapërcen të gjithë kufijtë e mirësjelljes është kur përpiqet t’i japë Kryepiskopit leksione për sjelljen e tij dhe kur flet me nënçmim për “mjedisin e tij kulturor”. Duket se z. Xhufi mendon se kemi harruar se: “mjedisi i tij kulturor” ishte grupimi i tij ateist-dogmatik, që shkeli për dekada të gjitha liritë në Shqipëri. Siç është e njohur kaloi 40 vitet e para të jetës si bir i dashur i familjes diktatoriale. Sa i takon rrugëtimit të Kryepiskopit, ai është i njohur në enciklopeditë botërore dhe në libra të veçanta, në artikuj të ndryshëm në shumë gjuhë. Jetoi gjithnjë në një ambient dhe vend të lirë demokratik, është një njeri ekumenik që ka marrë pjesë aktive në mjedise pankristiane dhe ndërfetare me kërkesa të larta, duke fituar respektin botëror me mendimin, praninë dhe kontributin e tij. Prandaj atë e kanë nderuar jo vetëm grekët dhe shqiptarët, por edhe përfaqësues nga e tërë bota (është zgjedhur president i Këshillit Botëror të Kishave dhe president nderi i organizatës më të madhe ndërfetare të botës “Fetë për Paqen”). Ai është shpallur Doktor Honoris Causa nga 16 universitete të vendeve të ndryshme. Për autoritetin e tij ndërkombëtar ka folur në intervista të ndryshme në median e shkruar dhe vizive Hirësia e Tij, Mitropoliti i Korçës Joani (gazeta“Java”, dt. 12 janar 2012, gazeta “Illyria”, dt. 28 dhjetor 2013, në televizionet “Top Channel”, “Ora Neës”, etj.), si edhe të gjithë klerikët e Kryepiskopatës në përgjigjen që dhanë ndaj sulmit që një parti politike i bëri Kryepiskopit (www.balkanweb.com, dt. 28.12.2012).
 
   Të gjithë ne, që e kemi ndjekur nga afër, e njohim shumë mirë që gjatë këtyre 23 viteve, ai ka bashkëndarë vështirësitë dhe dhimbjet e popullit të thjeshtë shqiptar, duke shkuar edhe në fshatrat më të largët, për të mbështetur besimin, dashurinë, faljen dhe vëllazërimin. U përpoq të krijonte një kler orthodhoks të edukuar, shkolloi dhe dorëzoi mbi 150 klerikë qytetarë shqiptarë, restauroi mbi 60 monumente kulture, rindërtoi me dhjetëra kisha të shkatërruara dhe ndërtoi rreth 150 kisha të reja. Ndërtoi dhe organizoi me dhjetëra shkolla dhe konvikte të të gjitha niveleve, hapi qendra mjekësore, kontribuoi në zhvillimin rural me hapjen e rrugëve, ndërtimin e ujësjellësve. Ndihmoi në vitet e vështira të vendit mijëra shqiptarë pas asnjë dallim fetar, me ushqime, veshmbathje, ilace. Bëhet fjalë për gjëra që mund të vërtetohen dhe janë të prekshme, vetëm disa njerëz me paragjykime nuk duan ta shikojnë këtë vepër. Të gjitha këto janë absolutisht të provuara. Për të gjitha këto, ne orthodhoksët e Shqipërisë (e shumë njerëz të bindjeve të tjera fetare), e rrethojmë me respekt të thellë, me dashurinë tonë të sinqertë dhe me mirënjohjen tonë.
 
   Zoti Xhufi, siç është e njohur bën pjesë sa i takon traditës së tij, në një fe tjetër dhe ka bindjet e tij fetare dhe ideologjike. Sigurisht, që nuk e akuzojmë për këtë fakt. Është e drejta e çdo qytetari shqiptar, që sipas Kushtetutës të ketë bindjet e tij personale. Kryepiskopi Anastas këmbëngul se të gjithë ne kemi detyrimin të duam dhe të respektojmë çdo person njerëzor, pavarësisht bindjeve ideologjike. Por z. Xhufi duhet ta kuptojë se nuk është e mundur që ne ta pranojmë atë si gjykatës, analist, udhërrëfyes dhe historian të Kishës sonë Orthodhokse. Gjithashtu, ai nuk zotëron asnjë pushtet të flasë në emrin e popullit shqiptar, duke theksuar “ne shqiptarët”. Është më se e qartë, se ai nuk përfaqëson qindra mijë orthodhoksët besimtarë shqiptarë, por përfaqëson vetëm veten e tij dhe ata që kanë të njëjtat ide me atë, të cilët kanë nostalgji ende për epokën e shkuar, por jo popullin shqiptar. Ashtu siç është e pamundur të shkatërrojë dikush duke hedhur baltë Katedralen e mrekullueshme, që Kryepiskopi i dhuroi vendit tonë,  po njësoj e ka të pamundur z. Xhufi me shkrimet e tij tendencioze të zvogëlojë veprën e madhe të Kryepiskopit Anastas dhe mbi realitetin historik, që të gjithë ne e njohim.
 
   Duke ju falenderurar për botimin,
 
   Episkopi i Apollonisë Nikolla Hyka (Sh. Vlash) // Protopresviter Aleksandër Petani (Shkodër) // Protopresviter Ilia Kotnani (Korçë) // Ikonom Aleks Ndoni (Tiranë) // Ikonom Gjerasim Çakalli (Durrës) // Atë Petraq Simsia (Berat) // Atë Petraq Thanasi (Kavajë) // Atë Stavri Çipi (Elbasan)// Atë Vasil Skordileva (Devoll) // Atë Romano Tralo (Këlcyrë) // Atë Kostandin  Prifti (Vlorë) // Atë Theodhori Nikolla (Gjirokastër) // Protopresviter Pandelejmon Mitro (Sarandë)       
 
 
 
Filloi viti i ri shkollor në shkollat parauniversitare të Kishës sonë
   Arsimimi dhe edukimi i brezit të ri ka qenë gjithmonë ndër synimet kryesore të kontributit të Kryepiskopit Anastas gjatë këtyre viteve. Ndër veprimet e para që kreu sapo erdhi si Ekzark Patriarkal ishte hapja e një shkolle për klerikët, që ata të kishin nivelin e duhur arsimor përballë sfidave të kohës dhe të përgatiteshin në Shqipëri. Që nga ajo kohë, gjithmonë me kujdesin e tij të veçantë dhe me mundësitë që ai krijoi u hapën një sërë qendrash edukimi, duke nisur nga arsimi parashkollor, ai parauniversitar e deri tek arsimi i lartë.
 
   Më 15 shtator, nisën procesin mësimor edhe institucionet e arsimit parauniversitar të ngritura nga Kisha jonë. Të parat i hapën dyert 21 përkujdesjet ditore të fëmijëve. Në Tiranë, kopshti filloi në mjediset e reja moderne, pranë shkollës “Protagonistët”, një investim që ka rritur sa kapacitetet pritëse, duke parë kërkesat e shumta aq edhe ka krijuar kushte të shkëlqyera për vogëlushët. Kjo krijoi mundësinë që të shtohej edhe një klasë e re parashkollore.
 
   Të gjitha shkollat janë të pajisura me personel të kualifikuar dhe kanë gjithë kabinetet, mjediset sportive dhe ambientet e nevojshme për zhvillimin e një procesi mësimor cilësor. Në të gjitha shkollat nxënësit janë pajisur me libra dhe mjete didaktike. Nivelin në rritje të këtyre shkollave e dëshmojnë  dhe kërkesat e shumta për t’i frekuentuar, aq sa kthehen mbrapsht nxënës për mungesë vendi. Një dëshmi e nivelit të mësimdhnënies në to janë dhe rezultatet e mira që kanë pasur nxënësit në provimet e maturës, ku duhet veçuar rezultati i nxënësit Ledio Karaj, i shkollës së mesme kishtare “Kryqi i Nderuar” në Sukth, i cili në provimin e Historisë mori 99.9 pikë, duke dalë më i miri në vend. Apo i nxënësve të shkollës së mesme profesionale “Apostull Pavli”, në Mesopotam, të cilët dolën më të mirët në provimin e matematikës për zonën juglindore të vendit.
 
   Vitin e ri shkollor e nisën edhe fëmijët dhe të rinjtë që ndjekin mësimet në institucionet arsimore që Kryepiskopi Anastas ka themeluar dhe i mbështet në funksionin e tyre në zona të Mitropolisë së Shenjtë të Gjirokastrës. Ecuria e mirë e tyre ka krijuar tanimë besimin e komuniteteve lokale dhe prandaj numri i familjeve që i besojnë arsimimin e fëmijëve të tyre institucioneve të arsimit parashkollor, nëntë vjeçar dhe të mesëm të Fondacionit “Frymë Dashurie” edhe në Gjirokastër është vit pas vit në rritje. Mitropoliti i Gjirokastrës pas Liturgjisë Hyjnore që u krye në kishëzën e shkollës së mesme kishtare “Kryqi i Nderuar”, e cila edhe kremtonte një ditë më parë, kreu ajasmën dhe u foli nxënësve, mësuesve dhe gjithë të pranishmëve, duke iu përcjellë edhe përshëndetjet, urimet dhe këshillat nxitëse të Fortlumturisë së Tij.
 
   Në të gjithë vendin hapën sërish dyert për të pritur nxënësit këto institucione arsimore parauniversitare të hapura nga Kisha jonë: Shkolla 9-vjeçare dhe liceu shqiptaro - amerikan “Protagonistët”, në Tiranë; dy shkolla 9-vjeçare shqiptaro - greke, “Frymë Dashurie”, pranë kishës së Shën Gjergjit, në Durrës dhe në Gjirokastër; shkollat e mesme kishtare “Kryqi i Nderuar” në Gjirokastër dhe në  Sukth, Durrës, shkolla e mesme profesionale “Apostull Pavli”, në fshatin Mesopotam të Delvinës.
Kampe të shumta për fëmijë në të gjitha dioqezat
     Kisha Orthodhokse ka për bazë mësimin e Krishtit, të Kishës së Hershme dhe të etërve të saj që i dhanë rëndësi të madhe mësimdhënies së fëmijëve dhe edukimit të tyre që në moshë të vogël. Krishti vetë tha: “Lërini fëmijët e vegjël të vijnë tek unë dhe mos i pengonisepse e tyre është mbretëria e Perëndisë” (Mk. 10:14).Tek Fjalët e Urta 22:6 thuhet: “Mësoji fëmijës rrugën që duhet të ndjekë, dhe ai nuk do të largohet prej saj edhe kur të plaket”. Ndaj, Kryepiskopi Anastas jo vetëm që i mbështet të gjitha aktivitetet e fëmijëve nga ana financiare, por edhe thekson rëndësinë e edukimit të krishterë të fëmijëve që në moshë të vogël dhe të rolit që duhet të luajnë familjet.
 
     Kisha jonë zhvillon një numër të madh projektesh vjetore me fëmijët dhe gjithë qëllimi i këtyre aktiviteteve është rritja sa më e shëndetshme e fëmijëve, argëtimi i tyre dhe zhvillimi i vlerave që në moshë të hershme. Veprimtari të tilla u zhvilluan veçanarisht edhe gjatë periudhës së pushimeve verore. Departamenti i edukimit të krishterë në Akademinë Teologjike, në kompleksin manasterial të Shën Vlashit, Durrës, Zyra e Katekizmit dhe ajo e Fëmijëve në Kryepiskopatë, duke bashkëpunuar me priftërinjtë e kishave përkatëse, katekistët dhe vullnetarët, bënë të mundshëm zhvillimin e një sërë kampesh në zona të ndryshme.
 
     Kështu, Departamenti i edukimit të krishterë në Shën Vlash së bashku me studentët e Akademisë Teologjike dhe me vullnetarë të kishave, zhvilluan kampe fëmijësh në Shën Vlash, Rushkull dhe Durrës, ku morën pjesë rreth 90 fëmijë. Tema e kampit ishte: “Lajmi i mirë dhe shenjtorët e Shqipërisë”. Në këto kampe fëmijët mësuan edhe më shumë mbi jetën e shenjtorëve tanë si Shën Asti, Shën Vlashi, Shën Joan Vladimiri, Shën Kozmai etj. Programi konsistonte në lutje, këngë, lojëra, punëdore, biseda shpirtërore dhe sociale në grupe. Çdonjëri nga grupet pati mundësinë që të shkonin në një pelegrinazh në Ardenicë, ku fëmijët shoqërosheshin edhe nga prindërit.
 
     Zyra qendrore e Fëmijëve zhvilloi kampe në Qendrën Thavor në Shkozë, në Bathore, në Kishën “Ungjillëzimi i Perëndilindëses” dhe në Kishën e Shën Prokopit në Tiranë, në Kavajë dhe në Sukth. Në to morën pjesë rreth 190 fëmijë dhe temat e kampeve ishin “Liturgjia Hyjnore” dhe “Unë jam qytetar i Mbretërisë së Perëndisë”.
 
     Programi ishte mjaft i larmishën dhe fëmijët morën pjesë në lojëra në grupe të vogla dhe në grupe të mëdha, mësuan këngë të reja me lëvizje, zhvilluan punën e dorës, morën pjesë në bisedat shpirtërore dhe sociale. Dëgjuan mbi jetën e Krishtit dhe paravolitë dhe gjithashtu, mësuan mbi rëndësinë e mistereve të shenjta.
 
     Zyra e Katekizmit zhvilloi kampe në një sërë zonash të ndryshme, si në Librazhd, Kuqan, Kryezjarr, Shtërrmen, Gjinar, Shelcan dhe fshatrat përreth. Kampe u zhvilluan edhe në Shën Joan Vladimir, në Fikas, në Gramsh, në Grabovë, në Kishën e Shën Nikollës dhe të Shën Thanasit, në Elbasan, në zonën e Porcelanit, në Tiranë etj. Në të gjitha këto kampe morën pjesë rreth 700 fëmijë.
 
     Temat e kampeve ishin të ndryshme dhe programi lidhej me atë që kishte përzgjedhur secili kamp. Të tilla ishin: “Liturgjia Hyjnore”, “Zoti është bashkë me ne”, “Të doni njëri-tjetrin ashtu si Perëndia na deshi ne” dhe “Perëndia është dashuri”. Programi përbëhej nga një sërë aktivitetesh. Fëmijët morën pjesë në lojëra të ndryshme sportive, mësuan këngë dhe tropare të reja, zhvilluan punën e dorës, morën pjesë në konkurse të ndryshme në lidhje me besimin, ishin pjesë e bisedave shpirtërore dhe sociale, morën pjesë në ekskursione. Në këto kampe disa nga fëmijët u pagëzuan dhe u bënë anëtarë të Kishës. Stafi kreu edhe vizita në familje të ndryshme të fëmijëve duke i inkurajuar familjarët të jenë pjesë e kishës dhe e mistereve të saj.  
 
      Aktivitetet e fëmijëve vazhdojnë, por tashmë nuk zhvillohen më kampe, por aktivitetet vjetore, pasi Kisha jonë çdo javë zhvillon veprimtari të larmishme për fëmijë.
 
 
 

 

Reagim i Kishës Orthodhokse ndaj deklaratës së Nikolla Markut në prag të vizitës së Papës

 

Përpjekje mjerane për të prishur atmosferën e mikpritjes dhe harmoninë fetare

 

- Reagim i Kishës Orthodhokse ndaj deklaratës së Nikolla Markut në prag të vizitës së Papës -

Siç kemi deklaruar, ardhja e Papa Françeskut I në vendin tonë është më se e mirëpritur dhe vazhdim i një tradite marrëdhëniesh të shkëlqyera. Dhe jo vetëm midis të krishterëve. Që nga rikthimi i lirisë fetare, komunitetet fetare themelore, myslimanët, orthodhoksët, katolikët, dhe bektashinjtë, kanë kultivuar jo thjesht një tolerancë fetare dhe mirëkuptim, por diçka më të rëndësishme: respektin e ndërsjellë, reciprocitetin, bashkëpunimin krijues: fakt që ka ndihmuar më në përgjithësi rrugëtimin paqësor dhe zhvillimin e vendit. Jo rastësisht, para vizitës në Shqipëri, Papa do të deklaronte se “ata kanë qenë në gjendje të krijojnë një “qeveri të unitetit kombëtar” mes myslimanëve, orthodhoksëve dhe katolikëve dhe një këshill ndërfetar që ka ndihmuar shumë dhe që është i balancuar. Kjo është harmoni fetare.” Eshtë pikërisht kjo vlerë unike që populli ynë ka kultivuar në shekuj, që tashmë po përmendet si dëshmia më e rëndësishme që mund t’i japë Evropës dhe botës, duke e renditur me dinjitet krah vendeve më të qytetëruara.

Por, për fat të keq, disa media u përdorën për t’i dhënë zë dhe figurë në disa ekrane dhe gazeta një individi nga Elbasani, të vetëshpallur prift, që përdhos çdo ditë shërbesat e shenjta ortodokse, që flet marrëzira e gënjeshtra kundër shenjtorëve, kanoneve të shenjta dhe klerikëve e Kishave Orthodhokse, që mbeshtetet nga qarqe të errëta antitëkrishtera dhe antiortodokse, që duan të nxisin përçarje e dasi midis shqiptarëve (ai nuk njihet dhe pranohet si klerik nga asnjë Kishë Orthodhokse apo e krishterë në botë dhe as nga besimet e tjera apo shteti).

Orthodhoksët e Shqipërisë e kanë shprehur gjithnjë dhe në të gjitha mënyrat e mundshme, edhe në çaste kritike, se janë të bashkuar rreth kryebariut të tyre, Kryepiskopit Anastas, i cili njihet dhe nderohet jo vetëm nga Kishat Orthodhokse, por edhe nga të gjitha Kishat e Krishtera dhe më gjerë nga besimet e tjera (ndër të tjera ai është President Nderi i “Fetë për Paqen”, organizata më e madhe ndërfetare në botë) dhe distancohen nga qëndrime dhe deklarata të tilla.

Takimet e kontaktet e Kishës sonë me hierarkinë Kishës Katolike kanë qenë të shpeshta dhe në raste veprimtarish të përbashkëta të panumurta, brenda dhe jashtë vendit. “Marrëdhëniet vëllazërore midis katolikëve dhe orthodhoksëve janë frymëzim për gjithë popullin shqiptar, dhe dëshmojnë se për të krishterët është e mundur që të jetojnë në harmoni...”, - do të deklaronte Papa Benedikti XVI, më 4 dhjetor 2011, gjatë vizitës zyrtare të Kryepiskopit Anastas në Vatikan. Kjo marrëdhënie është e përbërë nga nisma e takime të shumta, që fillojnë nga takimet personale dhe njohja e Fortlumturisë së Tij, Anastasit me Papa Gjon Palin, në takimet e shumta ndërkombëtare të iniciuara në emër të paqes dhe bashkëjetesës paqësore midis feve e deri te nismat e përbashkëta këtu në vend, si Shoqëria Biblike Ndërkonfesionale dhe Këshilli Ndërfetar i Shqipërisë, takimet e shumta, pjesëmarrja në shërbesat e njëri-tjetrit në rastet e rëndësishme etj. Kryepiskopi Anastas ka pasur korrespondencë personale me Papa Franceskun, që nga dita e  zgjedhjes së tij, ashtu si në këta 22 vjet, ka pasur korrespondencë të pasur me Papa Gjon Palin II, me  Papa Benediktin XVI.

Sigurisht, që vizita e Papës do ndihmojë në vënien në dukje edhe më mirë të kësaj harmonie të pashoqe dhe do t’i sfumojë qëndrimet e tilla keqdashëse.

Tiranë, 13. 09. 2014

Zyra e Shtypit

e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë

 

 

Të pavërtetat e përsëritura nuk mund të bëhen të vërteta.
- Të pavërtetat e përsëritura nuk mund të bëhen të vërteta -
 
Artikull i Episkopit të Krujës, Hirësi Andon Merdani, botuar në Gazetën Shqip, dt. 08.09.2014, fq.8.
 
   Kohë mbas kohe opinionit publik i imponohet një debat me akuza e shpifje të rëndomta, deri në qesharake, në lidhje me figurën e Kryepiskopit Anastas, njëherësh dhe kreu i Kishës Orthodhokse në Shqipëri. Në të shumtën e rasteve, ato vijnë nga individë të cilët as nuk e njohin atë personalisht, as nuk i përkasin besimit ortodoks e aq më pak të jenë besimtarë praktikantë të këtij besimi. Ky fenomen krijon një shqetësim të vazhdueshëm për besimtarët dhe klerikët ortodoksë, pasi opinioni publik manipulohet, duke i paraqitur një realitet i cili nuk ekziston brenda Kishës Orthodhokse. Ndonëse jemi përgjigjur vazhdimisht, shumë e shumë herë këtyre akuzave të padrejta, vala e sulmeve dhe e shpifjeve nuk ka ndaluar.
 
   Madje, sa herë që ka pasur ngjarje të gëzuara dhe të rëndësishme për Kishën Orthodhokse, jemi përballur me përbaltjen e veprës dhe punës së Kishës dhe të Kryepiskopit, duke e spostuar vëmendjen nga ngjarje kryesore dhe duke përsëritur akuza të padrejta, si për shembull ngjarja historike e Shenjtërimit të Katedrales “Ngallja e Krishtit”, në qendër të Tiranës. Ajo ishte një nga evenimentet më të rëndësishme në historinë e pasdiktaturës për Kishën Orthodhokse këtu në Shqipëri. Ky eveniment tërhoqi interesin dhe vëmendjen e gjerë të opinionit publikut, si brenda ashtu edhe jashtë vendit, me pjesëmarrjen në festime të pjesës më të madhe të Krerëve të Kishave Orthodhokse simotra në të gjithë botën, por fatkeqësisht, për disa njerëz dhe grupe, një ngjarje e tillë duhej të zbehej e të shpërqendrohej vëmendja nga një festim i përligjur për të gjithë të krishterët ortodoks këtu në vend dhe më gjerë.
 
   Së fundi, më ra rasti të lexoj replikën e z. Nexhat Merxhushi, ndaj një artikulli të gazetës greke “Kathimerini”, publikuar në gazetën “Shqip”, dt. 6 shtator 2014, me titull: “Papagalli Ximas dhe harmonia fetare”. Në këtë artikull autori përpiqet të radhisë edhe një herë të gjitha akuzat e mundshme ndaj Kryepiskopit Anastas, si dhe të përbaltë punën dhe kontributin e tij në ringritjen e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë nga gërmadhat, ku e kishte lënë regjimi i egër komunist. Është për të ardhur keq që këto sulme dhe akuza, krejtësisht të padrejta dhe të pavërteta dhe me një mllef të pajustifikuar, i prezantohen lexuesve.
 
   Nga që do kërkonte shumë hapësirë për t’ju përgjigjur të gjitha akuzave të vjetra e të pabaza, të cilave iu jemi përgjigjur vazhdimisht, do të ndalesha vetëm në disa prej tyre, pasi në gjykimin tim ato janë jo vetëm të pasakta dhe të pavërteta, por edhe të rrezikshme dhe për këtë arsye dhe në respekt të informimit të saktë të lexuesve nuk mund të lihen pa iu përgjigjur;
 
   Në replikën e tij me gazetarin ai akuzon në mënyrë të drejtpërdrejtë Kryepiskopin Anastas, ku shkruan: “Mund të konsiderohet nacionalizëm e islamizëm pse duam të flitet shqip në kishat tona? Mund të flitet për ekstremizëm islamik kur komuniteti mysliman në Shqipëri nuk ka reaguar në asnjë rast të vetëm kundër Janullatosit, kur ai ka provokuar rëndë këtë komunitet, duke zhvarrosur eshtra myslimanësh, apo kur pjesëtarëve të këtij komuniteti u ka ndërruar fenë në mënyrën më djallëzore e cinike, duke shfrytëzuar varfërinë dhe mjerimin e tyre?!”
 
   E para, nuk është aspak e vërtetë që në kishat ortodokse nuk flitet shqip, me përjashtim të vendbanimeve me shumicë minoritare. E dyta, artikullshkruesi kërkon të implikojë në mënyrë të padrejtë dhe manipulative Kryepiskopin Anastas në një ngjarje mediatike, ku prania e priftit ortodoks që kryen shërbesën e përshpirtjes gjatë zhvarrimit, detyrë kjo e çdo kleriku kur i kërkohet, iu dha në atë kohë me të padrejtë ngjyrime dhe skenare nga më të çuditshmet, të cilat nga hetimet e prokurorisë u faktuan si të pabaza. Autori gjithashtu përpiqet të përfshijë në këtë argument edhe Komunitetin Mysliman të Shqipërisë, duke nxitur keqkuptime. Së treti, të gjitha pagëzimet që janë kryer nga ana e klerikëve ortodoksë gjatë këtyre viteve, i konsideron dhunim të të drejtës së besimit ndaj atyre që ai i quan të besimit mysliman, që iu paskan “ndërruar fenë”, madje edhe në mënyrë “djallëzore e cinike”!!!
 
   Madje shpesh herë akuzat arrijnë nivelin e qesharakes. Ja një ndër akuzat që s’ishte dëgjuar deri më tani. “Janullatosi dhe pasuesit e tij përdorën “armën e intrigës së famshme greke”, siç thotë Konica. U arrit deri aty sa u hodh në erë natën “Shtëpia e Kulturës dhe e Flamurit” në Korçë, e Themistokli Gërmenjit, e cila gjet gurë mbi gurë në mëngjesin e 11 gushtit 2012.” Kjo akuzë nuk ka as edhe një lidhje me Kryepiskopin ose me Kishën dhe as me ortodoksinë, siç u pasqyrua edhe nga media në ato ditë.
 
   Si artikullshkruesi, ashtu edhe çdokush që mendon se për çështjet e fesë dhe të besimit ka tagrin të lëshojë akuza dhe etiketime të këtij niveli, duhet të kenë parasysh se vendi ynë vërtet gëzon harmoni fetare dhe për këtë mburremi, ashtu siç edhe ai vetë përpiqet të argumentojë, por të ofendosh dhe të shtrembërosh punën e klerikëve ortodoksë në Shqipëri, si fushatë në ndërrimin e fesë ndaj atyre që nuk i përkasin besimit ortodoks është shumë, madje tepër e rrezikshme. Gjithashtu, të përbuzësh dhe ironizosh ata besimtarë që kanë marrë pagëzimin e shenjtë, është në të njëjtën mënyrë e rrezikshme dhe diskriminuese për dinjitetin e tyre njerëzor. Si një bari shpirtëror i kësaj grigje, më duhet t’ju them se është tërësisht i papranueshëm dhe i patolerueshëm formulimi i tezave të tilla dhe t’i paraqisni ato si ‘mbrojtje’ ndaj atyre që janë pagëzuar, duke ndërhyrë drejtpërdrejtë në çështje të besimit, si dhe të pacënueshmërisë të së drejtës kushtetuese të çdo individi për të zgjedhur lirshëm dhe pa frikë besimin e tij ose saj.
 
   Gjithashtu, përpjekja për të përfshirë në këto akuza edhe Komunitetin Mysliman, ose grupim tjetër fetar, është sa keqdashëse aq edhe e rrezikshme. Nga krahu tjetër, Komunitetet Fetare në Shqipëri pa përjashtim, kanë treguar vazhdimisht se nuk mund të bien preh e nxitjeve dhe provokimeve të tilla, të cilat cenojnë atë për të cilën duam t’i tregojmë të tjerëve se në Shqipëri me të vërtetë ekziston toleranca dhe harmonia ndërfetare. Një kontribut të pamohueshëm në këtë harmoni ka padyshim edhe Kryepiskopi Anastas, si drejtues i Komunitetit Ortodoks, i cili për mesazhet, iniciativat dhe pjesëmarrjen e tij është vlerësuar si brenda ashtu edhe jashtë vendit. Dhe për hir të këtij kontributi ai është zgjedhur president nderi i organizatës më të madhe ndërfetare në botë “Fetë për Paqen”, me qendër në New Yorkdhe nuk ka kurrsesi si të jetë ashtu siç ju kërkoni ta përcaktoni, se “nuk i ka interesuar ndonjëherë harmonia fetare në Shqipëri”.
 
   Vepra e Kryepiskopit Anastas në ringritjen e Kishës Orthodhokse në Shqipëri, si asnjëherë tjetër në historinë e saj, është një kontribut i pamohueshëm dhe historik dhe i njohur tashmë botërisht. Fatkeqësisht ka njerëz, siç edhe ju e dëshmoni përmes shkrimit tuaj, të cilët çdo arritje të Kishës Orthodhokse në rindërtimin e kishave, restaurimin e monumenteve të kultit, edukimin e brezit të ri të klerit shqiptar në vend, ngritjen e institucioneve të arsimit, shëndetësisë dhe të nismave të ndryshme në zhvillim të vendit, i konsideroni thjesht se “janë arteria ku Janullatosi mundohet të përhapë helenizimin nëpërmjet gjuhës greke”. Qëndrime të tilla sigurisht që janë paradoksale, të pavërteta dhe rrjedhimisht keqdashëse, pasi çdo njeri që e do vendin e tij, gëzohet për përparimin e çdo komuniteti fetar në Shqipëri.
 
   Duke përfunduar, do të doja të shtoja se vendi ynë ka vërtet nevojë për shumë gjëra dhe se rruga që kemi hapur që nga fitorja e demokracisë ka treguar se është e vështirë dhe pavarësisht arritjeve dhe zhvillimeve transformuese që ka pësuar vendi ynë, mbetet shumë punë për të përballuar sfidat që na presin. Ato kërkojnë mendje të zgjuara, urtësi dhe mbi të gjitha vendosmëri për të punuar për të mirën e vendit dhe të ardhmen e tij. Shpërqendrimi shpeshherë nga sfidat e vërteta që po kalon sot shoqëria shqiptare dhe ngritja e tematikave dhe e debateve shterpë, është sa vonesë në këtë rrugë, po aq edhe e dëmshme. Për këtë arsye, ne si klerikë dhe bij të këtij vendi, jemi të vendosur të japim kontributin tonë në drejtimin e duhur dhe me ndihmën e Zotit uroj t’ja arrijmë.
 
"Po përbaltin shenjtorët të cilët populli i kremton me shprestari"

 

- Përgjigje e disa klerikëve dhe besimtarëve beratas ndaj shkrimeve të botuara në media, ku hidhet baltë mbi shenjtorët dhe drejtuesit e Kishës -

 

   Është për të ardhur keq që në prag të festave të mëdha të Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë, disa autorë të mediave si dhe disa përfaqësues të “shoqatave” të ndryshme hedhin baltë mbi shenjtorët dhe drejtuesit e Kishës.

   Kështu po ndodh edhe këto ditë kur pritet të festohet e kremtja e martirizimit të shën Kozmait në Kolkondas të Fierit. U referohemi kryesisht shkrimeve të botuara rishtazi në media, të cilat, konkretisht për shën Kozmain shprehen negativisht dhe me fjalët më ofenduese.

   1.  Kemi vënë re që të gjithë keqdashësit përdorin për shën Kozmain epitetin shenjtor grek apo i përket kishës greke dhe jo asaj shqiptare.

   Shenjtorët kanë dimension universal. Ashtu si në vendin tonë kremtohen me madhështi shën Joan Pagëzori, shën Joan Vladimiri, shën Nikolla, shën Gjergji, shën Naumi etj, të cilët nuk janë shenjtor vendas, por kremtohen gjerësisht mes nesh, kështu edhe shën Joan Kukuzeli nga Durrësi, një nga themeluesit e muzikës bizantine (kishtare), shën Nikodhimi i Beratit, shën Asti i Durrësit, shën Lefteri i Vlorës, etj. kremtohen gjerësisht në gjithë Kishat Orthodhokse në mbarë botën. Shën Kozmai, si një prej tyre, shkruan me dorën e tij: “Vendlindja ime e rreme tokësore dhe e kotë është nga rrethi i Apokurit”, pjesë e krahinës së Etolisë, në të cilin ai u lind. Kështu, të gjithë shenjtorët kanë një gjë të përbashkët që i bën ata universal, të përbashkët kanë atdheun e tyre të vërtetë, Mbretërinë e Qiejve.

   2.  Gjithashtu këto ditë kemi lexuar shpifje të ndryshme si ajo e studiuesit Moikom Zeqo: “Në tërë dokumentet e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë nuk ekziston ndonjë fakt apo dëshmi që Kozmai të jetë kanonizuar edhe si një shenjtor shqiptar. Kozmai nuk ka qenë i dalluar veçmas dhe Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, që nga ftillëzimi i saj institucional, nuk e ka theksuar asnjëherë Kozmain si një njeri që i ka shërbyer edhe interesave kombëtare, por edhe fetare të Shqipërisë.”

   Shën Kozmai është nderuar si shenjtor në Shqipëri, fill pas martirizimit të tij. E meqenëse z. Zeqo kërkon fakte, Kryepiskopi i parë kanonik i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë, Imzot Kristofor Kisi, në vitin 1931 thekson qartë rolin dhe kontributin e shën Kozmait për Shqipërinë: “Në mbarimin e shekullit të tetëmbëdhjetë krishterimi i Shqipërisë kishte arritur në një rrezik shumë të madh. Nga padija e thellë e popullit, nga shtypjet e qeveritarëve të asaj kohe, nga tmerri që mbretëronte nëpër të krishterët, jeta dhe pasuria e të cilëve varesh prej mëshirës së më të fortëve, renegacionet, mohimet e besës, ishin gjëra të shpeshta dhe të zakonshme. Shumë herë ndodhte që vise të tëra ndërronin fe për shkaqe pa rëndësi.

   Në këtë gjendje ardhja e shën Kozmait shënoi një stacion tepër të rëndësishëm për fatin e krishterimit në Shqipëri.

   Po si një apostull i ri, i mbushur me entuziazmin e Frymës së Shenjtë dhe me zemërnxehtësinë e profetëve, ky orator i shkëlqyer i Ungjillit, u përpoq me fjalimet e tij të larta dhe të ëmbla, t’u japë zemër dhe kurajë të krishterëve të terrorizuar të atëhershëm dhe t’i përmbante në traditat fetare atnore. Mund të themi sigurisht se, edhe ato teproja të pakta të krishterimit që mbeten sot në Shqipërinë e jugut, u detyrohen këtyre veprimeve.

   Merita më e madhe e Shenjtit dhe lartësia e tij tregohen nga kujdesia e veçantë që shfaqte për kulturën e popullit. Kur vizitonte një katund apo qytet për të predikuar, mendimi i parë i tij ishte të hapte shkolla, në të cilat, djemtë e të krishterëve merrnin edukatën darovisht”. (Jetëshkrimi dhe Akoluthia e Dëshmoit të Ri dhe Isapostollit Shën Kozma, Kristofor Kisi, Korcë 1931, fq. 3).

   Pas Imzot Kristofor Kisit, është Imzot Theofan Noli që bën në vitin 1947 një përmbledhje të shërbesës të përkthyer nga Kristofor Kisi. Ai shkruan: “Le ta nderojmë o besnik, dhe le ta kurorëzojmë me lule shën Kozmanë, bukurinë e Dëshmorëve, mburrjen e murgjërve, predikonjësin e besës, shembullin e priftërinjve, imituesin e mbaruar të Apostujve, se bën çudira, dhe na dhuron shërime. Le ta përshëndoshim pra, dhe le t’i thërresim: Gëzohu o ligjëronjës i besës, o kollonë e patronditur e Kishës. Ruaje Kishën në paqe me ndërmjetime, se ke kurajë përpara Shpëtimtarit, se derdhe gjakun si një Apostull i tij.” (Kremtore e Kishës Orthodhokse, përkthyer nga F. S. Noli, Boston 1947).

   Ashtu si imzot Kristofor Kisi, edhe Imzot Theofan Noli, e konsideron shën Kozmain një shenjtor të madh me shumë vlera dhe virtyte në misionin e tij të shenjtë. Nëse për këta dy klerikë, intelektual dhe atdhetar, shën Kozmai është një shenjtor që i ka shërbyer dhe ka dhënë një kontribut të paçmuar për të krishterët e Shqipërisë, atëherë  përse këto gjoja “shoqata atdhetare për identitet e bashkim kombëtar” që kanë si shembull këta atdhetarë të shquar, keqinterpretojnë bindjet e tyre? Përse këta intelektual jo të krishterë përzihen në çështjet e besimit të krishterë orthodhoks duke mos pasur fare njohuri, përbaltin shenjtorët të cilët populli, për shekuj me radhë, i kremton me shprestari?

    Shën Kozmai nuk i përket një kishe vendore. Ai është një shenjtor ekumenik dhe kremtohet në mbarë dhenë. Shumë kemi parë e dëgjuar këto ditë. Ata që e martirizuan 235 vite më parë vazhdojnë edhe sot të tërheqin litarin në grykën e tij. “Fali o Zot se nuk dinë se ç’bëjnë...”!

Shënim: Ky artikull ju dërgua si përgjigje gazetës "Dita", por ende nuk është botuar...

         
Atë Petraq Simsia
z. Ilia Zaka
Atë Kristaq Subashi
znj. Stela Qako
Atë Niko Lushi
z. Theoktist Postolli
Dhiakon Anastas Vrapi
znj. Eli Filipi
Dhiakon Joan Qako
z. Ilia Koçi

 

Kampet verore ditore të fëmijëve vazhdojnë në vende të ndryshme të Shqipërisë
Në vende të ndryshme të vendit janë duke u zhvilluar kampet verore ditore për fëmijë. Në këto kampe fëmijët marrin pjesë për 4-5 orë në ditë. Programi i kampeve është mjaft i pasur dhe kjo bën që fëmijët të mësojnë shumë gjëra të rëndësishme dhe të bukura.
 
Studentët e Akademisë Teologjike, me bekimin e Episkopit të Apolonisë, Hirësisë së Tij Nikollës, dhe nën drejtimim e pedagoges Anastasia Pamela Barksdale, zhvilluan kampet ditore për fëmijë në Shën Vlash dhe në Rrushkull. Studentët organizues të këtyre kampeve morën pjesë në një program trajnimi në Akademinë Teologjike në mënyrë që të fitonin më tepër eksperiencë në mësimdhënie. Kampet ditore në këto dy vende kishin si temë: “Lajmi i Mirë dhe Shenjtorët e Shqipërisë”.
 
Përgjatë kampit fëmijët mësuan jetët e shenjtorëve, mësimet e tyre mbi dashurinë për Perëndinë dhe ndaj njëri-tjetrit. Çdo fëmijë mori si dhuratë një bluzë e cila kishte si logo pikërisht këtë mesazh. Fëmijët panë një film të përgatitur nga Zyra e Katekizmit mbi jetën e Shën Kozmait dhe ata morën një libër me ikona për ta ngjyrosur me pamje nga jeta e Jisu Krishtit dhe e katër shenjtorëve të njohur shqiptarë: Shën Astit, Shën Vlashit, Shën Joan Vladimirit dhe Shën Kozmait.
 
Dita e fundit e kampit ishte një peligrinazh në manastirin historik të Shën Kozmait, për të marrë pjesë në festimet e 300-vjetorit të lindjes së tij. 53 njerëz morën pjesë në pelegrinazh, duke përfshirë fëmijët dhe prindërit e tyre.
 
Kampe për fëmijë u zhvilluan edhe me fëmijët e grupeve të katekizmit të Kryezjarrit, Librazhdit dhe Shelcanit. Tema e kampit ishte Liturgjia Hyjnore. Ky kamp kishte si qëllim t’i udhëhiqte fëmijët drejt kuptimit dhe pjesëmarrjes në Liturgjinë Hyjnore. Programi i kampit përmbante lutje, këngë, lojra, punë dore, koktej, shëtitje, etj. Ditët kaluan shumë shpejt dhe fëmijët morën me vete mësimin dhe dashurinë për Perëndinë dhe gëzimin që ofroi të qënit së bashku.
 
Ndërkohë kampet e fëmijëve vazhdojnë në vende të tjera. Në Gjinar të Elbasanit është duke u zhvilluar këto ditë kampi veror ditor për
fëmijë. Në këtë kamp marrin pjesë një numër i madh fëmijësh dhe tema e kampit është: “Zoti është bashkë me ne”.
 
Zyra Qendrore e Fëmijëve përgatitet për kampe të tjera fëmijësh. Nga data 1-6 shtator, do të ketë kamp për fëmijë në Tiranë, pranë Liqenit Artificial, në Kishën e Shën Prokopit. Në këto data do të ketë kamp për fëmijë edhe në Kavajë, pranë Kishës së Shën Nikollës. Ndërsa nga datat 9-13 shtator do të zhvillohet kamp për fëmijë në Sukth.
 
Mosha e fëmijërisë është një moshë mjaft domethënëse në jetën e njeriut, është moshë ku njeriu hedh bazat e formimit të tij. Tek Fjalët e Urta 22:6 thuhet: “Mësoji fëmijës rrugën që duhet të ndjekë, dhe ai nuk do të largohet prej saj edhe kur të plaket”.
 
 
 
 
 
Apostulli - Veprat e Apostujve 9:10-18. Ungjilli - Llukai 10:38-42, 11:27-28.
Apostulli - Veprat e Apostujve 9:10-18.
Edhe ishte në Damask një nxënës që quhej Anania, edhe Zoti i tha në ëndërr: Anania. Edhe ai tha: Ja ku jam, Zot. Edhe Zoti i tha: Ngrihu e shko në rrugën që quhet e Drejtë, edhe kërko në shtëpinë e Judës një Tarsiot që quhet Saul; sepse ja tek po lutet, edhe ka parë në ëndërr një njeri që quhet Anania, se hyri dhe vuri dorën mbi të, që t’i vijnë sytë përsëri. Atëherë Anania u përgjigj: Kam dëgjuar prej shumë vetash për këtë njeri, sa të këqija u bëri shenjtëve të tu në Jerusalem. Edhe këtu ka pushtet nga kryepriftërinjtë të lidhë të gjithë ata që thërresin në emrin tënd. Po Zoti i tha: Shko, se ky më është një enë e zgjedhur për të mbajtur emrin tim përpara kombeve e mbretërve, edhe bijve të Izraelit. Sepse unë do t’i tregoj atij sa duhet të pësojë për emrin tim.
 
Edhe Anania shkoi e hyri në shtëpi; edhe si vuri duart mbi të, tha: Saul vëlla, Zoti më ka dërguar, Jisui që t’u shfaq udhës, kur ishe duke ardhur, që të të hapen sytë përsëri, edhe të mbushesh me Frymë të Shenjtë. Edhe përnjëherë ranë nga sytë e tij diçka si luspa, edhe i erdhën sytë menjëherë; edhe u ngrit e u pagëzua.
 
Ungjilli - Llukai 10:38-42, 11:27-28.
Edhe ndodhi që kur ata po shkonin, ai hyri në një fshat; edhe një grua me emrin Marta, e priti atë në shtëpinë e saj. Edhe ajo kishte një motër që quhej Maria, e cila ndenji pranë këmbëve të Jisuit dhe dëgjonte fjalën e tij. Ndërsa Marta mundohej shumë duke shërbyer; edhe pastaj erdhi përpara tij, e tha: Zot, A nuk do të dish se ime motër më la vetëm të shërbej? Thuaji pra asaj të më ndihmojë. Edhe Jisui u përgjigj e i tha: Marta, Marta, kujdesesh e shqetësohesh për shumë punë. Po për një është nevojë, edhe Maria zgjodhi pjesën e mirë, e cila nuk do të merret prej saj.
 
Edhe ndodhi që kur ai po thoshte këto, një grua prej turmës ngriti zërin e i tha atij: Lum barku që të ka mbajtur, edhe gjinjtë që ke thithur. Po ky tha: Por në të vërtetë, të lumur janë ata që dëgjojnë fjalën e Perëndisë dhe e ruajnë.
 

 

Leximet biblike të ditës - VIDEO

 

Mbrojtja e Hyjlindëses. Apostull Anania. Roman melodisti. Joan Kukuzeli nga Durrësi.

Joan Kukuzeli nga Durrësi.

Shenjtor, himnograf, mjeshtër dhe teoricien i muzikës kishtare bizantine

Shumë janë ata që kanë shkruar për të – historianë, filologë, muzikologë – nga Lindja e nga Perëndimi, të huaj e vendas. Për të janë shkruar shumë më tepër nga çdo kompozitor kishtar. Veprat e tij, në dorëshkrime, janë thesare të shek. XIV. Por ne do të përpiqemi, që me këtë përshkrim të shkurtër biografik të tij, duke përmendur pak edhe prej veprës së madhe muzikore, ta kujtojmë këtë personalitet të shquar nga Durrësi në përvjetorin e vdekjes së tij në 1 tetor. Joani, lindi në Durrës, një qytet-port kozmopolitan, në atë kohë nën zotërimin bizantin, në shek. XII (sipas disa studiuesve) ose në fund shek. XIII (rreth 1270, sipas disa studiuesve të tjerë). I ati i vdiq kur ishte shumë i vogël, kështu që nëna e tij u mor me edukimin e tij, duke ia besuar mësuesve më të mirë të asaj kohe. Ai u dallua për një zgjuarsi të rrallë, për zërin engjëllor dhe për aftësitë e mëdha muzikore. 
 
Duket që, për shkak të atij zëri, e dërguan në Konstandinopojë, në kryeqytetin e perandorisë, për të studiuar dhe kënduar në oborrin perandorak. Duke parë talentin e tij të madh dhe përparimin e habitshëm në muzikë, e emëruan drejtues të veprimtarive muzikore të kryeqytetit, duke i dhënë titullin Mjeshtër, titull që në atë kohë ishte shumë i rëndësishëm. Muzika luante një rol të veçantë në Konstandinopojë, kështu që Joani u bë një anëtar i oborrit perandorak dhe favorit i vetë perandorit. Për zërin e tij të mahnitshëm e quajtën “zë engjëllor”. Kur ai këndonte atje, në kishën e Shën Sofisë, mblidheshin të gjithë për ta dëgjuar dhe të prekur nga ai zë, fillonin të qanin me ngashërim.
 
Por, ndërsa ishte favorit i perandorit dhe i nderuar nga të gjithë, zemra e tij nuk ishte e gëzuar. Shpirti i tij dëshironte një jetë asketike kushtuar tërësisht Zotit, ndërsa jeta në oborr me tërë tundimet dhe lavditë, e pengonte të bënte një jetë shpirtërore. Madje mbreti ngaqë e donte shumë donte që ta martonte me vajzën e një fisniku. Djaloshi i ri vendosi të largohej fshehurazi. Kështu, i veshur si një bari i varfër, u largua dhe shkoi në Manastirin e Lavrës së Madhe në Malin Athos (Ágjion Óros ose Malin e Shenjtë). Atje kërkoi të pranohej në jetën murgjërore. Askush nuk e njihte Joanin dhe nuk e identifikonte këtë bari me artistin e madh të kryeqytetit, ndonëse fama e tij kishte arritur edhe në Malin e Shenjtë.
 
Një ditë, kur kulloste dhitë në një vend të shkretë, duke menduar se ishte vetëm, filloi të këndonte një himn kushtuar Hyjlindëses Mari, me zë më të lartë se zakonisht. Por një asket (murg që banon në vetmi) që banonte aty pranë e dëgjoi dhe i mahnitur nga bukuria e këndimit dhe e melodisë, madje duke parë edhe kafshët që nuk kullotnin, por shijonin të magjepsura, shkoi tek igumeni i Lavrës së Madhe, i cili edhe e thirri bariun dhe e detyroi të thoshte të vërtetën. Joani iu lut që të rrinte në manastir e të mos ta dorëzonte tek perandori, sepse donte më shumë jetën murgjërore, sesa jetën e oborrit. 
 
Igumeni e urdhëroi që ta linte punën e bariut dhe të merrte drejtimin e korit të kishës qendrore të manastirit. Joani u bind. Por në të njëjtën kohë, igumeni i cili nuk donte të ishte në kundërshtim me urdhrat e perandorit, u nis për në Konstandinopojë për ta takuar, që t’i kërkonte falje për Joanin. Monarku donte që të gjithë të përuleshin para vullnetit hyjnor dhe e urdhëroi igumenin që Joani të lihej i lirë dhe të vendoste vetë se çfarë do të bënte. Igumeni plot gëzim u kthye në manastir dhe i dha lajmin e gëzuar Joanit dhe vëllezërve të manastirit. 
 
Ai vazhdoi jetën e tij asketike (të ushtrimit shpirtëror) më shumë se më parë. U vendos në një shtëpi dedikuar Kryeengjëjve të Shenjtë, pranë manastirit, duke praktikuar agjërimin, pendimin dhe lutjen e pandërprerë. Pjesën tjetër të jetës e kaloi duke i kënduar këngë e lavde Zotit dhe Hyjlindëses Mari, si edhe duke kompozuar shumë pjesë muzikore kishtare, që kanë lënë gjurmë të thella në traditën e krishterë orthodhokse. 
 
Tepër e njohur është mrekullia kur iu shfaq Shën Maria Hyjlindëse duke e shpërblyer me një monedhë floriri për himnet e tij të mrekullueshme, ku edhe sot në kishëzën për nder të tij, ndodhet edhe ikona “Shën Maria e Kukuzelit” (Kukuzélisa). E mësoi ditën e vdekjes, shumë kohë më parë, prandaj kur iu afrua, Joani mblodhi të gjithë vëllezërit, iu kërkoi ndjesë dhe i porositi që ta varrosnin në shtëpinë e Kryeengjëjve të Shenjtë, aty ku rrinte. Ndërroi jetë më 1 tetor.
 
Joani sistemoi dhe riformoi meloditë më të vjetra, kompozoi tërësi veprash origjinale të famshme, kryesisht “mësime të ngadalta për zëra të bukur” (kalifonik), në mënyrën tradicionale. Pothuajse të gjitha u përkthyen nga shkrimi i vjetër muzikor në shkrimin muzikor të kohës së tij. Shkrim muzikor, i cili do të qëndrojë në përdorim për disa shekuj deri në shkrimin e ri muzikor të Krisanthit (mitropolit i Durrësit) dhe Hurmuzit, në fillim të shek. XIX.
 
Aftësia dhe ofrimi i tij psaltik (i mënyrës të të kënduarit kishtar) është krejtësisht një art kishtar bizantin në një fazë të zhvillimit të Artit Psaltik, të cilin e nisi mësuesi i tij Protopsalt (Kënduesi i Parë) Joan Glikis. Joan Kukuzeli konsiderohet “burimi i dytë” i Muzikës Kishtare Bizantine, pas Joan Damaskinit.
 
Jemi në kohën kur kompozitori himnograf është zëvendësuar nga kompozitori që është njëkohësisht psalt (këndues). Është epoka e mjeshtërve të mëdhenj, përfaqësuesi më i shquar i të cilëve është vetë Kukuzeli. Në këtë periudhë, kjo muzikë arrin kulmin e artit të madh. Në të njëjtën kohë krijohen kompozimet e lira, me iso. 

Kukuzeli kompozoi melodi për shumë shërbesa kishtare: 

A) SHËRBESA TË PËRDITSHME: 
- Mbrëmësore: “Me të hapur dorën…” (tek Psalmi 103 [104]); “Lum njeriu…” (Ps. 1, 2, 3); Vargje kalifonike; Tinguj që psalen në Hyrjen e Mbrëmësores; Paravargje tingullit Tërthor II, Tërthor IV.
- Mëngjesore: Polielei “Shërbëtorë të Zotit…”, “Lavdëroni Zotin…”; Vargje kalifonike; Andifone; “Çdo frymë le të lavdërojë Zotin...” tingulli I dhe Tërthor IV; Madhështime tingulli IV; Psalmi 118 [119].
- Liturgji Hyjnore: Himnin Trishenjtor “Shenjt Perëndi...” tingull II; “Aliluia” tingulli Tërthor I, “Aliluia” të kremteve të mëdha; Himne Qeruvike: “Ne që simbolizojmë...” tingulli Tërthor II, “Tani fuqitë...” tingulli Tërthor II; “Të meriton me të vërtetë...” tingulli Tërthor II; Madhështime në të kremte të mëdha; Kungatore: “Lavdëroni Zotin...” tingulli Tërthor I, “Shijoni dhe shihni...” tingulli Tërthor I.

SHTËPITË E HIMNIT AKATHIST (GJATË PASHKËS): “Përlufteshës gjenerale...”, “Fuqia e të Lartit...”, “Engjëlli u dërgua...” etj. 

C) MËSIME MUZIKORE: “Që lartazi profetët...” tingulli i Rëndë dhe Tërthor II; Mësime vargjesh; Fjalët e para të tropareve Përshëmbëllta dhe të Njëzëshme; Mbi 40 mësime në vargje 15-rrokësh etj. 

Ç) MBAJTJA ISO (SHOQËRIMI ME ISO): Mbajtje iso në 8 tinguj, ku disa kanë edhe emërtime karakteristike.

D) METODA TË TË PSALURIT (MËNYRËS TË TË KËNDUARIT): Metoda e vendosjes së shenjave muzikore bizantine: Mega Ison, Ison, Oligon, Oksia; Metoda e Mbajtjes iso; Këndimi i shenjave muzikore, pa tekst, që quhet “Këndimi i urtë i shenjave” njihet si “Sistemi rrethor i Kukuzelit (Trohója)”. 

Veprat e tij muzikore, dorëshkrime, gjenden të shkruara në greqisht pothuajse deri në shek. XVI, por ka edhe disa kodikë të mëvonshëm jo të plotë që janë të shkruar edhe në bullgarisht. 

Kisha Orthodhokse në mbarë botën e nderon këtë figurë si shenjtor të saj dhe kujtimin e tij e feston çdo 1 tetor. 
 
Joan Kukuzeli është pikturuar si kompozitor dhe si shenjtor në mjaft miniatura dorëshkrimesh, në afreske dhe piktura murale kishash si edhe në ikona druri. Ikona më e hershme gjendet në kodikun 457 të Manastirit Kutlumusi (Mali i Shenjtë) (shek. XIV). Ikona të tij janë pikturuar në manastirin e tij në Malin e Shenjtë, në Shqipëri në Manastirin e Ardenicës (Lushnje), në Greqi, Bullgari, Serbi, Moskë, Mynih etj. 
 
Gjithashtu janë ngritur mjaft kore kishtare në botë dhe në vendin tonë, që mbajnë emrin e tij. 
 
Edhe qytetarët durrsakë janë krenarë për këtë figurë të lartë të muzikës kishtare, e kujtojnë kontributin e madh e të çmuar që ky bir i Durrësit ka dhënë si artist dhe shpresëtar, si një shembull historik për shoqërinë e sotme durrsake e më gjerë.
 
Çdo vit, më 1 Tetor, Kisha Orthodhokse e nderon dhe kremton kujtimin dhe veprën e tij me Meshë Hyjnore.
 
Kontributi i tij muzikor është nderuar edhe nga kultura qytetare e vendlindjes, Durrësi, duke i dhënë emrin e tij, “Jan Kukuzeli”, Shkollës së Mesme Artistike. 

Mbrojtja e së Tërëshenjtës 
 
Kjo festë u caktua nga vizion që pati shën Andrea i marrë më Krishtin (28 maj) në kishën e Vllahernës në Konstandinopojë. Në orën 4 të mëngjesit, tek po lutej nxehtësisht, shenjti ngriti sytë në qiell dhe pa Hyjlindësen të lartësuar e cila me mandilin e saj mbulonte të gjithë besimtarët. Epifani, dishepulli i tij, i cili u denjësua të shikonte këtë mrekulli konfirmoi të vërtetën e këtij vegimi. Pas kësaj shenjti shkoi në altar, hapi kutinë që mbante mandilin (shaminë) e shenjtë të mbretëreshës së botës dhe si qëndroi përpara dyerve mbretërore e hodhi mbi gjithë besimtarët. Një fuqi e padukshme bënte që mandili të qëndronte në ajër e të shtrihej mbi gjithë besimtarët në kishë. Më pas, plot shkëlqim ajo u lartësua mbi qiej duke mbrojtur kështu popullin me vellon e saj. Shumë herë të tjera e Tërëshenjta tregoi mbrojtje për qytetin perandorak. 
 
Shën Andrea Bogoliubov (4 korrik), princi i madh i Vladimirit (1157-1174) shkroi shërbesën e kësaj feste, e cila kremtohet veçanërisht në gjithë kishat sllave. Në Greqi kjo festë u vendos më 28 tetor lidhur me një tjetër histori ku e Tërëshenjta nuk pushoi së treguari mbrojtjen e saj.

 

Predikimi i së Djelës

 

Lartësimi i Kryqit ose Ngritja e Kryqit

   Lartësimi i Kryqit, kremtuar në 14 shtator, përkujton gjetjen e Kryqit të Krishtit nga Shën Elena, nëna e perandorit Konstandin, në shekullin IV dhe, pasi u morë nga persianët, rimarrjen e tij nga perandori Irakli, në shekullin VII, kur ai u "lartësua" në Kishën e Ngjalljes në Jerusalem. Nga kjo ngjarje e fundit "lartësimi universal" i Kryqit filloi të kremtohej çdo vit në të gjitha Kishat e perandorisë. Dita e Lartësimit të Kryqit u bë festa kombëtare e Perandorisë së Krishterë të Lindjes, siç janë sot festat kombëtare të vendeve të ndryshme. Kryqi, emblema zyrtare e perandorisë, që vendosej në të gjitha ndërtesat publike dhe në uniformat, ngrihej në këtë ditë zyrtarisht nga peshkopët dhe priftërinjtë. Ata bekonin me kryqin katër pikat e horizontit, ndërkohë që populli përsëriste "Mëshiro o Zot". Ky ritual bëhet akoma edhe sot në disa Kisha, mbas paraqitjes dhe lartësimit të Kryqit, mbas Dhoksologjisë së Madhe të Mëngjesores, ose mbas Meshës Hyjnore.

    Përlëshorja (Tropari) i festës, e cila ishte, dikush mund të thotë, "himni kombëtar", këndohej në të gjitha rastet festive të Perandorisë së Krishterë të Lindjes. Fillimisht i kërkohej Perëndisë të shpëtonte popullin, t’u dhuronte fitore në luftë dhe të ruante perandorinë "me fuqinë e kryqit". Sot, në shumë Kisha, tropari dhe shumë himne të festës janë "shpirtërizuar"; "barbarët" janë kështu të ligjtë shpirtërisht e mëkatarët, përfshirë këtu djallin dhe ushtrinë e tij dhe "të krishterët orthodhoksë" zëvëndëson emrin e sundonjësve zyrtarë të perandorisë. O Zot, shpëto popullin tënd dhe bekoje trashëgimin tënd. Dhuroju shpresëtarëve fitore mbi barbarët dhe ruaje shtetin tënd me anën e Kryqit tënd(Tropari).

 

Radio "Ngjallja" Live


 

Patriarkana Ekumenike Patriarkana e Aleksandrisë

Patriarkana e Antiokisë
Patriarkana e Jerusalemit
Patriarkana e Rusisë
Patriarkana e Serbisë
Patriarkana e Rumanisë
Patriarkana e Bullgarisë
Patriarkana e Gjeorgjisë
Kisha e Qipros
Kisha e Greqisë
Kisha e Polonisë
Kisha e Shqipërisë
Kisha e Çekisë & Sllovakisë
 
 

Kryepiskopi Anastas

...

Read More

Vështrim i përgjithshëm 1991-2013

    Me rifitimin e lirisë së besimit, pas persekutimit të egër shumëvjeçar (1945-1...

Read More

Sinodi i Shenjtë

Sinodi i Shenjtë i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë përbëhet nga: Kryepiskopi i ...

Read More

Besimi Orthodhoks

       Në këtë seksion të faqes sonë të internetit, besimtarët orth...

Read More

Historia e Kishës

            ...

Read More

Dhiata e Re

   Librat e parë të shkrimeve të Dhiatës së Re janë katër ungjijtë e Shën Mattheut, ...

Read More

Kryepiskopata e Shenjtë e Tiranës, Durrësit

Kryepiskop: Kryepiskopi i Tiranës, Durrësit dhe i gjithë Shqipërisë, Fortlumturia e Tij Anastasi. Episkopë Ndihmës: Episkopi i Apollonisë, Hirësia e Tij Nikolla;  Episkopi i Krujës, Hirësia e Tij Andoni. Episkopi i Amantias Hirësia e Tij Nathanail. Episkopi i Bylisit Hirësia e Tij Asti. Selia: Tiranë. Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, Rr. e Kavajës 151, Tiranë, Albania. Tel. (00355) 4–2234.117, 4–2235.095, fax 4–2232.109.

 

______________________________________________

Mitropolia e Shenjtë e Beratit

Mitropolit: Mitropoliti i Beratit, Vlorës dhe Kaninës, Hirësia e Tij Ignati. Selia: Lagja "22 Tetori", Berat. Tel. (00355) 32–238 120, tel.- fax 32–238.120. 

Mitropolia e Shenjtë e Gjirokastrës 

Mitropolit: Mitropoliti i Gjirokastrës, Hirësia e Tij Dhimitri. Selia: Gjirokastër. Lagja 11 Janari, Gjirokastër. Tel. (00355) 84–242.66, fax 84–237.73.

___________________________________________

Mitropolia e Shenjtë e Korçës

 

Mitropolit: Mitropoliti i Korçës, Hirësia e Tij Joani. Selia: Korçë. Rr. "Stefan Luarasi", nr. 2, Korçë, Albania. Tel. (00355) 82–242.876, fax 82–246.100. Epitrop Arkihieratik: Atë Ilia Kotnani.

Kalendari 2014